mały|Kościół św. Getrudy w Nivelles: masyw zachodni z trzema wieżami i absydą (XII w.) Masyw zachodni (niem. Westbau, fr. massif occidental, łac. opus occidentale, opus arcuatum) – pojęcie z dziedziny historii architektury średniowiecznej, określające rozbudowaną zachodnią część kościoła bazylikowego, w szczegółach różnie definiowane.
Definicje
Jako pojęcie nadrzędne Masyw zachodni definiowany jest jako ogólne pojęcie, określające rozbudowaną zachodnią część kościołów bazylikowych, najczęściej poprzecznie wydłużoną, z jedną, dwiema lub trzema wieżami. W tym ujęciu podtypami masywów zachodnich są przedromańskie westwerki (najstarsze wiązane z czasami Karola Wielkiego), romańskie i gotyckie masywy wieżowe oraz inne czasem wyróżniane grupy, np. .
Jako pojęcie niższego rzędu W innym ujęciu termin Westbau przeciwstawia się wcześniejszemu westwerkowi i określa on tylko formy z późniejszego okresu historii architektury.
Przykłady W kilku wielkich kościołach położonych w okolicach gór Harzu – w katedrach w Minden i Hildesheim oraz w kościele w Gernrode – w XII wieku przebudowano wcześniejsze westwerki na masywy wieżowe.
W Polsce przykładem masywu zachodniego w architekturze romańskiej jest kościół św. Andrzeja w Krakowie; liczne romańskie masywy zachodnie zostały zniszczone w czasie późniejszych przebudów. Przykładem gotyckiego masywu zachodniego jest kolegiata w Kołobrzegu.
Przypisy
Kategoria:Architektura sakralna Kategoria:Sztuka przedromańska Kategoria:Sztuka romańska Kategoria:Sztuka gotyku