Agabus affinis – gatunek wodnego chrząszcza z rodziny pływakowatych i podrodziny Agabinae. Zamieszkuje palearktyczną Eurazję od Wysp Brytyjskich po Hokkaido.
Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1798 roku przez Gustafa von Paykulla pod nazwą Dytiscus affinis. Jako miejsce typowe wskazano Szwecję. Do rodzaju Agabus przeniesiony został w 1832 roku przez Wilhelma Ferdinanda Erichsona.
W obrębie podrodzaju Gaurodytes A. affinis klasyfikowany jest w grupie affinis wraz z A. biguttulus, A. kholini, A. laferi, A. semipunctatus, A. sikhotealinensis, A. unguicularis, A. velox oraz A. yakutiae.
Morfologia Owad dorosły Chrząszcz o wydłużonym, dość wąskim i stosunkowo mocno wysklepionym ciele długości od 6 do 7 mm. Oskórek jest błyszczący, na wierzchu ciała ubarwiony jednolicie metalicznie czarno lub zielonkawoczarno.
Przedplecze ma krawędzie boczne z wąskim obrzeżeniem, pośrodku węższym niż szerokość środkowych członów czułków. Szereg nakłuć przy jego tylnym brzegu rozbity jest na dwie szeroko odseparowane grupy. Boczne brzegi przedplecza i pokryw nie tworzą kąta. Na powierzchni pokryw występuje słabe i dość rozproszone punktowanie oraz siatkowata mikrorzeźba o drobnych oczkach pozbawionych mikrorzeźby wtórnej. Przedpiersie charakteryzuje się stosunkowo wąskim, sklepionym i opatrzonym żeberkiem wyrostkiem międzybiodrowym. Boczne części zapiersia (skrzydełka) są niezbyt szerokie. Linie zabiodrowe bardzo silnie się rozbiegają i osiągają tylną krawędź zapiersia. Odnóża przedniej pary u samca mają stosunkowo długie i słabo zakrzywione pazurki, z których wewnętrzne dysponują dość wąskim i skośnie względem podstawy ustawionym ząbkiem o wierzchołku leżącym daleko od szczytu samego pazurka.
Położony na trzecim sternicie odwłoka aparat strydulacyjny samca ma dość gęsto rozmieszczone rowki części zewnętrznej. Samcze genitalia odznaczają się środkowym płatem edeagusa (prąciem) o kątowo zagiętym brzegu wewnętrznym.
Larwa Pierwsze stadium larwalne osiąga do 6 mm długości ciała. Zarys ciała jest krótszy, szerszy i bardziej wrzecionowaty niż u podobnego A. unguicularis. Wierzch ciała jest ciemniejszy i ma słabiej widoczne szczecinki niż u A. biguttulus. Głowa jest większa i bardziej trójkątna w obrysie niż u A. biguttulus, węższa niż u A. unguicularis, jej długość wynosi od 0,7 do 0,72 mm, a szerokość od 0,72 do 0,75 mm. Kąty ciemieniowe zaznaczone są bardzo słabo, a boczne krawędzie głowy stosunkowo równomiernie łukowate. Brak na głowie plam czy przepasek. Ostatni z segmentów odwłoka jest silnie wydłużony, o wyraźnie wklęśniętych bocznych ścianach. Przysadki odwłokowe są dłuższe i chudsze niż u A. striolatus, u nasady węższe niż u A. biguttulus; człon nasadowy nie jest dłuższy niż ostatni segment odwłoka i ma nieskupione szczecinki dosiebne – nasadowa leży w oddaleniu od pozostałych.
Drugie stadium larwalne osiąga do 9,5 mm długości ciała. Wierzchnia strona ma barwę brunatną z ciemniejszą głową. Szerokość głowy jest mniejsza niż u A. unguicularis i A. biguttulus. Jest ona na przedzie rozszerzona. Szyja również jest węższa niż u tych gatunków i ma szerokość od 4 do 4,5 raza większą od długości. Żuwaczki są krótsze i słabiej na zewnętrznych krawędziach wykrojony niż u wspomnianych gatunków. Na odnóżach brak włosków pływnych. Przysadki odwłokowe są o połowę krótsze niż ostatni segment odwłoka i mają nieskupione szczecinki dosiebne – nasadowa leży w oddaleniu od pozostałych.
Trzecie stadium larwalne osiąga do 14 mm długości ciała. Jest ono przeciętnie węższe niż u A. biguttulus. Wierzchnia strona ma ubarwienie jasnobrunatne do rdzawobrunatnego z oliwkowym odcieniem i zwykle jest jaśniejsza niż u wspomnianego gatunku. Głowa jest mniejsza i węższa niż u A. unguicularis, w przeciwieństwie do A. biguttulus rozszerzona ku przodowi. Występują dwie jasne plamki przy szwie nadustka, a często też rozjaśnienia wokół oczu. Aparat gębowy ma żuwaczki trochę krótsze niż u A. biguttulus. Ostatni segment odwłoka jest krótszy niż u A. unguicularis, zaopatrzony w cztery lub pięć par szczecinek krynalnych i nie więcej niż 15 szczecinek wtórnych. Przysadki odwłokowe nie są dłuższe niż 1/5 długości owego segmentu.
Ekologia i występowanie Owad ten zasiedla wody mokradeł i torfowisk. Najczęściej spotykany jest w torfiankach, wśród torfowców i innych mchów. Larwy obserwowane są w kwietniu i sierpniu.
Gatunek palearktyczny. W Europie znany jest z Irlandii, Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Holandii, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Danii, Szwecji, Norwegii, Finlandii, Estonii, Łotwy, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Białorusi, Ukrainy, Chorwacji oraz europejskiej części Rosji. W Azji podawany jest z syberyjskiej i dalekowschodniej części Rosji oraz z japońskiej wyspy Hokkaido. Na starym kontynencie sięga na północ daleko poza koło podbiegunowe.
Przypisy
Kategoria:Pływakowate Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Chrząszcze Japonii Kategoria:Chrząszcze Rosji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1798 roku