Oblężenie Warszawy. Powieść historyczna z końca XVIII w. – powieść historyczna autorstwa Walerego Przyborowskiego wydana w roku 1879, z czasów oblężenia Warszawy przez wojska pruskie w 1794. Przyborowski napisał kilka powieści historycznych z tego okresu, m.in. Młodzi gwardziści. Powieść z oblężenia Warszawy przez Prusaków w 1794 r.
Fabuła Walery Przyborowski osadza akcję w 1794 roku, tuż po wieściach o klęsce pod Szczekocinami: Warszawa sypie okopy, lud wrze na Starym Mieście. Poznajemy porucznika Gwardii Obywatelskiej Józefa Balcera i jego ukochaną Klarę Szmit, córkę młynarza-Niemca z Górców; tłum podjudza demagog „Barani Kożuszek”, a sceny pod ratuszem zapowiadają gorzką logikę rewolucji. Ojciec Klary, niechętny wojaczce Balcera, zwleka ze ślubem; gdy rozlega się alarm „Król oddala się z Warszawy!”, wyrywa dziewczynę z miasta i przyrzeka ją prostakowi Frycowi (również pochodzenia niemieckiego).
Prusacy zamykają pierścień od Rakowca, Szczęśliwic i Górc; Balcer stoi na wolskich redutach, Klara zostaje po stronie wroga. Z Wojtkiem, rybakiem i pikinierem, planuje nocne porwanie narzeczonej. W młynie Szmit usiłuje zatrzymać Balcera; wpadka z pruskim patrolem kończy się brawurową ucieczką spod mostu i przysięgą odwetu. Próba wywiezienia Klary spełza na niczym - konie zniknęły, świt odbiera nadzieję.
Równolegle rozgrywa się wątek Andzi, córki rybaka z ulicy Bednarskiej, uwiedzionej przez księcia Józefa Poniatowskiego. Wojtek, jej dawny narzeczony, ratuje księciu życie, pozwalając mu umknąć z zagrożonego dworu na Krakowskim Przedmieściu.
Gdy kanonada cichnie, Prusacy odstępują spod miasta, lecz prywatne losy rozbłyskają klęską: Balcer i Wojtek zostają bez Klary (która ginie przy kolejnej probie porwania), serca obu „na zawsze złamane”; Andzia, po ucieczce księcia Józefa Poniatowskiego zostaje porwana przez "Grubą Kaśkę" na dwór prymasa Michała Poniatowskiego. W ostatnich scenach książki podstarzały prymas Poniatowski zaleca się do młodej kobiety, co zostaje przerwane przez wykrycie jego zdrady i w ostateczności zażycie przez Poniatowskiego trucizny. Andzia żyjąca już jak lunatyczka, umiera w rok później, a krzepka „Gruba Kaśka” dorabia się na zamęcie.
Książka miała kilka wydań: 1879, 1911, 1949 i po wielu latach przerwy w 2025.
Przypisy
Linki zewnętrzne Oblężenie Warszawy (wyd. 1911) w bibliotece Polona Czy powieść Oblężenie Warszawy Walerego Przyborowskiego zgadza się z faktami? - CMKlasyka.pl
Kategoria:Polskie powieści historyczne Kategoria:Powieści Walerego Przyborowskiego Kategoria:Powieści z 1879 Kategoria:Utwory, których akcja toczy się w Warszawie