mały|226x226px|Herb książąt opatów Murbachu Lista opatów klasztoru Murbach – zestawienie imion, nazwisk i tytułów opatów klasztoru Murbach w toku ponad 1000 lat dziejów tego opactwa, uzupełnione podstawowymi informacjami dotyczącymi trybu ich wyboru i funkcji pełnionych przez nich poza opactwem. Klasztor ufundował w 727 r. Eberhard z Alzacji z rodu Etychonidów, książąt Alzacji, a jego duchowy założyciel, mnich wędrowny Pirmin, poddał go obserwancji benedyktyńskiej. Jako klasztor benedyktyński uzyskał dzięki staraniom Pirmina przywilej niezależneści od biskupa (a należał do diecezji bazylejskiej), czyli prawo wyboru opata. Tym samym miał status opactwa. Pod względem formalnym w historii zgromadzenia zakonnego, na którego czele stali wyliczeni tu opaci, można wyróżnić trzy etapy:

od 727 r. – opactwo (klasztor benedyktyński), którym kierował opat wybierany bezpośrednio przez mnichów i zatwierdzany przez papieża,

od 1228 r. – opactwo książęce (Fürstabtei) kierowane przez księcia opata (Fürstabt), który od 1587 r. był – jako opat komendatoryjny – wyznaczany przez cesarza, a przez mnichów jedynie formalnie zatwierdzany,

od 1764 do 1790 r. – kapituła kanoników świeckich. mały| Opat Adalbert von Hornbach przekazuje kodeks św. Pirminowi mały| Karol Wielki na denarze mały| Książę opat Wolf Dietrich von Raitenau mały| Książę opat arcyksiążę Leopold Wilhelm Habsburg mały| Książę opat Franz Egon von Fürstenberg-Heiligenberg mały| Książę opat Kazimierz Friedrich von Rathsamhausen 1698–1786 mały| Książę opat Benedykt Anton Friedrich z Andlau-Homburg

