Włośnianka kruchotrzonowa (Hebeloma fragilipes Romagn.) – gatunek grzybów należący do rodziny pierścieniakowatych (Strophariaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hebeloma, Strophariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1977 r. Henri Charles Louis Romagnesi we Francji na ziemi pod brzozami. Wskazał holotyp. Polska nazwa na podstawie rekomendacji Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym.
Morfologia Kapelusz O średnicy 23–50 mm, podobny do kapelusza włośnianki rosistej (Hebeloma crustuliniforme) pod względem kształtu i jasnego koloru, ale mniejszy i bardziej kruchy, lekko lepki. Blaszki Gęste, o szerokości 4–6 mm, przyrośnięto-wykrojone, segmentowate lub liniowe, jasnobrązowawe, następnie gliniaste z oprószonym brzegiem wydzielającym kropelki mleczka. Trzon Wysokość 25–70 mm, grubość 1–7 mm, tak kruchy, że trudno go wyjąć z gleby bez uszkodzenia, jest cylindryczny, wewnątrz pusty, często skręcony, ku podstawie lekko rozszerzający się. Powierzchnia biała, ku podstawie lekko brązowiejąca, włókienkowata, na szczycie mączysta. Ważną diagnostycznie cechą jest brak kłaczków. Miąższ Bardzo kruchy, jasnobrązowy o zapachu rzodkwi i bardzo gorzkim smaku. Wysyp zarodników Umbrowobrązowy. Cechy mikroskopowe Zarodniki migdałowate, 9–11,5 × 5,5–6,2 μm, jasnożółte, silnie brodawkowane. Cheilocystydy maczugowate, krótkie, jak u włośnianki rosistej, 40–50 × 5–8 μm (na szczycie). Epikutis zbudowany z nitkowatych strzępek, w górnej części maczugowatych (× 2,5–3,5 μm). Strzępki skórki cylindryczne, o szerokości 4–6 μm. Subkutis wyraźnie pseudoparenchymatyczny z jasnym pigmentem w ścianach strzępek. Gatunki podobne Włośniankę kruchotrzonową można pomylić z włośnianką łamliwą (Hebeloma pseudofragilipes). Gatunki te są podobne zarówno morfologicznie, jak i molekularnie, ale można je odróżnić biorąc pod uwagę kształty i rozmiary cheilocystyd. Makroskopowo włośniankę kruchotrzonową można pomylić z małymi okazami włośnianki rosistej (H. crustuliniforme) lub dużymi okazami włośnianki bagiennej (H. helodes). Jednak makroskopowo włośnianka kruchotrzonowa nie ma kłaczkowatego trzonu, który występuje u tych innych gatunków, a mikroskopowo łatwo ją odróżnić po cheilocystydach.
Występowanie i siedlisko Występuje w Ameryce Północnej, Europie i Azji. W Polsce podano jego stanowiska w 2016 r. i w późniejszych latach. Naziemny grzyb mykoryzowy występujący pod brzozami w trawie i mchach.
Przypisy
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Pierścieniakowate