Monitory typu Lord Clive lub monitory typu General Wolfe – brytyjski typ monitorów z okresu I wojny światowej, stworzonych dla Royal Navy i używanych przez nią do 1927 r. Łącznie zbudowano 8 okrętów tego typu.
Opis konstrukcji Powolny postęp wojny doprowadził do potrzeby posiadania większej liczby okrętów do ostrzału wybrzeża i rozważano różne pomysły wykorzystania zapasowych ciężkich dział. Cięższe działa, takie jak 13,5-calowe (343 mm) i 15-calowe (381 mm), nie były dostępne, więc główne uzbrojenie składało się z jednej podwójnej wieży artyleryjskiej z działami kalibru 12 cali (305 mm), pochodzącej ze zlikwidowanych przeddrednotów .
Okręty zostały zamówione po rozpoczęciu budowy monitorów typu Abercrombie, a kształt kadłuba był niemal identyczny jak w tym typie. Na większości okrętów zamontowano również dodatkową szybkostrzelną artylerię do obrony przed niszczycielami i torpedowcami, składającą się z maksymalnie czterech dział sześciocalowych.
Działa 18-calowe Trzy z okrętów – HMS „General Wolfe”, HMS „Lord Clive” i HMS „Prince Eugene” – miały zostać przebudowane w celu zamontowania dział kal. 18 cali (457,2 mm; działo ), które pierwotnie przeznaczono dla krążownika HMS „Furious”. Działa zamontowano na rufie, na stałe ustawione do prowadzenia ognia przez prawą burtę. Stanowisko składało się z dwóch masywnych bocznych dźwigarów biegnących równolegle do lufy, pomiędzy którymi zawieszono działo. Na przednim końcu znajdowało się łoże, wokół którego armata mogła obracać się w ograniczonym sektorze; hydrauliczny cylinder zapewniał po 10 stopni ruchu na każdą stronę od osi stanowiska. Działo ładowano przy stałym kącie podniesienia 10°, ale ogień można było prowadzić jedynie przy podniesieniu od 22° do 45°, aby równomiernie rozkładać ogromne siły odrzutu między przednie i tylne punkty podparcia. Stanowisko osłonięto dużym, nieruchomym pancerzem ze stali o grubości pół cala (1,27 cm), zamocowanym do pokładu.
Ogromne pociski i ładunki prochowe transportowano do wieży działowej lekką kolejką ułożoną na głównym pokładzie. Prace ukończono na okrętach „Lord Clive” i „General Wolfe”, lecz zakończenie I wojny światowej przerwało modernizację „Prince Eugene”. Oba przebudowane okręty wzięły udział w działaniach bojowych. Oryginalną wieżę z działami 12-calowymi pozostawiono, aby zachować stateczność jednostek.
„General Wolfe” otworzył ogień 28 września 1918 roku do mostu kolejowego w Snaeskerke (, wtedy pod ), cztery mile (6 km) na południe od Ostendy w Belgii. Osiągnięty dystans – 36 000 jardów (33 km) – był największym zasięgiem, na jakim okręt Royal Navy kiedykolwiek ostrzeliwał cel z użyciem artylerii okrętowej. „Lord Clive” oddał z nowego działa zaledwie cztery strzały w kierunku celów przeciwnika.
Użyte działa pochodziły z następujących źródeł:
działo z rufowej wieży HMS „Furious” miało być zamontowane na „Prince Eugene”; działo przeznaczone do przedniej wieży HMS „Furious” zamontowano na „General Wolfe”; działo zamontowane na „Lord Clive” pochodziło z rezerwy.
Lista i opis okrętów +NazwaEponimStoczniaWodowanieLosyZłomowanieRupert Reński, Port GlasgowMaj 1915W eskadrze monitorów w Dover.1923John Moore, GreenockLord CliveRobert CliveHarland & Wolff, BelfastCzerwiec 1915W eskadrze monitorów w Dover oraz jako okręt do prób artyleryjskich po I wś.1927General CraufurdW eskadrze monitorów w Dover.1921Earl of PeterboroughCharles MordauntSierpień 1915Na Morzu Śródziemnym podczas I wojny światowej.Sir Thomas PictonThomas Picton1915Prince EugeneEugeniusz SabaudzkiHarland and Wolff, GovanWrzesień 1915W eskadrze monitorów w Dover.General WolfeJames Wolfe, Newcastle upon Tyne
Przypisy
Bibliografia
i Ben Warlow: (w serwisie Google Books; w serwisie Internet Archive)
w (w serwisie Internet Archive)