Bezirk Jazłowiec – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasteczko Jazłowiec.
Historia Bezirk Jazłowiec utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Jazłowiec objął obszar o wielkości 7,0 mil², zamieszkany przez 24.420 ludzi i podzielony na 29 gmin katastralnych, w tym jedno miasteczko (Jazłowiec). Wszedł w skład cyrkułu czortkowskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855..
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Jazłowiec wszedł wtedy w skład nowych powiatów buczackiego, czortkowskiego i zaleszczyckiego (vide podział w tabeli poniżej)Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 19 czerwca 1867 oraz 1 listopada 1880 częściowo zmieniono granice tych powiatówVerordnung des Ministers des Innern vom 19 Juni 1867, betreffend mehrere Aenderungen der neuen administrativen Bezirks-Abgränzung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum KrakauDziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1880, Nr 11.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Jazłowiec w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Jazłowiec (m)16501736czortkowski19 czerwca 1867 włączono do powiatu buczackiego.2Browary1152547czortkowski3Nowosiółka3381815czortkowski4Duliby2399763czortkowski5Ćwitowa1839589czortkowski6Rzepińce1734586buczacki7Pomorce2083459buczacki8Połowce37691095czortkowski9Krzywołuka1236462czortkowski10Pauszówka33421173czortkowski11Zaleszczyki Małe1895497buczacki12Bazar38711063czortkowski13Przedmieście1154397czortkowski14Żnibrody1200601czortkowski15Beremiany z Alt-Głęboką2998946zaleszczycki16Burakówka28271332zaleszczycki17Słobódka (Koszyłowiecka)1432576zaleszczycki18Capowce23141075zaleszczycki19Koszyłowce3095745czortkowski1 listopada 1880 włączono do powiatu zaleszczyckiego.20Popowce1943473zaleszczycki21Sadki2034901zaleszczycki22Latacz z Alt-Bilińcami27291282zaleszczycki23Świerzkowce1058442zaleszczycki24Chmielowa1085538zaleszczycki25Drohiczówka1840782zaleszczycki26Słobódka (Dżuryńska)1644806czortkowski27Trybuchowce79442231buczacki28Pyszkowce2447586buczacki29Dżuryn2764922czortkowski Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Jazłowiec Jazłowiec