mały|Pomnik ks. Jana Szlachty we Wrześni mały|Rondo ks. Jana Szlachty we Wrześni mały|Kościół w Jankowie Zaleśnym mały|Aleja Dziekana Szlachty w Niechanowie mały|Tablica pamiątkowa w Niechanowie mały|Grób w Dortmundzie Jan Szlachta (ur. 26 lutego 1879 w Jankowie Zaleśnym, zm. 11 września 1941 w KL Dachau) – polski duchowny rzymskokatolicki, działacz społeczny, proboszcz parafii św. Jakuba w Niechanowie, dziekan wrzesiński, spowiednik i kierownik duchowy prymasa Augusta Hlonda.
Życiorys Był synem Marcina i Katarzyny z Leśnych. Szkołę ludową ukończył w Jankowie Zaleśnym. W 1893 roku mając, 14 lat rozpoczął naukę w szkole średniej w salazjańskim zakładzie Valsalice pod Turynem. W 1886 roku wstąpił do nowicjatu salezjańskiego w Foglizzo. 3 października 1897 roku wraz z późniejszym Prymasem Polski Augustem Hlondem złożył śluby wieczyste na ręce bł. Michała Rua. Kontynuował studia na Valsalice i Valdocco w Turynie. W 1900 roku został skierowany jako asystent do Sierocińca Męskiego pw. św. Hieronima Emiliani w Trydencie. Święcenia diakonatu otrzymał 22 marca 1903 roku w Bressanone z rąk biskupa . Święcenia prezbiteratu przyjął w Wielką Sobotę 11 kwietnia 1903 roku w kościele seminaryjnym w Trydencie, z rąk biskupa Lorenzo Petrisa. W latach 1904–1913 podejmował pracę pedagogiczną jako wychowawca i katecheta w Konwikcie pw. św. Alojzego w Gorycji. W 1913 roku podjął roczną posługę spowiednika w Instytucie Wychowawczym pw. Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w KrakowieElenco Generale Pobożnego Towarzystwa św. Franciszka Salezego 1893–1915. Rocznik informacyjny Zgromadzenia Salezjańskiego..
W 1914 roku opuścił Zgromadzenie Salezjańskie i rozpoczął posługę w Archidiecezji Poznańskiej i Gnieźnieńskiej. W latach 1914–1917 posługiwał w Zakładzie św. Łazarza na Górczynie w Poznaniu jako kapelan nieuleczalnie chorych oraz sióstr Miłosierdzia. W latach 1917–1919 jako zastępca proboszcza w parafii pw. św. Andrzeja w Golinie. W latach 1920–1921 jako prefekt i wikariusz w parafii pw. św. Jadwigi w Grodzisku Wlkp.Archiwum Archidiecezji Gnieźnieńskiej; Teczka personalna W 1921 roku trafił do Poznania jako rezydent w parafii pw. Bożego Ciała oraz kapelan szpitala i sióstr Elżbietanek na ul. Łąkowej. W tym czasie pełnił również rolę katechety w Prywatnym Gimnazjum pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa.
W 1929 roku został mianowany proboszczem parafii pw. św. Jakuba w Niechanowie. W 1933 roku otrzymał nominację na dziekana wrzesińskiego. Obie posługi pełnił aż do męczeńskiej śmierci.
Działalność społeczna W latach 1929–1940 rozwinął w Niechanowie liczne stowarzyszenia i bractwa, które cieszyły się sporą liczbą członków. Prowadził duszpasterstwo: Młodych Polek, Koła Włościanek, Papieskiego Dzieła Rozkrzewiania Wiary, Arcybractwa Matek Chrześcijańskich, Akcji Katolickiej, Katolickiego Stowarzyszenia Robotników Polskich, Stowarzyszenia Młodzieży Żeńskiej, Stowarzyszenia Młodzieży Męskiej, Kółka Rolniczego, Róż różańcowych matek, ojców, panien i młodzieńców. Od 1930 do 1939 roku ks. Szlachta organizował w Niechanowie coroczne rekolekcje zamknięte dla profesorów wyższych uczelni, jak i dla intelektualistów katolickich z całej Polski.
