Włośnianka mlecznobrązowa (Hebeloma erebium (Huijsman) Beker & U. Eberh.) – gatunek grzybów należący do rodziny pierścieniakowatych (Strophariaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hebeloma, Strophariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1977 r. Hendrik Sijbert Cornelis Huijsman, nadając mu nazwę Naucoria erebia. Wskazał holotyp. W 2015 r. Henry Joseph Beker i Ursula Eberhardt przenieśli go do rodzaju Hebeloma. Synonimy: Alnicola erebia (Huijsman) Romagn. 1979 Naucoria erebia Huijsman 1977 Polska nazwa na podstawie rekomendacji Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym.
Morfologia Kapelusz O średnicy 22–70 mm, przeważnie wypukły, sporadycznie z garbkiem, słabo higrofaniczny, rzadko z pozostałościami uniwersalnej osłony. Brzeg często gładki, rzadko podwinięty. Powierzchnia w stanie wilgotnym lepka w stanie wilgotnym, często dwubarwna, sporadycznie jednobarwna; w centrum ochrowa lub żółtawobrązowa, rzadko cynamonowa lub kremowa. Blaszki Pełnych blaszek 50–74. Są wolne lub wykrojone, sporadycznie przyrośnięte, rzadko zbiegające z ząbkiem, maksymalna szerokość 5–6 mm. Na ostrzach blaszek zwykle brak kropelek mleczka, sporadycznie można je dostrzec przez soczewkę 10 x lub gołym okiem, ostrza zwykle biało strzępiaste, czasami słabo. Brak resztek osłony. Trzon Wysokość 25–85 mm, grubość 3–8 mm, u podstawy 13 mm, cylindryczny, pusty z podstawą często maczugowatą, sporadycznie cebulowatą. Powierzchnia kłaczkowata, często aksamitna, sporadycznie oprószona, brak ukorzeniania, sporadycznie tylko u podstawy występują sznury grzybniowe. Miąższ Jędrny. Miąższ trzonu często przebarwiający się, czasami słabo lub wcale. Zapach sporadycznie rzodkwiowy lub silnie rzodkwiowy, rzadko bezwonny lub słabo rzodkwiowy. Smak często brak lub słabo rzodkwiowy. Wysyp zarodników Brązowooliwkowy. Cechy mikroskopowe Zarodniki 9–11 × 5–6,3 µm, migdałowate, punktowane, ochrowe. Podstawki 4-, rzadko 2-sterygmowe. Cheilocystydy zazwyczaj cylindryczne lub prawie cylindryczne, czasami półzgrubiałe, ale nigdy główkowate, tępe, o szerokości 4–8 µm. Pleurocystyd brak. Kaulocystydy podobne do cheilocystyd, ale większe, o długości do 150 μm.Skórka kapelusza zbudowana z wielu warstw wielokątnych komórek, pokryta rzadkimi, luźno utkanymi strzępkami. Gatunki podobne Włośnianka mlecznobrązowa może być pomylona z włośnianką musztardową (Hebeloma sinapizans), ale odróżnia się od niej sporadycznie tylko występującymi kroplami mleczka na blaszkach, mniejszą liczbę blaszek i mniej solidnym owocnikiem; mikroskopowo, poprzez obecność delikatnie maczugowatych i maczugowato-butelkowatych cheilocystyd. Oba te taksony mają stosunek cheilocystyd wynoszący co najmniej 1,35. U H. sinapizans stosunek ten zwykle przekracza 1,5, ale u H. erebium stosunek ten zależy od równowagi między różnymi typami obecnych i mierzonych cheilocystyd. Włośnianka mlecznobrązowa jest bardzo blisko spokrewniona, zarówno filogenetycznie, jak i morfologicznie, z H. quercetorum i włośnianką skrytą (H. celatum). Owocniki H. celatum są bardziej masywne, co znajduje odzwierciedlenie w szerokości trzonu, która u dojrzałych owocników wynosi zazwyczaj ponad 8 mm na środku i ponad 13 mm u podstawy, podczas gdy u H. erebium zawsze wynosi mniej niż 8 mm na środku i nigdy nie przekracza 13 mm u podstawy.
Występowanie i siedlisko Podano stanowiska tylko w Europie na szerokości geograficznej 48,1°N do 59,0°N. W Polsce podano jego stanowiska w latach 2015–2020. Naziemny grzyb mykoryzowy. Preferuje lasy mieszane i występuje pod wieloma gatunkami drzew, najczęściej z rodzin brzozowate (Betulaceae), bukowate (Fagaceae), wierzbowate (Salicaceae), ślazowate (Malvaceae) i sosnowate (Pinaceae). Owocniki pojawiają się w rozproszeniu, rzadko w grupach.
Przypisy
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Pierścieniakowate