Opaci i książęta opaci: Pirmin 727 – duchowny współzałożyciel; biskup wędrowny i opat Romanus 727-751 – zwany w źródłach vir venerabilis Romanus Baldebert (Baldobertus, Baldebertus) 751-762 – od 749 r. biskup Bazylei Herbert 762-774 Amicho 774-786 lub 787 Sintpert (Simpert, Simpertus, Sindbertus) 786 lub 787-792 – czy opat znany jako Simbertus episcopus atque abbas Murbacensis jest tą samą osobą, co biskup Augsburga o tym samym imieniu, jest nieustalone, z większym prawdopodobieństwem przyjmuje się, że był mnichem w Murbachu, również daty sprawowania funkcji opata są odmienne w różnych źródłach Karol Wielki 792-793 – jako opat świecki Agilmar (Aighilmarus) 793 Geroch (Gerhoh) 793-808? – otrzymał opactwo Murbachu od Karola Wielkiego; być może od 787 r. był biskupem Eichstätt, inne źródła podają rok 781 Guntram (Gunthram) 811-829 Theotericus – wymieniany w kronikach jako opat Murbachu w IX w. Sigismar (Sigimar, Sigmar, Sigismundus) 829-870 Reccho – wymieniany w kronikach jako opat Murbachu w IX w. Marcus – wymieniany w kronikach jako opat Murbachu w IX w. Iskar (Isker) 870-876 lub Isger – daty, kiedy był opatem Murbachu nie są pewne Emeritus – wymieniony w kronikach jako opat Murbachu w IX w. Friedrich (Friederich/Friderich, Fridericus) 876-910 Nandbert 910-936 wakat w latach 936 do 959 – po najazdach węgierskich, które spustoszyły teren opactwa Landelous (Landeloh) 959–977? – od ok. 961 r. biskup Bazylei Beringer 977–988? lub Berehgerus Helmerich (Helmreich) 988-? lub Helmericus Werner (Warner) ?-994 lub Werinharius ok. 1000 r. – mnich z opactwa Cluny, źródła nie są zgodne, czy był opatem, a wg innych źródeł, czy opat pod imieniem Werinharius jest tożsamy z osobą kluniackiego mnicha pod tym imieniem Degenhard 1012?-1025 lub 1023-1025 Eberhard 1041-1049? Wolfrad (Wolferad) 1049 Ruobbertus (Rupertus) 1056 Ulrich von Lorsch (Oudalricus) 1073?-1075 Samuel von Weißenburg 1080-1097 – od co najmniej 1058 r. opat klasztoru Weißenburg (w miejscowości o tej nazwie), od 1087 r. opat klasztoru św. Grzegorza (Gregorienmünster ) w Munster; nie jest pewnym, czy kiedy zmarł w 1097 r., był nadal opatem Murbachu Erlolf von Bergholtz ok. 1110-1122 – od 1114 r. opat klasztoru w Fuldzie Bertold (Bertolf) 1122-1149 lub Berthofus (Bertoldus) 1123-1143 Egilolf von Erlach (Egelolfus, Eilulfus) 1150-1162 Konrad von Eschenbach 1173-1186 Widerolph 1187-1188 lub Widorolfus ?1189 – istnienie tego opata podawane jest w wątpliwość Simbert II ?-1149 lub Sintbertus ?1191 – istnienie tego opata podawane jest w wątpliwość Arnold von Frohburg 1194-1216 Hugo von Rothenburg 1216-1236 Albrecht (Albertus) von Frohburg 1237-1244 – jako zarządca opactwem, brak święceń opackich Theobald von Faucolgney (Thiébaut) 1244-1260 Berthold von Steinbrunn (Steinbronn) 1260-1285 Berchtold von Falkenstein 1286-1299 Albrecht / Albert von Liebenstein 1299-1303 – wyznaczony opatem przez diecezję bazylejską i zatwierdzony przez papieża Bonifacego VIII, wobec niezdolności mnichów do osiągnięcia zgodyDie Besetzung von Benediktinerabteien im Reich wakat w latach 1303 do 1305 – niezdolność mnichów do wyboru jednego z dwóch kandydatów, papież Benedykt XI wyznaczył komisarycznie następcą jednego z nich Konrad von Widergrün von Stauffenberg 1305-1334 – konfirmowany jako opat przez papieża Klemensa V; mnich z klasztoru Maursmünster (ówczesna nazwa) w Marmoutier Konrad Werner (Wernher) von Murnhard 1334-1343 Heinrich von Schauenburg 1343-1353 Johann Schultheiss von GebweilerJohann pochodził z rodu Schultheiß von Gebweiler, którzy nazwisko przejęli, wg Gatrio, tom I, str. 525, od funkcji sprawowenej przez członków tego rodu – burmistrzów miasta Gebweiler (obecnie Guebwiller). 