Męczeństwo Jan Szlachta został aresztowany 26 sierpnia 1940 roku i przewieziony do Szczeglina, a 29 sierpnia 1940 roku przetransportowany do KL Sachsenhausen. Od 14 grudnia 1940 roku był osadzony w KL Dachau (nr obozowy 22349). Z racji podeszłego wieku, bliskiej relacji z prymasem Hlondem i niezłomnej postawy wobec oprawców szczególnie gnębiony, często wystawiany na wiele godzin w lichym odzieniu przed barak. Był otuchą i wsparciem dla obozowych kapłanów. w książce pt. Klechy wspomina go w słowach „cudna postać”. Poddawany eksperymentom medycznym przez 72 dni w obozowym rewirze, zmarł 11 września 1941 roku. Ciało spalono w obozowym krematorium. Prochy zostały złożone przez rodzinę na cmentarzu w Dortmundzie.
Upamiętnienie Jan Szlachta jest wymieniony na tablicy kapłanów męczenników w katedrze gnieźnieńskiej oraz na tablicy poświęconej męczennikom na cmentarzu farnym we Wrześni. Dedykowane jego osobie tablice pamiątkowe na kościele w Jankowie Zaleśnym oraz w Niechanowie. 11 września 2018 roku odbył się w Niechanowie dzień pamięci związany ze złożeniem przy kościele ziemi z grobu w Dortmundziepolskiegroby.pl oraz z KL Dachau. W 2024 roku jego imieniem nazwano rondo w historycznej części Wrześni, a w 2025 roku nadano jego imię jednej z ulic w Niechanowie. 8 marca 2026 roku odznaczony pośmiertnie Honorowym Obywatelstwem Gminy Niechanowo. 16 kwietnia 2026 roku podczas Święta Umocnienia Tożsamości, Prymas Polski Arcybiskup Wojciech Polak dokonał poświęcenia we Wrześni pomnika ku czci Dziekana Szlachty. Odczytano także skierowany na tą okazje list od Prezydenta RP Karola Nawrockiego. Jego życie i działalność opisano w książkach pt. Męczennik z Niechanowa, Więcej niż Pamięć, Teraz mogę więcejKurkowska M., Parus-Jarmużek S., Suplewska W., Zych L.; Teraz mogę więcej, Września 2026, ISBN 978-83-66426-50-4.
Świadectwa Świadectwo życia księdza Jana Szlachty jest źródłem inspiracji dla współczesnego świata. Prezydent RP Karol Nawrocki w liście skierowanym na uroczystość odsłonięcia pomnika we Wrześni napisał: „Ksiądz Szlachta zapisał się w pamięci jako kapłan, działacz społeczny i męczennik KL Dachau. Jego los przypomina nam, że polska historia jest naznaczona nie tylko cierpieniem, ale także wielkością ducha, wiernością wartościom i odwagą trwania przy prawdzie. Jego życie i świadectwo pozostają ważnym znakiem dla współczesnych i przyszłych pokoleń”. Z kolei Prymas Polski Arcybiskup Wojciech Polak kierując do młodzieży słowa dotyczące księdza Szlachty powiedział: „Poznaliście historię jego życia i jego kapłańskiego powołania. Przypatrzyliście się tak szerokiej i rozległej duszpasterskiej i społecznej działalności. Odkryliście jego niepowtarzalną osobowość. Jakże często powracają słowa, że była to cudna postać, wielki kapłan i patriota, wzór osobowości, człowiek uczciwy, sumiennie spełniający swoje obowiązki, do końca wierny Bogu i człowiekowi, a nawet człowiek święty. Ksiądz Jan Szlachta, świadek Chrystusowej Ewangelii i poważany przez nasz lud, dziś staje przed nami i jeszcze raz swoim życiem mówi, że kto przyjął Jego świadectwo, wyraźnie potwierdza, że Bóg jest prawdomówny”.
Przypisy
Kategoria:Polscy duchowni katoliccy Kategoria:Urodzeni w 1879 Kategoria:Zmarli w 1941