mały|Masyw zachodni katedry w Havelbergu (stan obecny, dolna część kamienna z połowy XII wieku, górna część ceglana późniejsza)Masyw wieżowy – określenie jednego z wariantów masywu zachodniego (rozbudowanej formy zachodniej części kościoła) w architekturze romańskiej i gotyckiej. Innymi formami masywów zachodnich są westwerki i .
Opis Masyw wieżowy to prostokątna część budynku kościelnego, dostawiona od zachodu do korpusu nawowego i szersza od tego ostatniego. Masyw wieżowy powstał przez redukcję westwerku; ten ostatni jest charakterystyczny dla architektury przedromańskiej i odznacza się złożonością struktury wewnętrznej i zewnętrznej. O ile westwerki mogą posiadać dwie lub trzy odrębne wieże, to masywy wieżowe mają kształt jednolitej prostopadłościennej bryły.
Historia rozwoju i przykłady W rozwinięciu się i rozpowszechnieniu tej formy miały również swój udział budowle świeckie – wieże mieszkalne. Funkcja masywów wieżowych była dwojaka – praktyczna (obronna, bo były one rozpowszechnione przede wszystkim na wschodnich rubieżach Cesarstwa Niemieckiego) i symboliczna, akcentująca sakralizację władzy.
Pierwowzoru tej formy można upatrywać w masywie wieżowym w katedrze w Havelbergu, wzniesionym w pierwotnej formie około połowy XII wieku jako budowla obronno-liturgiczna, a po zakończeniu walk w tym regionie nadbudowanym o kondygnację z dzwonami, o funkcji wyłącznie liturgicznej. Innym wczesnym przykładem jest berliński kościół św. Mikołaja. Forma ta jest szczególnie typowa dla Brandenburgii. Na obecnym terytorium Polski znanym przykładem jest kolegiata (obecnie konkatedra) w Kołobrzegu z pięciokondygnacyjnym masywem zachodnim. Innymi przykładami na Pomorzu są kościół mariacki w Strzałowie, a ze świątyń mniejszych rozmiarów – .
Galeria
Przypisy
Kategoria:Architektura sakralna Kategoria:Sztuka romańska Kategoria:Sztuka gotyku