Most Dolny w Prudniku – most drogowy w Prudniku w ciągu ul. Batorego (droga krajowa nr 40), stanowiący przeprawę nad rzeką Prudnik. Łączy centrum miasta z Dolnym Przedmieściem. Jeden z najstarszych obiektów tego typu na Śląsku. Wpisany do gminnej ewidencji zabytków.
Historia Pierwszy most nad rzeką Prudnik w tym miejscu powstał w średniowieczu, łącząc miasto Prudnik z traktem handlowym z Wrocławia do Ołomuńca przez Nysę i Opawę, który przebiegał po wschodniej stronie rzeki. Za mostem znajdowało się skrzyżowanie dróg do sąsiednich miejscowości. Most znajdował się na Dolnym Przedmieściu, w języku niemieckim nosił nazwę Niederbrücke (dolny most).
Z inicjatywy burmistrza Augustina Sturma wzniesiono nowy most w 1702. Na moście stały figury świętych Franciszka Ksawerego i Jana Nepomucena, które w XIX wieku przeniesiono na cmentarz komunalny. Konstrukcja została wzmocniona lub wyremontowana w 1810. Trzy lata później, w 1813 w most wmurowano kamienną płytę, którą oznaczono wysoki poziom wody, który odnotowano w tym roku. mały|lewo|Most Dolny na pocztówce z 1900 W 1842 podjęto decyzję o budownie nowego mostu na Dolnym Przedmieściu, ponieważ (według Augustina Weltzla) most z 1702 był zbyt wąski i „bydło pociągowe, które się na nim spotkało, spychało się na bok i nierzadko przez balustradę spadało w dół”. Prace budowlane rozpoczęto 19 lipca 1854. W sierpniu tego samego roku doszło w mieście do powodzi, podczas której woda zalała okolice budowy. mały|lewo|Most Dolny na początku XX wieku 15 września 1854 położono kamień węgielny, a na jednym z filarów umieszczono płytę z datą 1854, która wskazywała poziom wody odnotowany podczas powodzi w tymże roku. Prace pod nadzorem Paula Müllera prowadził mistrz murarski Leopold Schweitzer. Nowy most powstał „kilka kroków” na południe od starego, w dół biegu rzeki. Został oddany do użytku 20 listopada 1854. Rok później, w 1855, został uzupełniony o balustradę. Według Jana Piotra Chrząszcza, podczas powodzi w lipcu 1903 wspólna akcja mieszkańców miasta, straży pożarnej i żołnierzy prudnickiego garnizonu miała uratować most przed zniszczeniem.
Kolejne powodzie w 1934 i 1938 osłabiły konstrukcję mostu. Z tego powodu w 1939 poddano go gruntownemu remontowi. Wówczas Most Dolny został poszerzony. W próbie wypornościowej mostu wzięły udział czołgi miejscowego garnizonu. Podczas walk o Prudnik w marcu 1945 w okresie II wojny światowej, most był jednym z obiektów w mieście, których przed Armią Czerwoną broniły oddziały Volkssturmu.
mały|lewo|Most Dolny pozbawiony bocznych płaszczyzn (2017) Po zakończeniu II wojny światowej i przejęciu Prudnika przez administrację polską, most został poszerzony o około 4 metry. Wygospodarowano wówczas miejsce na szersze chodniki. Zniszczono ekspozycję bocznych płaszczyzn mostu. Most nie ucierpiał podczas powodzi w 1977. Zaniedbanie zarośniętych brzegów oraz wąskie koryto rzeki Prudnik w pobliżu mostu przyczyniły się do szkód wywołanych przez powódź tysiąclecia w 1997. mały|Przebudowa mostu (sierpień 2018) Na podstawie dokumentacji projektowej mostu wykonanej na zlecenie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad stwierdzono, że „długotrwała eksploatacja mostu przyczyniła się do uszkodzenia jego elementów konstrukcyjnych, pęknięć i przemieszczeń oraz bardzo zły stan budulca”. Podjęto decyzję o przebudowie mostu. W kwietniu 2018 most na Dolnym Przedmieściu został rozebrany. Budowa nowej przeprawy trwała do września tego samego roku. Na czas budowy, żołnierze 4 Batalionu Inżynieryjnego z Głogowa wznieśli most tymczasowy o konstrukcji typowej DMS-65 w obrębie ulic Kochanowskiego i Wańkowicza. Nowy, poszerzony Most Dolny, wzorowany na dotychczasowym, powstał z wykorzystaniem kamienia ze starego mostu. Został udostępniony dla ruchu 14 września 2018.
mały|Most w czasie powodzi w 2024 Okolice mostu zostały zalane podczas powodzi we wrześniu 2024.
Architektura Most wykonany z betonu zbrojonego. Jego ściany obłożono kamieniem. Posiada 42 m długości. Szerokość jezdni wynosi 8 m. Chodniki po obu stronach mostu mają po 2 m szerokości.
Przypisy
Bibliografia
Dolny Prudnik, Dolny Prudnik Prudnik Kategoria:Obiekty w Prudniku wpisane do gminnej ewidencji zabytków