Wojewódzki Zarząd Inwestycji Rolniczych – jednostka organizacyjna podległa terenowym organom administracji państwowej, zorganizowana w celu usprawnienia organizacji służby inwestycyjnej dla potrzeb rolnictwa oraz w związku z wprowadzeniem nowego podziału administracyjnego państwa.
Wojewódzkie zarządy były jednostkami budżetowymi finansowanych z budżetu terenowego.
Powstanie wojewódzkich zarządów Powstanie wojewódzkich zarządów pozostawało w ścisłym związku z ustawą z 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym kraju, polegającym na likwidacji powiatów i wyłonieniu nowych województwUstawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. Dz. U. 1975 nr 16, poz. 91.. Na podstawie uchwały Rady Ministrów z 1975 r. powołano wojewódzkie zarządy inwestycji rolniczych, które powstały poprzez przejęcie zadań i obowiązków dyrekcji budownictwa rolniczego, powiatowych i wojewódzkich zarządów gospodarki wodnej i melioracjiUchwała nr 123/75 Rady Ministrów z dnia 10 lipca 1975 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich zarządów inwestycji rolniczych.Zarządzenie Ministra Rolnictwa nr 141 z dnia 19 lipca 1975 r. w sprawie zasad szczegółowej organizacji i zakresu działania wojewódzkich zarządów inwestycji rolniczych.. Wojewódzkiemu zarządowi podlegały także zespoły usług projektowych.
Zadania wojewódzkich zarządów Do zadań wojewódzkich zarządów należała:
obsługa inwestorska w zakresie budownictwa rolniczego, melioracji oraz zaopatrzenia rolnictwa i wsi w wodę, inwestycji objętych planem terenowym, obsługa budownictwa indywidualnego, utrzymanie i eksploatacja urządzeń wodnych, melioracji podstawowych oraz ochrony przeciwpowodziowej, udzielanie pomocy terenowym organom administracji państwowej stopnia podstawowego, spółkom wodnymi i ich związkom w utrzymaniu i eksploatacji melioracji szczegółowych oraz urządzeń zaopatrzenia rolnictwa i wsi w wodę, wykonywanie prac projektowych na rzecz indywidualnych i uspołecznionych inwestorów.
Wojewódzkie zarządy pełniły funkcję inwestora zastępczego dla jednostek organizacyjnych resortu rolnictwa, z wyjątkiem jednostek organizacyjnych zrzeszonych w Centralnym Zarządzie Państwowych Gospodarstw Rolnych. Ponadto pełniły tę funkcję na rzecz kółek rolniczych i rolniczych spółdzielni produkcyjnych.
Szczegółowe zmiany organizacyjne W związku z tworzeniem od podstaw wojewódzkich zarządów inwestycji rolniczych zobowiązano wojewodów do przekazania z:
1. Dyrekcji Budownictwa Rolniczego – spraw do załatwienia, pomieszczeń biurowych oraz majątku ruchomego i nieruchomego związanego z działalnością i obsługą inwestycji państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej.
2. Centralnego Zarządu Państwowych Gospodarstw Rolnych – etatów, funduszu płac i odpowiednich środków budżetowych,
3. Powiatowych Zarządów Gospodarki Wodnej i Melioracji – zadań i funduszu płac pracowników zajmujących się sprawami użytkowania łąk i pastwisk oraz konserwacją urządzeń zbiorowego zaopatrzenia wsi w wodę.
Rozmiar inwestycji rolniczych Inwestycje rolnicze oznaczają każdy środek trwały służący bezpośrednio lub pośrednio na uzyskanie zwiększonej wartości produkcji rolniczejEncyklopedia Ekonomiczno-Rolnicza, PWRiL, Warszawa 1984.. Powołanie wojewódzkich zarządów inwestycji rolniczych przyniosło zróżnicowane rezultaty. Z jednej strony umożliwiło realizację przedsięwzięć o większej skali i stopniu złożoności. Dzięki wojewódzkim zarządom wprowadzono jednolite procedury projektowe, poprzez standaryzacji rozwiązań technicznych i formalnych, co przyspieszało proces przygotowania inwestycjiStanisław Urban, Anna Kowalska: Inwestycje oraz podstawowe środki trwałe w rolnictwie, Wiadomości Statystyczne, 2015/9.. Działalność wojewódzkich zarządów koncentrowała się głównie na sektorze państwowym i spółdzielczym w rolnictwie. Przy realizacji zadań, w związku z rodzącymi się trudnościami finansowymi państwa, powstawały problemy między planami a możliwościami realizacji inwestycjiZbigniew Nasalski, Małgorzata Juchniewicz, Inwestycje w gospodarstwach rolnych o różnych kierunkach rozwoju produkcji, Economic and Regional Studies, 2023, Tom 16, nr 4..
Według danych Rocznika Statystycznego z 1981 r. nakłady na inwestycje produkcyjne w rolnictwie przedstawiały się następująco (w mln zł)Rocznik Statystyczny 1981, GUS, Warszawa 1981.: Wyszczególnienie197519791980Budownictwo gospodarcze417895888246350Mechanizacja208444061841133Elektryfikacja12521138683Melioracje531870945241Weterynaria124183179Pozostałe308542004115Ogółem7241211211597701
Przypisy
Kategoria:Rolnictwo w Polsce