Ice cream barge (barka lodziarnia) – potoczna nazwa betonowej barki chłodniczej przekształconej przez US Navy w pływającą fabrykę lodów. Okręt działał w czasie II wojny światowej i operował na Pacyfiku, gdzie wspierał działania floty, dostarczając lody i chłodzoną żywność dla marynarzyThat Time the Navy Spent a Million Dollars on an Ice Cream Barge, HistoryNet, dostęp: 2025-09-16.Unique Ships of the U.S. Navy, USNI News, 2015-01-30.How Ice Cream Helped the U.S. Military at War, The Atlantic, 2017-08-06..
Tło i potrzeby wojenne Marynarka wojenna USA dostrzegła konieczność poprawy morale żołnierzy służących na dalekich wodach Pacyfiku. W 1914 roku wprowadzono General Order No. 99, zakazujący alkoholu na okrętach, w stoczniach i portach użytkowanych przez marynarkę wojenną. W tej sytuacji lody stały się pożądanym i bezpiecznym substytutem przyjemności. Amerykańska marynarka zaczęła wyposażać okręty w maszyny do robienia lodów już przed 1914. W okresie I wojny światowej w maszyny do lodów wyposażane były statki szpitalne, bowiem uznawano spożywanie tego przysmaku jako sposób na wzmocnienie organizmu. W 1941 roku w obliczu wojennych wyzwań zaopatrzeniowych dowództwo uznało lody za zbyteczne w diecie marynarzy, co spotkało się z gwałtownym oporem stowarzyszeń producentów lodów, którzy przedstawiali lody jako zdrowotny dodatek do codziennej diety, podkreślając zawartość „witamin, białek i minerałów”, jednocześnie apelując do pozostających w kraju rodaków, niejednokrotnie odczuwających zmniejszoną podaż lodów z powodu ograniczonej dostępności cukru i mleka, o wstrzemięźliwość w imię solidaryzowania się z żołnierzami walczącymi za ojczyznęHow the US Navy’s Ice Cream Ships Boosted Morale, Business Insider, dostęp: 2025-09-16.. Lody stały się symbolem „smaku domu” – były używane w reklamach firm mleczarskich takich jak National Dairy Products Corporation (obecnie część Kraft Foods).
Funkcja i wyposażenie Barka została zaprojektowana jako jednostka chłodnicza, z możliwością magazynowania ok. 1500 ton mrożonego mięsa i 500 ton produktów chłodzonych, takich jak jaja, warzywa i mleko. Oprócz funkcji magazynowej, była wyposażona w maszyny do produkcji lodów, które mogły wytwarzać ok. 10 galonów (ok. 38 litrów) lodów co 7 minut (ok. 500 galonów, czyli ok. 1900 litrów na zmianę).
Lody były przechowywane w specjalnych chłodniach barki – pojemność magazynowa wynosiła około 2000 galonów (ponad 7500 litrów).
Operacje podczas wojny Według szacunków, budowa i wyposażenie barki kosztowały około 1 miliona dolarów – była to znaczna suma jak na tamte czasy, ale uzasadniona efektem psychologicznym i logistycznym.
Barka działała głównie w rejonie Ulithi – jednej z największych amerykańskich baz morskich w czasie II wojny światowej. Ponieważ jednostka była wykonana z betonu i pozbawiona własnego napędu, była holowana przez specjalne holowniki floty pomocniczej. Brakuje potwierdzonych informacji o dalszym losie barki – nie wiadomo, czy została zezłomowana, zatopiona czy przekształcona po wojnie.
Niektóre źródła internetowe podają nazwy jednostek takie jak USS Hydrogen, USS Calcium czy USS Antimony. Nie są one jednak potwierdzone w oficjalnych archiwach US NavyQuickCheck: Did a navy have a ship dedicated to making ice cream?, The Star, 2023-08..
Przypisy
Bibliografia Anne Cooper Funderburg: , Bowling Green State University Popular Press, 1995. R. V. Bovbjerg: , Hamilton Books, 2014. J. D. Wingo: , Naval Institute Press, 1994.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Historia marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych Kategoria:Jednostki pływające o konstrukcji betonowej Kategoria:Konwoje podczas II wojny światowej Kategoria:Klasy okrętów II wojny światowej Kategoria:Chłodnictwo