Lejb Berman znany również pod pseudonimem literackim „Graf Kali” (ur. 7 lipca 1886 w Karlinie, zm. 1944 w Auschwitz-Birkenau) – żydowski literat, tworzący w języku jidyszKrystyna Radziszewska, Adam Sitarek, Jacek Walicki, Ewa Wiatr (redakcja naukowa) – Sztetl, szund, bunt i Palestyna. Antologia twórczości literackiej Żydów w Łodzi (1905–1939) (Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, 2017; ISBN:978-83-8088-470-0, e-ISBN:978-83-8088-471-7) s. 69.

Życiorys Urodził się w Karlinie w okolicach Pińska. W latach 1909–1912 odbył zasadniczą służbę wojskową w armii Imperium Rosyjskiego. Podczas I wojny światowej mieszkał w Mińsku. W 1919 roku przeniósł się do Łodzi, zamieszkał przy ulicy Piotrkowskiej 109. Zajmował się m.in. udzielaniem lekcji kaligrafii. Współpracował także z lokalną prasą żydowską w tym z „Lodzer Morgenblat” i „Lodzer Fołksblat”, gdzie publikował humorystyczne felietony oraz rysunki i rymowanki dla dziecki. Od 1931 roku był stałym współpracownikiem „Lodzer Togblat”. Od 1930 roku współpracował także z „Hajntem”. Publikował także jednodniówki oraz dorabiał publikując gazetki z wierszykami na święta. W 1920 roku ukazał się jego zbiór wierszy humorystyczno-satyrycznych pt. Gelechter fun trenen. A zamlung fun humoristisz-satirisze lider, a w 1935 roku Gezamelte lider.

Po wybuchu II wojny światowej w trakcie okupacji niemieckiej, znalazł się wraz z rodziną w getcie łódzkim. W getcie publikował w gazecie „Getto Cajtung” podporządkowanej przełożonemu Starszeństwa Żydów w Łodzi, dla której pisał panegiryki poświęcone Chaimowi Rumkowskiemu. Publikował również wiersze poświęcone Dawidowi Gertlerowi, Maksowi Szczęśliwemu i Zygmuntowi Reingoldowi. Podczas likwidacji getta łódzkiego w sierpniu 1944 roku został wywieziony do Auschwitz-Birkenau i tam najprawdopodobniej zamordowany.

Żonaty z Ruchlą, miał czwórkę dzieci: Sarę (ur. 1916), Dawida (ur. 1925), Jakuba (ur. 1929) i Artura (ur. 1933). Jego najmłodszy syn został zamordowany podczas tzw. Wielkiej Szpery.

Doczekał się biogramu w Żydzi dawnej Łodzi. Słownik biograficzny Żydów łódzkich oraz z Łodzią związanych z 2001.

Przypisy

Kategoria:Mieszkańcy getta łódzkiego Kategoria:Polscy Żydzi – ofiary KL Auschwitz Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Pisarze jidysz Kategoria:Pisarze związani z Łodzią Kategoria:Żydowscy poeci Kategoria:Urodzeni w 1887 Kategoria:Zmarli w 1944