mały|Logo Zapad 2025 Zapad 2025 (, , dosł. „Zachód 2025”) – rosyjsko-białoruskie ćwiczenia wojskowe, które odbywały się w dniach 12–16 września 2025 na Białorusi. Białoruś oświadczyła, że ćwiczenia te sprawdzały gotowość obronną Państwa Związkowego. Były to pierwsze strategiczne ćwiczenia dowódczo-sztabowe odbywające się w Moskiewskim Okręgu Wojskowym od 2021. Ćwiczenia Zapad zostały poprzedzone ćwiczeniami ODKB na terenie Białorusi, które odbywały się od 31 sierpnia do 6 września.
Ćwiczenia link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:GroupPhotoExZAPADCF54.jpg|mały|65-osobowy personel z Indii (siły Indian Army) biorący udział w ćwiczeniach Zapad 2025.Władze Białorusi opisywały mniejszy format i lokalizacje w głębi kraju. Białoruscy urzędnicy twierdzili, że ćwiczenia obejmowały szkolenie w zakresie wykorzystania broni jądrowej oraz ćwiczenia z wykorzystaniem rosyjskiego systemu rakietowego Oriesznik, określanego jako zdolny do przenoszenia broni jądrowej.
Analitycy UE zaznaczyli, że ćwiczenia Zapad 2025 mogły posłużyć do wywierania presji na wschodnią flankę NATO lub służyć jako przykrywka dla eskalacji, nawet jeśli oficjalnie zostaną przedstawione jako ćwiczenia o charakterze obronnym. W niektórych komentarzach zwrócono również uwagę na powtarzający się schemat, w którym liczba uczestników publicznych oscyluje w pobliżu progów, które w przeciwnym razie wymusiłyby obowiązkową obserwację na mocy Dokumentu Wiedeńskiego.
Uczestnicy Oprócz Rosji i Białorusi w ćwiczeniach udział wzięły: Bangladesz, Burkina Faso, DRK, Mali, Indie, Iran, Niger i Tadżykistan.
Białoruś podała, że oficjalna liczba uczestników wyniosła 13 tysięcy osób, która to jest znacznie niższa w porównaniu do ok. 200 tys. deklarowanych w przypadku ćwiczeń Zapad 2021. Analitycy zauważyli, że podawane w oficjalnych przekazach liczby z poprzednich edycji ćwiczeń niekiedy zaniżają rzeczywistą skalę i rozproszenie działań; w niektórych komentarzach przewidywano wyższe liczby w przypadku równoległych manewrów.
Al-Dżazira podała, że w ćwiczeniach brało udział 7 tys. żołnierzy, podczas gdy prezydent Rosji Władimir Putin stwierdził, że uczestniczyło w nich 100 tys. personelu.
Obserwatorzy Mińsk oświadczył, że zaprosił do obserwacji wszystkie 56 państw objętych OBWE, a także dodatkowych partnerów, w tym państwa NATO i akredytowanych attaché wojskowych.
W ćwiczeniach uczestniczyli obserwatorzy wojskowi z trzech państw członkowskich NATO. Stany Zjednoczone reprezentowało dwóch obserwatorów wojskowych, którzy przybyli 15 września. Ponadto w charakterze obserwatorów obecni byli przedstawiciele Turcji oraz Węgier.
Wśród pozostałych państw obserwatorów były następujące państwa: Kambodża, Chińska Republika Ludowa, Kuba, Kazachstan, Mongolia, Mjanma (Birma), Nikaragua, Korea Północna, Pakistan, Serbia, Tajlandia, Zjednoczone Emiraty Arabskie i Uzbekistan.
Miejsca działań Główne działania miały być prowadzone na centralnych poligonach w pobliżu Borysowa, łącznie na 41 poligonach, a jednostki miały być przemieszczane wzajemnie między oboma państwami.
Miejsca używane w ramach ćwiczeń Mapy miejsc oparte na informacjach służb litewskich.
Odpowiedź państw NATO Państwa NATO zorganizowały następujące ćwiczenia:
od września do końca października 2025 na Morzu Bałtyckim ogłosiły ćwiczenia wojskowe TARASSIS, organizowane przez 10 państw Polska ogłosiła ćwiczenia „Żelazny Obrońca” w pobliżu granicy polsko-białoruskiej, z udziałem ponad 30 tys. polskich żołnierzy Litwa ogłosiła ćwiczenia „Perkūno Griausmas 2025” („Grzmot Perkunasa 2025”), z udziałem ponad 17 tys. żołnierzy Łotwa ogłosiła ćwiczenia „Namejs 2025” z udziałem ponad 12 tys. żołnierzy
W związku z manewrami Zapad 2025 jak i wcześniejszym naruszeniem przestrzeni powietrznej Polski, 10 września, zapadła decyzja o czasowym pełnym zamknięciu polskich przejść granicznych z Białorusią oraz o ograniczeniu ruchu lotniczego we wschodniej części Polski. Granica z Białorusią została zamknięta 12 września i nie została otwarta zaraz po zakończeniu ćwiczeń. Strona białoruska podała informację o 1453 pojazdach ciężarowych zarejestrowanych w Polsce na terenie Białorusi, których wjazd do Polski nie jest możliwy. W 2024 3,7% ruchu towarów pomiędzy UE i Chinami odbywało się Korytarzem Północnym. 25 września ruch drogowy i kolejowy został częściowo przywrócony.
Litwa zamknęła przestrzeń powietrzną przy granicy z Białorusią, a Łotwa przy granicy z Białorusią i Rosją, w związku z przeprowadzanymi ćwiczeniami Zapad.
Przypisy
Kategoria:Ćwiczenia z wojskami Kategoria:Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej Kategoria:Wojsko białoruskie Kategoria:Stosunki białorusko-rosyjskie Kategoria:2025 w Rosji Kategoria:2025 na Białorusi