thumb|240px|Buck Clayton w Szanghaju, 1934 Wilbur Dorsey Clayton, ps. „Buck” (ur. 12 listopada 1911 w Parsons, zm. 8 grudnia 1991 w Nowym Jorku) – afroamerykański trębacz, aranżer i bandlider jazzowy. Laureat NEA Jazz Masters Award 1991.

Życiorys Jego ojciec był muzykiem–amatorem związanym z miejscowym kościołem. Uczył sześcioletniego syna gry na fortepianie. Kiedy chłopiec został nastolatkiem, zaczął go uczyć gry na trąbce poprzez ćwiczenie gam. W wieku lat siedemnastu nauczanie przejął Bob Russell, trębacz z orkiestry jazzowej George’a E. Lee. W tym okresie został również absolwentem szkoły średniej.

Mając dwadzieścia jeden lat, wyjechał do Los Angeles. Przez krótki czas był członkiem orkiestry Duke’a Ellingtona. Okazjonalnie współpracował też z innymi bandliderami. Jednocześnie wzbogacał warsztat instrumentalny, którego uczył go trębacz Mutt Carey, współinicjator odrodzenia jazzu nowoorleańskiego na Zachodnim Wybrzeżu u schyłku lat 40. Poznał także Louisa Armstronga, swojego pierwszego idola, który pokazał mu jak grać glissando na trąbce. Po pewnym czasie założył i prowadził zespół 14 Gentlemen from Harlem.

W 1934 wyjechał na kontrakt do Szanghaju w czangkajszekowskich Chinach. Zabrał ze sobą swoją zreorganizowaną orkiestrę pn. Buck Clayton and His Harlem Gentlemen. W 1936 wrócił do Stanów Zjednoczonych i przyjął angaż do orkiestry Counta Basiego, grającej wówczas w Kansas City w stanie Missouri. Miał zastąpić „Hot Lips” Page’a. Po przeniesieniu big-bandu do Nowego Jorku w 1937 jako sideman brał udział w sesjach nagraniowych Billie Holiday, Lestera Younga i Teddy’ego Wilsona. W zespole Basiego pozostał do 1943, kiedy to otrzymał powołanie do U.S. Army. W 1946 odszedł z wojska i zajął się aranżowaniem repertuaru dla orkiestr Basiego, Benny’ego Goodmana i Harry’ego Jamesa. Przyłączył się także do muzyków skupionych wokół Normana Granza, występujących na koncertach Jazz at the Philharmonic. Wziął udział w pierwszym amerykańskim tournée JATP.

Od września 1949 przez dziewięć miesięcy występował ze swoim zespołem we Francji. W 1953 powrócił do Europy. Koncertował z klarnecistą Mezzem Mezzrowem. Podczas wizyty we Włoszech ich zespół powiększył Frank Sinatra. W Stanach Zjednoczonych nadal kierował własnym zespołem i współpracował m.in. z pianistą Joe Bushkinem, klarnecistą Tonym Parentim i wokalistą Jimmym Rushingiem. W połowie lat 50. z inicjatywy producenta Johna Hammonda zrealizował dla wytwórni płytowej Columbia serię wybitnych nagrań pn. „Jam Session”. Uczestniczyli w nich m.in. Rushing, trębacz Ruby Braff, puzonista Urbie Green oraz pianista Nat Pierce. W 1955 zagrał epizod w filmie fabularnym Opowieść o Bennym Goodmanie (The Benny Goodman Story), który wszedł na ekrany w lutym następnego roku. W 1956 wystąpił na festiwalu w Newport, prowadząc grupę w składzie z Colemanem Hawkinsem i J.J. Johnsonem. W następnym roku na krótko powrócił do współpracy z Goodmanem, grając w jego big-bandzie w nowojorskim hotelu Waldorf Astoria. W 1958 wraz z Sidneyem Bechetem przybył z koncertami na Wystawę Światową w Brukseli. Później przez ponad dekadę odbywał coroczne tournées po Europie. Jeszcze w 1959 pojawił się w muzycznym filmie dokumentalnym Jazz on a Summer’s Day, który jako „znaczący ze względów kulturalnych, historycznych i estetycznych” został wpisany na listę National Film Registry do przechowywania w Bibliotece Kongresu Stanów Zjednoczonych. Obraz pokazywał fragmenty Newport Jazz Festival 1958. Również w 1959 dołączył do zespołu Eddiego Condona. Później nadal koncertował i sporo nagrywał m.in. ze starym kolegą z big-bandu Basiego Buddym Tate’em oraz Pee Wee Russellem.

