mały Ryszard Ireneusz Kulik (ur. 1965) – polski psycholog, doktor nauk humanistycznych, ekopsycholog, trener rozwoju osobistego, publicysta, pisarz, popularyzator nauki, aktywista ekologiczny, fotograf przyrody.

Życiorys Ukończył II Liceum Ogólnokształcące im. Jana Matejki w Siemianowicach Śląskich. W 1990 ukończył psychologię na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. W latach 1990–2013 pracował jako asystent,a następnie adiunkt w Katedrze Psychologii Społecznej i Psychologii Kształcenia Instytutu Psychologii na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Ślaskiego. W 1999 roku obronił doktorat Skuteczność grupowego treningu ekologicznego w kształtowaniu postaw prośrodowiskowych (promotorka Kazimiera Wódz).

Od połowy lat 90. regularnie prowadzi rytuał Zgromadzenie Wszystkich Istot dla różnych grup. Od 1997 jest trenerem certyfikowanym przez Polskie Towarzystwo Psychologiczne. W praktyce psychologicznej specjalizuje się w prowadzeniu treningów interpersonalnych opartych na procesie grupowym. Uczestniczył w wielu akcjach bezpośrednich w obronie dzikiej przyrody, w tym w Dolinie Rospudy w 2007. Spędził setki samotnych nocy w dzikiej przyrodzie, śpiąc pod gołym niebem lub pod płachtą. Jest jednym z pionierów ekopsychologii w Polsce. Od 2021 prowadzi pierwszy w Polsce roczny kurs ekopsychologii: Szkoła Integralnej Ekopsychologii.

Poglądy Jest rzecznikiem filozofii głębokiej ekologii, od połowy lat 90. związany z Pracownią na rzecz Wszystkich Istot. W swojej działalności propaguje idee ponownego połączenia z przyrodą, prostego i skromnego życia z niskim śladem ekologicznym; powrotu do wspólnotowego oraz lokalnego życia. Krytycznie odnosi się do kultury konsumpcyjnej oraz cywilizacji opartej na wzroście za wszelką cenę. Jest zwolennikiem ochrony przyrody: powoływania parków narodowych i rezerwatów oraz gruntownej reformy Lasów Państwowych i łowiectwa. Propagator diety roślinnej, lokalnej, niskoprzetworzonej, sezonowej, organicznej i bez marnowania żywności, która jest odpowiedzią na współczesne wyzwania klimatyczne, środowiskowe i zdrowotne. W pracy badawczej analizuje głębokie przyczyny Wszechkryzysu, wiążąc je z brakiem umiejętności przyjmowania bólu i dyskomfortu jako doświadczenia życiowego.

Działalność społeczna i popularyzatorska współtwórca (razem z Barbarą Wojtaszek) podcastu „Wystarczająco dobre życie” od 2024 inicjator, kierownik programowy oraz trener Szkoły Integralnej Ekopsychologii od 2021 członek Krajowej Komisji Etycznej ds. Doświadczeń na Zwierzętach (2019–2023) członek Rady ds. Różnorodności Biologicznej Parku Śląskiego (od 2016) współpracownik „Przekroju” (od 2024) stały współpracownik „Gazety Wyborczej” (2018–2024) współorganizator Festiwalu Kultury Ekologicznej „Zielono mi” w Katowicach (2007–2013) autor wystaw fotograficznych, m.in. „Jeden świat, dwa światy” w ramach II Festiwalu Kultury Ekologicznej „Zielono mi” współorganizator i prowadzący (razem z Piotrem Skubałą) spotkań Klubu Myśli Ekologicznej (od 2012) stały współpracownik i felietonista w miesięczniku „Dzikie Życie” (od 1996) współautor koncepcji kalkulatora śladu ekologicznego oraz materiałów edukacyjnych z nim związanych

Nagrody i wyróżnienia I nagroda w kategorii Zdjęcie społeczno-kulturalne 2. Biennale Fotografii „Nauka w obiektywie” 2008, realizowanego przez Centrum Studiów nad Człowiekiem i Środowiskiem UŚ. „Zielony Czek” Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach w 2013 „Dobromir roku 2013” Ekologicznego Kongresu Gospodarczego „Ekolaur 2019” Polskiej Izby Ekologii (jako Klub Myśli Ekologicznej) Konkurs POP Science Festiwalu Nauki 2020

Publikacje Ryszard Kulik jest autorem i współautorem setek publikacji naukowych oraz popularnonaukowych w tym 11 książek. W swoich publikacjach łączy perspektywę psychologiczną z ekologiczną, nawiązując m.in. do filozofii, fizyki, ekonomii i duchowości.

Książki R. Kulik (2001) Jak kształtować postawy proekologiczne. Trening grupowy w edukacji ekologicznej. Wydawnictwo Naukowe Śląsk, Katowice. ISBN 8371642466. R. Kulik (2001) Trening ekologiczny w kształtowaniu postaw prośrodowiskowych. Wydawnictwo UŚl., Katowice. ISBN 83-226-1095-5. R. Kulik (2007) Odkrywanie natury. Praktyka głębokiej ekologii. Pracownia na rzecz Wszystkich Istot, Bystra. ISBN 8391987965. R. Kulik (2009) Ziemia mój jedyny dom. Śląski Ogród Botaniczny, Mikołów ISBN 9788392525080. R. Kulik, I. Kukowka (2010) Zrozumieć siebie na nowo. 10 zasad jak uczyć o przyrodzie, by poszerzyć swoje małe „Ja”. PNRWI, Bystra. ISBN 9788361453123. R. Kulik, A. Skorupa (red.) (2010) Człowiek wobec gór. Perspektywa psychologiczna, filozoficzna i kulturoznawcza. Word-Press, Katowice. ISBN 9788388605192. B. Ogrodnik, R. Kulik, P. Skubała (2010) Filozofia, psychologia i ekologia w edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju. Śląski Ogród Botaniczny w Mikołowie. ISBN 978-83-925250-9-7. R. Kulik (2013) Stąpając mocno po Ziemi. Ekozofia zwykłego życia. Wordpress. Katowice. ISBN 9788388605215. R. Kulik (2014) Człowiek wobec natury. Psychologia ochrony przyrody. Wydawnictwo Klubu Przyrodników, Świebodzin. ISBN 9788363426118. R. Kulik (2022) Trening interpersonalny. Proces grupowy w praktyce trenerskiej. Eneteia, Warszawa. ISBN 978-83-958582-6-0. R. Kulik (2024) Wystarczająco dobre życie. Przekraczając oddzielenie od siebie, innych i przyrody. Natuli, Szczecin. ISBN 9788367288361.

Przypisy

Kategoria:Polscy psycholodzy Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Urodzeni w 1965