Sazanami (1899)

– japoński niszczyciel typu Ikazuchi z przełomu XIX i XX wieku, zbudowany w Wielkiej Brytanii. Wodowany w 1899 roku, wszedł do służby w Cesarskiej Marynarce Wojennej Japonii w 1900 roku. Służył podczas wojny japońsko-rosyjskiej. Wycofany w 1921 roku.

Historia Na skutek doświadczeń wojny chińsko-japońskiej, która potwierdziła wartość okrętów torpedowych, Cesarstwo Wielkiej Japonii przyjęło w 1896 roku dziesięcioletni program rozbudowy marynarki, przewidujący budowę nie tylko 63 torpedowców, ale też 23 niszczycieli. Niszczyciele wówczas były nową klasą okrętów, toteż Japonia zwróciła się ku wiodącym w świecie stoczniom brytyjskim. Pierwsze sześć niszczycieli typu Ikazuchi Japonia zamówiła w stoczni Yarrow, która w 1894 roku zbudowała pierwsze niszczyciele na świecie dla marynarki brytyjskiejW literaturze podaje się, że okręty dla Japonii zaprojektowano na wzór zbudowanych dla Argentyny niszczycieli typu Corrientes (np. , ), ale niszczyciele dla Japonii były znacznie większe i szybsze (Corrientes: wyporność pełna 280 t, 27 węzłów – por. ). Wysoko postawione były wymagania dotyczące prędkości: 31 węzłów przez trzy godziny.

„Sazanami” został wodowany jako czwarty niszczyciel typu Ikazuchi 8 sierpnia 1899 roku w stoczni Yarrow w Poplar (dzielnicy Londynu), a okręt ukończono w 1900 roku.

Opis Okręty typu Ikazuchi były czterokominowymi niszczycielami z gładkopokładowym kadłubem, przy czym pokład dziobowy był nakryty wypukłym pokładem w formie „skorupy żółwia”Na podstawie . Dziobnica była pionowa. Wyporność normalna wynosiła 305 ton, a pełna 410 ton. Długość całkowita wynosiła 68,43 metra, a na linii wodnej 67,3 m. Szerokość wynosiła 6,27 m, a zanurzenie 1,58 m. Załoga liczyła 55 osób.

Okręt napędzany był przez dwie pionowe 4-cylindrowe maszyny parowe potrójnego rozprężania o mocy indykowanej 6000 KM (maksymalnie 7000 KM), poruszające dwie śruby. Parę dostarczały cztery kotły typu Yarrow. Prędkość maksymalna wynosiła 31 węzłów. Normalny zapas węgla wynosił 40 ton, a maksymalny 110 ton.

Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło początkowo pojedyncze działo kalibru 76 mm o długości lufy L/40 (40 kalibrów) umieszczone na rufie oraz pięć dział kalibru 57 mm umieszczonych na pokładzie na burtach i na platformie nad sterówką na dziobie. Jeszcze przed 1905 rokiem wzmocniono uzbrojenie, zastępując dziobowe działo kalibru 57 mm przez drugie działo kalibru 76 mm. Uzbrojenie torpedowe obejmowało dwie pojedyncze obrotowe wyrzutnie torped kalibru 450 mm (18 cali), umieszczone w osi podłużnej na pokładzie w części rufowejPublikacje podają kaliber wyrzutni torped 18 cali = 457 mm (np. ), lecz torpedy nominalnego kalibru 18 cali miały w rzeczywistości kaliber 450 mm (.

Służba W chwili wybuchu wojny rosyjsko-japońskiej „Sazanami” wchodził w skład 3. dywizjonu niszczycieli, dowodzonego przez komandora por. Tsuchiyę, wchodzącego w skład 1 Eskadry Floty Połączonej. Dowódcą okrętu był komandor ppor. Tsunematsu Kondo. Okręt wziął udział ze swoim dywizjonem w wojnie rosyjsko-japońskiej, zaczynając od otwierającego wojnę ataku niszczycieli w nocy z 8 na 9 lutego 1904 roku na okręty rosyjskie na redzie Port Arthur. Przed północą, po wygaszeniu na okrętach rufowych świateł pozycyjnych, „Sazanami” jako ostatni okręt w szyku torowym stracił kontakt ze swoim dywizjonem, po czym samotnie dotarł pod Port Artur i zaatakował rosyjskie, zaalarmowane już okręty, jako przedostatni niszczyciel (przed „Oboro”). O 1:25 (czasu japońskiego) wystrzelił jedną torpedę w kierunku pancernika „Połtawa”, nie uzyskując trafienia, po czym się wycofał.

W toku dalszych działań pod Port Arturem, 10 marca 1904 roku „Sazanami” wraz z 3. dywizjonem niszczycieli (w składzie: , , „Akebono”) około 6 rano na południe od Port Artur przechwycił rosyjskie niszczyciele „Stierieguszczij” i „Rieszytielnyj” powracające z patrolu. „Sazanami” wziął aktywny udział w walce, która doprowadziła do obezwładnienia „Stierieguszczego”, po czym o 8.10 wziął porzucony i nabierający wody rosyjski niszczyciel na hol w celu próby zdobycia go oraz wyłowił dwóch rozbitków rosyjskich. Po 18 minutach hol pękł i wobec zbliżania się rosyjskich krążowników, „Stierieguszczij” został porzucony, po czym zatonął. „Sazanami” został w toku starcia uszkodzony 8 pociskami.

„Sazanami” wziął następnie udział w bitwie pod Cuszimą 27 maja 1905 roku, nadal w składzie 3. dywizjon niszczycieli. Dowódcą okrętu był komandor ppor. Aiba. 28 maja po godz. 16 wraz z niszczycielem „Kagero” przechwycił rosyjskie niszczyciele „Groznyj” i „Biedowyj” próbujące się przedrzeć do Władywostoku. „Sazanami” ostrzelał „Biedowego”, który się poddał, na skutek czego do niewoli japońskiej trafił znajdujący się na nim wiceadmirał Zinowij Rożestwienski i sztab II Eskadry Pacyfiku.

„Sazanami” został wycofany ze służby w 1921 roku i złomowany.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

[Японский флот. Корабли русско-японской войны 1904-1905 гг.]

Kategoria:Niszczyciele typu Ikazuchi Kategoria:Japońskie okręty z okresu wojny rosyjsko-japońskiej Kategoria:Okręty zbudowane w stoczni Yarrow w Londynie