Bezirk Halicz – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Halicz.
Historia Bezirk Halicz utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Halicz objął obszar o wielkości 8,1 mil², zamieszkany przez 29.210 ludzi i podzielony na 45 gmin katastralnych, w tym jedno miasto (Halicz) i dwa miasteczka (Jezupol i Mariampol). Wszedł w skład cyrkułu stanisławowskiego, jako jeden z jego dziesięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.. Wewnątrz Bezirk Halicz znajdowała się eksklawa (obejmującą gminy Hanowce i Popławniki) należąca do Bezirk Bursztyn w cyrkule brzeżańskim. Powiat miał nietuzinkowy, nieregularny kształt z m.in. długą południową odnogą (gminy Uzin, Olszanica i Miłowanie) oraz gminą Tustań wrzynającą się w głąb Bezirk Bursztyn.
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Halicz wszedł wtedy w skład nowych powiatów stanisławowskiego, rohatyńskiego i tłumackiego (vide podział w tabeli poniżej)Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 19 czerwca 1867 gminę Hanusowce przeniesiono z powiatu rohatyńskiego do powiatu stanisławowskiegoVerordnung des Ministers des Innern vom 19 Juni 1867, betreffend mehrere Aenderungen der neuen administrativen Bezirks-Abgränzung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Halicz w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Błudniki2750807stanisławowski2Bouszów5050957rohatyński3Branówka1244227stanisławowski4Dehowa500250stanisławowski5Delejów3100950stanisławowski6Demeszkowce700186rohatyński7Demianów2250574rohatyński8Dorohów2930590stanisławowski9Dubowce20001004stanisławowski10Halicz (M)42502584stanisławowski11Hanusowce z Jastrzębcem1930940rohatyński19 czerwca 1867 włączono do powiatu stanisławowskiego.12Jezupol (m)47002188stanisławowski13Kołodziejów1320477stanisławowski14Komarów2640758stanisławowski15Kozina1500360stanisławowski16Kryłos1050541stanisławowski17Kurypów650153stanisławowski18Łany1350549stanisławowski19Mariampol (m)39421858stanisławowski20Miłowanie1955859tłumacki21Niemszyn1200346rohatyński22Olszanica27501064tłumacki23Ostrów890381stanisławowski24Perłowce630238stanisławowski25Pitrycz250123stanisławowski26Pobereże22911125stanisławowski27Podgrodzie800382stanisławowski28Pukasowce740201stanisławowski29Ruzdwiany1700352rohatyński30Sapahów1195315stanisławowski31Siedliska1125206stanisławowski32Sielec3150954stanisławowski33Słobódka1150300rohatyński34Sobotów860222stanisławowski35Sokół250255stanisławowski36St. Stanislaus250255stanisławowski37Temerowce1015313stanisławowski38Tumirz2450642stanisławowski39Tustań1100313stanisławowski40Uzin1810637stanisławowski41Wiktorów44501521stanisławowski42Wodniki700274stanisławowski43Wołczków758665stanisławowski44Wysoczanka1880350stanisławowski45Załukiew i Nielepiec26001125stanisławowski Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Halicz Halicz