Kołnierzyk (, ) – baśń literacka autorstwa Hansa Christiana Andersena, wydana po raz pierwszy w tłumaczeniu na język angielski w 1847 roku.

Publikacja Baśń literacka pt. Szczęśliwa rodzina, napisana przez Hansa Christiana Andersena, została po raz pierwszy opublikowana po angielsku, przetłumaczona przez Charlesa Beckwitha Lohmeyera, w antologii Życzenia świąteczne dla moich angielskich przyjaciół () w grudniu 1847 roku. Zbiór wydany został w Londynie, nakładem wydawnictwa . Po duńsku utwór ukazał się po raz pierwszy 4 marca 1848 w antologii Nowe Baśnie. Tom drugi. Zbiór drugi (). Baśń wznowiono jeszcze dwukrotnie za życia pisarza: w grudniu 1849 oraz w marcu 1863 roku.

Autorami ilustracji do baśni byli: Vilhelm Pedersen i .

Bohaterami baśni Andersen uczynił elementy garderoby i przedmioty codziennego użytku: kołnierzyk, szczotkę, podwiązkę, żelazko, nożyczki.

Polskie przekłady Utwór, podobnie jak inne baśnie Andersena, był tłumaczony na język polski i to już w kilka lat po pierwszej angielskiej publikacji: 1854 – Kołnierzyk: tłumaczenie anonimowe w 46. numerze lwowskich . 1904 – Kołnierzyk: 1905 – Krochmalony kołnierz: 1929 – Kołnierzyk: 1931 – Kołnierzyk: 2006 – Kołnierzyk:

Fabuła Streszczenia dokonano na podstawie wersji duńskiej.

Pewien elegancki kawaler posiada jedynie szczotkę do butów i grzebień, ale nosi najpiękniejszy kołnierzyk na świecie. Kołnierzyk myśli o małżeństwie. Podczas prania spotyka piękną podwiązkę. Zachwyca się jej smukłością, delikatnością i urodą. Pyta, jak się nazywa, ale podwiązka odmawia odpowiedzi. Kołnierzyk próbuje dowiedzieć się, skąd pochodzi. Podwiązka wstydzi się i nie chce rozmawiać. Kołnierzyk domyśla się, że to zapewne pas do pończoch: praktyczny i ozdobny. Podwiązka ucina rozmowę, twierdząc, że nie dała powodów do takiej poufałości. Kołnierzyki twierdzi, że jej uroda sama w sobie jest wystarczającym powodem do zalotów. Podwiązka ostrzega go, by nie zbliżał się, bo wygląda zbyt męsko. Kołnierzyk przechwala się, że ma szczotkę i grzebień, choć należą one do jego pana. Podwiązka odtrąca go stanowczo i każe mu się odsunąć.

Po praniu kołnierzyk zostaje usztywniony, wyprasowany, rozgrzany żelazkiem i w uniesieniu oświadcza się... samemu żelazku, które nazywa wdową. Kołnierzyk strzępi się na brzegach, więc przybywają nożyczki, żeby go przyciąć.

Kołnierzyk zachwyca się nożyczkami, chwaląc ich elegancję i umiejętność rozciągania nóg. Nożyczki potwierdzają swoją wyjątkowość i zgadzają się z pochwałami. Następnie kołnierzyk postanawia zalecać się do grzebienia i chwali jego zęby. Grzebień wyjawia, że jest już zaręczony. Kołnierzyk jest rozczarowany i przestaje interesować się zaręczynami.

Kołnierzyk trafia do pudła u papiernika, gdzie zbierają się różne odpady. W pudle odbywa się wielkie towarzyskie spotkanie, gdzie szmaty opowiadają swoje historie. Kołnierzyk przechwala się, że miała wiele amantek i był eleganckim wykrochmalonym kawalerem. Najbardziej żałuje podwiązki, która się dla niego utopiła. Wszystkie szmaty zostają zamienione w białe karty papieru. Kołnierzyk staje się tą właśnie kartą, na której wydrukowano ku przestrodze tę opowieść.

Galeria

Przypisy

Linki zewnętrzne Rękopis baśni „Kołnierzyk” audiobook na YouTube (czyta Piotr Tymczak)

Kategoria:Baśnie Kategoria:Utwory Hansa Christiana Andersena Kategoria:Utwory literackie z 1847