W 1964 powrócił do grupy Condona specjalnie na duże tournée po Japonii, Australii i Nowej Zelandii. Rok później odbył trasę koncertową w Wielkiej Brytanii z puzonistą Vicem Dickersonem i wokalistą bluesowym Big Joe Turnerem. Towarzyszył im angielski trębacz Humphrey Littelton ze swoim zespołem. W Wielkiej Brytanii pojawiał się dość często, występując na festiwalach i nagrywając trzy płyty z Litteltonem.

W owym czasie zaczął mieć kłopoty ze zdrowiem. Dodatkowo w 1969 przeszedł operację wargi. Trzy lata później musiał zaprzestać gry na trąbce. W 1977 jednak zagrał incydentalnie na sponsorowanym przez Departament Stanu tournée po Afryce.

Nie mogąc grać na trąbce, zajął się aranżowaniem muzyki oraz nauczaniem. W latach 80. wykładał w nowojorskim Hunter College. W 1983 podczas europejskiej trasy koncertowej poprowadził orkiestrę złożoną z dawnych muzyków Counta Basiego. Natomiast w 1987 stanął na czele własnego big-bandu, który wykonywał niemal wyłącznie jego kompozycje i aranżacje.

Zmarł we śnie. Miał 80 lat.

Małżeństwo W styczniu 1934 ożenił się z Darby, tancerką, z którą tuż po ślubie popłynęli do Chin. Ceremonia odbyła się w The Paramount Studios w Los Angeles z udziałem Duke’a Ellingtona.

Wybrana dyskografia 1946 The Classic Swing of Buck Clayton (Original Jazz Classics) 1954 How Hi the Fi (Columbia) The Huckle-Buck and Robbins’ Nest (Columbia) 1955 Buck Clayton Jams Benny Goodman (Columbia) Jumpin’ at the Woodside – A Buck Clayton Jam Session (Columbia) 1956 All the Cats Join In (Columbia) 1957 Buck Meets Ruby (Vanguard) 1958 Harry Edison Swings Buck Clayton (Verve) 1959 Songs for Swingers (Columbia) 1960 The Classic Swing of Buck Clayton (Riverside) 1961 Buck & Buddy Blow the Blues (Prestige Swingville) Buck & Buddy (Prestige Swingville) 1962 One for Buck (Columbia) 1963 Buck Clayton’s Canadian Caper (Discus Records) 1968 Jam Sessions from the Vault (Columbia) 1973 Just a Groove (Vanguard) 1974 A Buck Clayton Jam Session (Chiaroscuro Records) 1979 Tenderly (Inner City) Passport to Paradise (Inner City) Copenhagen Concert (SteepleChase) 1988 Jam Sessions from the Vault (Columbia) 1989 A Swingin’ Dream (Stash) 1992 Buck Clayton Meets Joe Turner (Black Lion) 2004 Buck Clayton 1949–1953 (Classics R&B)

Jako sideman 1953 Mel Powell – Mel Powell Septet (Vanguard) 1956 Frankie Laine – Jazz Spectacular (Columbia) 1958 Coleman Hawkins – The High and Mighty Hawk (Felsted) Paul Quinichette – Basie Reunion (Prestige) Buddy Tate –Swinging Like Tate (Felsted) 1992 Count Basie – The Original American Decca Recordings (GRP) Zestawienie wg dat wydania płyt

Autobiografia Buck Clayton's Jazz World, wyd. Oxford University Press, 1987 – przy współpracy Nancy M. Elliot

Upamiętnienie W 1990 został wprowadzony do Panteonu Sław Bigbandów i Jazzu (The Big Band and Jazz Hall of Fame).

Przypisy

Bibliografia Buck Clayton, allmusic.com Wilbur „Buck” Clayton, National Endowment for the Arts Buck Clayton, Britannica

Kategoria:Amerykańscy aranżerzy Kategoria:Amerykańscy bandliderzy jazzowi Kategoria:Amerykańscy muzycy swingowi Kategoria:Amerykańscy trębacze jazzowi Kategoria:Laureaci Nagrody NEA Jazz Masters Kategoria:Muzycy związani z Nowym Jorkiem Kategoria:Urodzeni w 1911 Kategoria:Zmarli w 1991