1354-1376 Wilhelm Stoer (Stör) [von Stoerenburg] 1377-1387 – zatwierdzony 1377 r. przez papieża Grzegorza XI Rudolf von Wattweiler 1387-1393 – jeszcze za życia poprzedniego opata wyznaczony na to stanowisko przez biskupa bazylejskiego; opat i przeor kilu innych klasztorów Wilhelm von Wasselnheim 1393-1428 – mnich z Murbachu Peter von Ostein 1428-1434 Dietrich von Hus (Haus) 1434-1447 Bartholomäus von Andlau 1447-1476 Achatius von Griessen (Grießheim) 1476-1489Archives Departementales du Haut-Rhin: Urkunden Fürstabt Achatius von Griessen / von Griessheim Kloster Murbach 1476–1489. Nr. 9G 11/10 1478 und 9G 11/10 1478 mit Siegel. Walter Mönch von Wilsberg 1489-1513 Georg von Masmünster (Georges de Masevaux) 1513-1542 – wybierany na opata Murbachu był już opatem klasztoru w Lure Johann Rudolf Stoer von Stoerenburg (lub Stoerenberg) 1542-1570 Johann Ulrich von Raitenau 1570-1587 Wolf Dietrich von Raitenau 1587 Gabriel Giel von Giersberg maj 1587 – wybrany przez kanonikówKanonicy w sensie członków kapituły klasztoru. Murbachu, gdzie złożył śluby, nie uznany przez mnichów z Lure, zrezygnował z opactwa Andreas von Österreich sierpień 1587-1600 – opat in commendam (komentaroryjny) opactw Murbach i Lure, wyznaczony przez cesarza Rudolf II, benedykcja opacka per procura; kardynał, biskup Konstancji i Brixen, namiestnik Niderlandów Austriackich Johann Georg von Kalkenried 1601-1614– wybrany przez 8 kanoników Murbachu i Lure, skłoniony do rezygnacji z opactwa Leopold Habsburg 1614-1625 – niewyświęcony zarządca opactw Murbach i Lure; arcyksiążę, władca Austrii Przedniej i Tyrolu, biskup Pasawy i Strasburga Leopold Wilhelm Habsburg 1626-1662 – opat Murbachu i Lure, do jego pełnoletności w 1632 r. opactwa zarządzane przez Kolumbana Tschudi z Sant Gallen; arcyksiążę, biskup Pasawy i Strasburga i in. Kolumban von Andlau-Wittenheim 1662 – wybrany przez kanoników Murbachu, ale nie zatwierdzony przez cesarza i papieża, nakłoniony przez Franza Egona von Fürstenberga, biskupa Strasburga, do rezygnacji Karol Józef Habsburg 1662-1664 – mianowany przez cesarza i uznany przez papieża; arcyksiążę Franz Egon von Fürstenberg-Heiligenberg 1664-1682 – mianowany przez cesarza i uznany przez papieża; biskup Strasburga Felix Egon von Fürstenberg-Heiligenberg 1682-1686 – wyznaczony na następcę i dziedzica przez opata Franza Egona von Fürstenberga, uznany (bez możliwości wyboru) przez kanoników Murbachu; bratanek Franza Egona von Fürstenberga Kolumban von Andlau-Wittenheim 1686 – wybrany przez kanoników Murbachu i Lure w czerwcu 1686 r., ale nie zatwierdzony przez władze kościelne w Rzymie i królewskie w Paryżu Philipp Eberhard von Löwenstein-Wertheim-Rochefort 1693-1720 – jako kandydat na księcia opata Murbachu i Lure przedstawiony przez dwór francuski w kwietniu 1686 r., uznany przez papieża w 1693 r.; w 1706 r. wyświęcony na księdza Célestinus von Beroldingen-Gündelhard 1720-1736 – wybrany w 1703 r. na opata pomocniczego (Weihabt) księcia opata Eberharda von Löwensteina (za jego zgodą), po śmierci von Löwensteina w 1720 r. wybrany opatem przez kanoników Murbachu ale przy sprzeciwie kapituły w Lure; w 1736 r. pod presją złożył funkcję opata Franz Armand von Rohan-Soubise 1737-1756 – przedstawiony przez franc. dwór królewski i wybrany przez kanoników Murbachu i Lure; ostatni opat komendacyjny klasztoru La Chaise-Dieu, biskup Strasburga i in. Kasimir Leodegar von Rathsamhausen 1756-1786 – wybrany w 1737 r. na opata pomocniczego księcia opata von Rohana przez kanoników Murbachu i Lure; przejął pozycję księcia opata po śmierci poprzednika; po przekształceniu opactwa w kapitułę kanoników świeckich w 1764 r. zajmował nadal najwyższą pozycję i w kapitule i w księstwie Murbach Benedikt Anton Friedrich von Andlau-Homburg 1786-1790 – wybrany przez kanoników kapituły w Guebwiller; baron z tego samego rodu, co wcześniejszy opat Kolumban von Andlau; poseł duchowieństwa do Stanów Generalnych w 1789 r.; po likwidacji kapituły i upaństwowieniu dóbr księstwa Murbach opuścił Alazcję.

Zobacz też Opactwo książęce Murbach

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Francuscy benedyktyni