Włochacz kolczatek, włochacz kolczak (Apocheima hispidaria) – gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych i podrodziny . Zamieszkuje Europę i Azję Zachodnią. Gąsienice żerują na drzewach liściastych. Dorosłe samce latają w drugiej połowie zimy i wiosną. Samice są nielotne.
Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1775 roku przez Johanna N.C.M. Denisa i pod nazwą Geometra hispidaria. Jako miejsce typowe wskazano okolice Wiednia. W 1825 roku Jacob Hübner umieścił go w nowym rodzaju Apocheima. Stanowi dlań gatunek typowy.
Morfologia Owad dorosły thumb|left|Imago w środowisku naturalnym Motyl o krępym ciele przywodzącym na myśl sówkowate, podobny do krępaka nalipka, ale wyraźnie mniejszy i o bardziej włochatym tułowiu. U samicy całe ciało porastają brunatne i białawe łuski oraz białawe włoski; odnóża samicy są włochate, w przeciwieństwie do podobnych samic .
Głowa ma uwstecznioną ssawkę. Czułki samca są silnie grzebykowane, barwy żółtej, kontrastującej z barwą reszty ciała.
Samica ma skrzydła uwstecznione do formy drobnych kikutów lub całkowicie zanikłe. Samiec ma skrzydła dobrze wykształcone. Ich rozpiętość wynosi od 33 do 35 mm. Długość przedniego skrzydła u samca wynosi od 15 do 17 mm. Tło skrzydeł zwykle jest białoszare, w przypadku przedniego silnie przyprószone brunatnie lub czarnobrunatnie, w przypadku tylnego jaśniejsze. Na tyle tym występują rozmyte, brunatne, zazwyczaj przyciemnione na żyłkach przepaski, z których ta odgraniczająca pole przybrzeżne jest mocno zębata. Istnieją jednak formy o tle przedniego skrzydła bardzo ciemnym, niemal czarniawym i z tego powodu przepaskach trudno wyróżnialnych. Użyłkowanie cechuje się obecnością wspólnego trzonka dla pierwszej i drugiej gałęzi żyłki radialnej.Odnóża tylne mają po jednej parze kolców na goleniach.
Grzbietowa strona odwłoka w części przedniej zaopatrzona jest w rozmieszczone w szeregach, wyraźne, długie i cienkie kolce. Genitalia samca cechują się dobrze wykształconym gnatosem, unkusem z dwoma wierzchołkami, obecnością szczecinek przy szczytach kost, nierozwidlonymi walwami oraz smukłym, wyprostowanym edeagusem pozbawionym cierni czy innego uzbrojenia.
Larwa 190px|thumb|Gąsienica Ubarwienie gąsienicy jest żółtoszare z pomarańczowoczerwonym plamkowaniem oraz z pomarańczowoczerwonymi, zaopatrzonymi w szczecinki brodawkami.
Ekologia i występowanie Owad zasiedlający lasy liściaste i mieszane, zarośla, parki i ogrody. Występuje od nizin po średniej wysokości tereny górskie. Gąsienice są polifagicznymi fitofagami i żerują na różnych drzewach liściastych, w tym: brzozach, bukach, czereśni, dębach, grabach, jabłoniach, olszach, tarninie, wiązach i wierzbach.
Postacie dorosłe obserwuje się od lutego lub marca do maja, a gąsienice od kwietnia lub maja do lipca. Dorosłe samce aktywne są nocą i bywa, że przylatują do sztucznych źródeł światła. Nielotne samice po opuszczeniu kokonu wspinają się wysoko w korony drzew i tam pozostają. Jaja składają tuż po kopulacji.
Gatunek palearktyczny. W Europie znany jest z Portugalii, Hiszpanii, Andory, Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Luksemburga, Holandii, Niemiec, Szwajcarii, Liechtensteinu, Austrii, Włoch, San Marino, Danii, Szwecji, Norwegii, Łotwy, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Białorusi, Ukrainy, Mołdawii, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Czarnogóry, Kosowa, Macedonii Północnej, Grecji oraz europejskich części Rosji i Turcji. W Azji podawany jest z Gruzji, Armenii, Azerbejdżanu i anatolijskiej części Turcji.
Przypisy
Kategoria:Miernikowcowate Kategoria:Motyle Azji Kategoria:Motyle Europy Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1775 roku Kategoria:Taksony opisane przez Michaela Denisa