Bezirk Ropczyce – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Ropczyce.
Historia
Bezirk Ropczyce utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Ropczyce objął obszar o wielkości 5,3 mil², zamieszkany przez 25.981 ludzi i podzielony na 28 gmin katastralnych, w tym jedno miasto (Ropczyce) i jedno miasteczko (Wielopole). Wszedł w skład cyrkułu tarnowskiego, jako jeden z jego dziesięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.. Na obszarze Bezirku Ropczyce znajdowała się mała eksklawa Bezirku Dembica, stanowiąca część gminy Niedźwiada.
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Ropczyce wszedł wtedy w całości skład nowego powiatu opczyckiegoVerordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 1 stycznia 1895 gminę Pstrągowa przemieszczono z powiatu ropczyckiego do powiatu rzeszowskiegoDziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1894, cz. XI Nr 50, po czym 15 września 1896 weszła ona w skład nowo utworzonego powiatu strzyżowskiegoDziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1896, cz. XIII, Nr 52.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Ropczyce w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu 1Ropczyce (M) ze Średniem i Gryfowem22253021W tym: 1680 w Ropczycach oraz 1341 w Średniem i Gryfowieropczycki2Chechły31001381ropczycki3Pietrzejowa1195669ropczycki4Bystrzyca Dolna i Górna1380641ropczycki5Borek Mały400195ropczycki6Broniszów1400675ropczycki7Brzeziny57802116ropczycki8Borek Wielki2200958ropczycki9Brzyzna410241ropczycki10Góra Ropczycka1120605ropczycki11Zagórzyce48802084ropczycki12Łączki Kucharskie605216ropczycki13Glinik19901146ropczycki14Szkodna1250705ropczycki15Nockowa2650866ropczycki16Pstrągowa51102207ropczycki1 stycznia 1895 włączono do powiatu rzeszowskiego.15 września 1896 weszła w skład nowo utworzonego powiatu strzyżowskiego.17Wiercany1010507ropczycki18Wiśniowa2315557ropczycki19Gnojnica32401866ropczycki20Iwierzyce1710624ropczycki21Kozodrza i Borek1605763ropczycki22Witkowice1250528ropczycki23Budzisz4270144ropczycki24Nawsie1666ropczycki25Konice750312ropczycki26Rzegocin1315452ropczycki27Sośnice175ropczycki28Wielopole (m)7751161ropczycki Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Historia Ropczyc Ropczyce