Elizabeth Plantagenet (ur. 22 kwietnia lub 22 września 1444 w Rouen - zm. 1503 lub 1504) – angielska arystokratka z dynastii Plantagenetów, siostra królów Edwarda IV i Ryszarda III, w latach 1463-1491 księżna Suffolk jako żona Johna de la Pole’a. Jej synowie po wymarciu męskiej linii YorkówOstatni York w linii męskiej - Edward, syn księcia Clarence - został ścięty w 1499, ale nie miał praw do tronu z uwagi na to, że jego ojciec został stracony za zdradę. rościli sobie prawo do tronu Anglii w czasach Tudorów.

Życiorys Pochodzenie Urodziła się 22 kwietnia lub 22 września1444 w Rouen. Była drugą córką (piątym dzieckiem) Ryszarda Plantageneta, księcia Yorku i Cecylii Neville. Miała 11 rodzeństwa, ale tylko siostry Anna i Małgorzata oraz bracia Edward, Edmund, George i Ryszard przeżyli dzieciństwo. W 1460 w bitwie pod Wakefield zginął jej ojciec i brat Edmund.

Małżeństwo i potomstwo Około 1458 poślubiła Johna de la Pole’a, syna Alice Chaucer i Williama de la Pole’a. Jej mąż był wcześniej żonaty z Małgorzatą Beaufort. Nie przejawiał ambicji politycznych.

Elizabeth urodziła 5 synów i 4 córki. Inne źródła wskazują, że urodziła 11 dzieci, w tym 7 synów:

John (ok. 1462-1487), hrabia Lincoln, żonaty z Margaret Fitzalan, siostrzenicą Elżbiety Woodville, Edward (ok. 1465-1485), ksiądz Edmund (zm. 1513), odziedziczył tytuł książęcy po śmierci ojca, ale został mu odebrany przez Henryka VII, stracony z rozkazu Henryka VIII, Humphrey (ok. 1474-1513), ksiądz, William (ok. 1478-1539), od 1502 więziony w Tower, Geoffrey Richard (pomiędzy 1480 a 1485-1525), zwany Białą Różą, zginął w bitwie pod Pawią, Dorothy Anne, zakonnicę Catherine, Elizabeth (ok. 1468- po 1489, najprawdopodobniej ok. 1520), żona Henry’ego Lovela, lorda Morleya.

Żadne z jej dzieci nie doczekało się potomstwa. W historiografii pojawiła się hipoteza, iż najmłodszy z synów Elizabeth, Richard, mógł w rzeczywistości być jej wnukiem - dzieckiem Johna de la Pole, hrabiego Lincolna.

Para mieszkała w Wingfield. Duży wpływ na życie rodziny miała teściowa Elizabeth. Zgon Alice Chaucer w 1475 otworzył Elizabeth drogę do większej samodzielności i wzmocnienia pozycji w rodzinie, choć sama nie ingerowała w sprawy polityczne.

W 1491 Elizabeth owdowiała. Inne źródła wskazują, że w 1492.

Siostra królów W 1461 jej mąż wsparł Edwarda, księcia Yorku w bitwie pod Towton. Yorkowie pokonali Lancasterów i brat Elizabeth został królem Anglii jako Edward IV. 2 lata później mianował jej męża księciem Suffolk. W 1465 wzięła udział w koronacji swojej bratowej Elżbiety Woodville.

W 1477 król postanowił uhonorować swoją siostrę, żonę i najstarszą córkę; zostały Damami Orderu Podwiązki.

W 1483 wzięła udział w koronacji swego młodszego brata Ryszarda III i jego żony Anny Neville jako główna dama w orszaku królowej.

Matka pretendentów Najstarszy syn Elizabeth John w 1484 został mianowany przez Ryszarda III dziedzicem tronu. Rok później Ryszard zginął w bitwie pod Bosworth i królem został Henryk VII, syn Małgorzaty Beaufort. Mąż Elizabeth uznał nowego króla, jednak ich syn John nie. Na początku 1487 John udał się do Burgundii, gdzie uzyskał wsparcie swojej ciotki Małgorzaty, księżnej-wdowy Burgundii. Dzięki jej funduszom i protekcji najechał na Anglię (w wydarzeniu znanym jako rebelia Lamberta Simnela), które zakończyło się bitwą pod Stoke. John zginął na polu bitwy. Nie ma źródeł potwierdzających, aby Elizabeth wspierała działalność swego syna. Uczestniczyła w koronacji swojej siostrzenicy Elżbiety York (żony Henryka VII), która odbyła się już po śmierci Johna.

Po śmierci Johna roszczenia do tronu przejął kolejny z synów Elizabeth - Edmund. Został stracony w 1513 z rozkazu Henryka VIII. Ostatnim pretendentem do tronu był Richard, który zginął w bitwie pod Pawią w 1525.

Przypisy

Kategoria:Urodzeni w 1444 Kategoria:Yorkowie Kategoria:Plantageneci Kategoria:Angielska szlachta Kategoria:Zmarli w 1503