Bezirk Dukla – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Dukla.
Historia
Bezirk Dukla utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Dukla objął obszar o wielkości 6,1 mil², zamieszkany był przez 19.925 ludzi i podzielony na 39 gmin katastralnych, w tym jedno miasto (Dukla). Wszedł w skład cyrkułu jasielskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.. Powiat miał specyficzny kształt przypominający trzewika. Na południu powiat graniczył z Zalitawią. 1 maja 1860 zniesiono cyrkuł jasielski, przez co Bezirk Dukla włączono do cyrkułu sanockiegoErlaß des Ministers des Innern, giltig für den ganzen Umfang des Kaiserstaates, betreffend die Auflösung der Landesregierungen in Krakau und Czernowitz, dann der Kreisbehörden in Wadowice, Bochnia und Jasło und die Errichtung einer Kreisbehörde in Czernowitz.
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większe powiaty. Obszar zniesionego Bezirk Dukla wszedł wtedy w skład nowych powiatów krośnieńskiego i gorlickiego (vide podział w tabeli poniżej)Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 1 sierpnia 1878 częściowo zmieniono granice powiatu krośnieńskiego, włączając pięć gmin dawnego Bezirk Dukla do powiatu jasielskiegoDziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1878, Nr 37 (s. 84, wykaz: ss.91–95).
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Dukla w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu 1Dukla (M)10902027krośnieński2Chyrowa1627614krośnieński3Głojsce1149632krośnieński4Iwla1808708krośnieński5Lipowica339221krośnieński6Mszana2887870krośnieński7Nadole289298krośnieński8Teodorówka1323717krośnieński9Trzciana1492473krośnieński10Zboiska209190krośnieński11Barwinek2552417krośnieński12Tylawa2022732krośnieński13Zyndranowa2664Spisano z Barwinkiem.krośnieński14Smereczne490222krośnieński15Myscowa37061425krośnieński16Banica929209gorlicki17Lipna1100217gorlicki18Rostajne1836442krośnieński1 sierpnia 1878 włączono do powiatu jasielskiego.19Nieznajowa969387gorlicki20Krywa500Spisano z Jasionką.gorlicki21Wołowiec2358665gorlicki22Jasionka600298gorlicki23Czarne1261429gorlicki24Długie878255gorlicki25Żydowskie2258444krośnieński26Wyszowadka1235341krośnieński27Radocina1435565gorlicki28Grab2684619krośnieński29Ożenna z Majdanem1492399krośnieński30Polany54101323krośnieński31Ciechania z Baraniem2323407krośnieński32Olchowiec2998459krośnieński33Ropianka679146krośnieński34Wilsznia1096168krośnieński35Wietrzno z Wolą Albinowską637476krośnieński36Kobylany1591658krośnieński37Sulistrowa618196krośnieński38Draganowa727516krośnieński39Łęki1662761krośnieński Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Historia Dukli Dukla