Kościół Mariacki () – luterańska, późnogotycka świątynia parafialna znajdująca się w niemieckim mieście Stendal. Jest jednym z obiektów na trasie Europejskiego Szlaku Gotyku Ceglanego.
Historia Pierwsza wzmianka o kościele Mariackim pochodzi z 1283 roku, był on romańską bazyliką. Na jej miejscu w 1420 roku rozpoczęto budowę późnogotyckiego kościoła. W 1447 ukończono budowę sklepień, w uroczystość św. Bartłomieja, 24 sierpnia tego samego roku, miała miejsce konsekracja. Pierwotnie pełniła funkcję kościoła dla kupców i miejskich radnych, stąd ulokowano ją tuż przy miejskim ratuszu. W latach 1470–1473 dobudowano kaplicę Matki Bożej oraz wykonano ołtarz główny. Około 1516 ukończono budowę dwuwieżowej fasady. W 1538 Justus Jonas wygłosił tu pierwsze luterańskie kazanie w Starej Marchii. Ołtarz św. Hieronima został skradziony z rozkazu Maksymiliana I Bawarskiego podczas wojny trzynastoletniej, obecnie przechowywany jest w Muzeum Historii Sztuki w Wiedniu. Kościół wyremontowano w latach 1834–1844 i 1965–1971.
Architektura i wyposażenie Trójnawowa, halowa świątynia reprezentuje gotyk ceglany. Wieże kościelne mają wysokość 82 m, co czyni budynek drugim co do wysokości kościołem w Starej Marchii (po w Tangermünde). Obie wieże są połączone mostkiem. Prezbiterium z absydą otacza obejście, do naw bocznych dostawione są liczne kaplice. Na ścianach kościoła znajdują się cztery piaskowcowe krzyże pokutne, jeden z nich ma formę tablicy z przedstawieniem Chrystusa Ukrzyżowanego w otoczeniu swojej Matki i św. Jana oraz klęczącego mężczyzny.
Prezbiterium oddzielone jest od nawy ażurowym lektorium, udekorowanym rzeźbami apostołów oraz sceną koronacji Matki Bożej. Figury te wykonano w I połowie XIII wieku dla romańskiej świątyni, podobnie jak XIV-wieczny krucyfiks tęczowy. Ołtarz szafiasty pochodzi z 1471 roku, widnieją na nim sceny z życia Maryi, również apokryficzne. Gotycką chrzcielnicę z 1474 zdobią atrybuty ewangelistów: anioł symbolizuje św. Mateusza, głowa orła – Jana, głowa byka – Łukasza, a głowa lwa – Marka. Stalle chórowe ufundowano w 1508 roku. Nad emporą organową znajduje się 24-godzinny zegar astronomiczny z 1552 roku, o wysokości i szerokości równej 3 metrom. Poddano go renowacjom w XIX wieku i w latach 1975–1977. Ambonę z 1566 roku dekorują wizerunki Chrystusa i świętych: Marka, Mateusza, Piotra, Pawła, Jana Chrzciciela i Mojżesza. Chrystus trzyma kulę ziemską, na której umieszczono prawdopodobnie najstarszy zachowany widok Stendalu. Najstarsza część organów, składająca się z 269 piszczałek, wykonał w 1580 roku Hans Scherer starszy. Instrument wielokrotnie rozbudowywano, ostatnią przebudowę zrealizowało w latach 1940–1944 przedsiębiorstwo z Hanoweru.
Dzwony Kościół ma łącznie dwanaście dzwonów, w tym dziewięć dzwonów bujanych. Prócz świątynia posiada również 24-głosowy carillon, wykonany w 2020 roku przez ludwisarnię z Heiligerlee. Najmniejszy dzwon waży 9,1 kg, a największy – 36,2 kg. Uruchamiany jest codziennie o godzinie 9:00, 12:00, 15:00 i 18:00.
Dane pozostałych dzwonów: LokalizacjaImięWagaŚrednicaTonRok odlaniaLudwisarniaMostek łączący wieżeDzwon kwadransowy36 kg38 cmfis'''2007Petit & Gebr. Edelbrock, Gescherdis'''Dzwon wyb. pełne godziny500 kg92,5 cmb'1481nieznanaSygnaturkaKantata64 kg44,6 cmc'''2006, BrockscheidWieża południowaZeichenglocke II55 kg46 cmb"1497Herman VogelZeichenglocke I90 kg51,4 cmas"1522nieznanaFriedensglocke95 kg54 cmfis"2001Eifeler Glockengießerei, BrockscheidZeichenglocke Chorgeläute140 kg58,5 cmas"XIII wieknieznanaVesper Glocke1400 kg131,6 cmd'1598, MagdeburgFaule Anna2490 kg157,5 cmh°1490, Kampen (odlew w Stendalu)Wieża północnaNeue Glocke3690 kg185 cmb°1616Hans Nuessel, HamburgŁącznik między wieżamiMaria4980 kg198,9 cmas°1490Gerdt van Wou, Kampen (odlew w Stendalu)
Galeria
Przypisy
Kościół Mariacki Kategoria:Kościoły w Saksonii-Anhalcie Kategoria:Świątynie luterańskie w Niemczech Kategoria:Zabytkowe kościoły w Niemczech Kategoria:Architektura gotyku w Niemczech