Bezirk Stryj – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Stryj.
Historia Bezirk Stryj utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Stryj objął obszar o wielkości 9,1 mil², zamieszkany przez 31.354 ludzi i podzielony na 41 gmin katastralnych, w tym jedno miasto (Stryj). Wszedł w skład cyrkułu stryjskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.. Na obszarze Bezirk Stryj znajdowały się dwie eksklawy – Neu Olexice i Gelsendorf (stanowiące jedną gminę) – należące do Bezirk Bolechów.
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Stryj wszedł wtedy w całości skład nowego powiatu stryjskiegoVerordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 1 sierpnia 1878 gminę Machliniec przeniesiono do powiatu żydaczowskiegoDziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1878, Nr 37 (s. 84, wykaz: ss.91–95).
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Stryj w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Stryj (M) z Szumlańszczyzną75007903stryjski2Duliby858stryjski3Grabowiec777stryjski4Dobrowlany1500326stryjski5Pukienicze1500324stryjski6Lisiatycze30001620stryjski7Uhersko13500588stryjski8Dobrzany796stryjski9Kawczykąt493stryjski10Pietniczany350stryjski11Wownia i Wolica267stryjski12Stryhańce313stryjski13Komarów, Jaroszyce i Olexice787stryjski14Łotatniki150stryjski15Bereźnica7000418stryjski16Strzałków529stryjski17Wierczany i Tatarsko990stryjski18Podhorce450stryjski19Siechów6000832stryjski20Uhełna383stryjski21Chodowice500417stryjski22Daszawa i Machliniec45001386stryjski1 sierpnia 1878 sam Machliniec – jako oddzielną gminę – przeniesiono do powiatu żydaczowskiego.23Dołhe2500414stryjski24Błonie z Bratkowcami i Słobodą6000834stryjski25Stańków i Falisz689stryjski26Lubieńce5500478stryjski27Chromohorb327stryjski28Dołhołuka i Błonie600stryjski29Dołhołucka Wola2000367stryjski30Hołobutów6500435stryjski31Zawadów477stryjski32Nieżuchów352stryjski33Manasterzec2500362stryjski34Żulin8500781stryjski35Hurnie1195stryjski36Kłodnica190stryjski37Rozhurcze840stryjski38Koniuchów1000612stryjski39Łukawica Niżna1000252stryjski40Łukawica Wyżna6000449stryjski41Siemiginów4000839stryjski Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Stryj Stryj