– japoński niszczyciel typu z początku XX wieku, zbudowany w Wielkiej Brytanii. Wodowany w 1901 roku, wszedł do służby w Cesarskiej Marynarce Wojennej Japonii w 1902 roku. Służył podczas wojny japońsko-rosyjskiej. Został wycofany w 1922 roku.

Historia Na skutek doświadczeń wojny chińsko-japońskiej, która potwierdziła wartość okrętów torpedowych, Cesarstwo Wielkiej Japonii przyjęło w 1896 roku dziesięcioletni program rozbudowy marynarki, przewidujący budowę nie tylko 63 torpedowców, ale też 23 niszczycieli. Niszczyciele wówczas były nową klasą okrętów, toteż Japonia zwróciła się ku wiodącym w świecie stoczniom brytyjskim. W stoczni zamówiono najpierw sześć niszczycieli typu , a następnie w ramach roku budżetowego 1900 dwa niszczyciele ulepszonego typu . Przy praktycznie takich samych wymiarach zewnętrznych i takim samym uzbrojeniu różniły się one nieco większą wypornością i zastosowaniem mocniejszej siłowni, z kotłami o wyższym ciśnieniu pary. Zmieniła się również ich sylwetka, z dwukominowej na czterokominową, podobną do okrętów stoczni Yarrow.

Stępkę pod budowę okrętu prototypowego „Shirakumo” położono 1 lutego 1901 roku. Budowany był w stoczni J. Thornyroft & Co. w Chiswick (dzielnicy Londynu). Został wodowany 1 października 1901 roku, a próby morskie prowadzono w styczniu 1902 roku. Okręt ukończono i oddano do służby 13 lutego 1902 roku.

Opis thumb|Rysunek Okręty typu Shirakumo były czterokominowymi niszczycielami z gładkopokładowym kadłubem, przy czym pokład dziobowy był nakryty wypukłym pokładem w formie „skorupy żółwia”Na podstawie . Dziobnica była prawie pionowa. Wyporność normalna wynosiła 342 ton, a pełna 428 ton. Długość całkowita wynosiła 67,5 metra, a na linii wodnej 65,89 m. Szerokość wynosiła 6,34 m, a zanurzenie 1,83 m. Załoga liczyła 59–60 osób59 osób według , 60 osób wg .

Okręt napędzany był przez dwie pionowe 4-cylindrowe maszyny parowe potrójnego rozprężania o mocy indykowanej 7000 hp, poruszające dwie śruby. Parę dostarczały cztery kotły wodnorurkowe typu Thornycroft. Prędkość maksymalna projektowa wynosiła 31 węzłów. „Shirakumo” na próbach na odcinku 6 mil rozwinął prędkość 31,819 węzła. Normalny zapas węgla wynosił 40 ton, a maksymalny 95 ton.

Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło początkowo pojedyncze działo kalibru 76 mm o długości lufy L/40 (40 kalibrów) umieszczone na rufie oraz pięć dział kalibru 57 mm umieszczonych na pokładzie na burtach i na platformie nad sterówką na dziobie. Uzbrojenie jeszcze przed 1905 rokiem wzmocniono, zastępując dziobowe działo kalibru 57 mm przez drugie działo kalibru 76 mm. Uzbrojenie torpedowe obejmowało dwie pojedyncze obrotowe wyrzutnie torped kalibru 450 mm (18 cali), umieszczone w osi podłużnej na pokładzie w części rufowejPublikacje podają kaliber wyrzutni torped 18 cali = 457 mm (np. ), lecz torpedy nominalnego kalibru 18 cali miały w rzeczywistości kaliber 450 mm (.

Służba W chwili wybuchu wojny rosyjsko-japońskiej „Shirakumo” był okrętem flagowym 1. dywizjonu niszczycieli, dowodzonego przez komandora Asai, wchodzącego w skład 1 Eskadry Floty Połączonej. Dowódcą okrętu był komandor ppor. K. Hazama. Okręt wziął udział ze swoim dywizjonem w wojnie rosyjsko-japońskiej, zaczynając od otwierającego wojnę ataku niszczycieli w nocy z 8 na 9 lutego 1904 roku na okręty rosyjskie na redzie Port Arthur. Atakował jako pierwszy okręt z czołowego 1. dywizjonu, wystrzeliwując ok. godz. 0:28 (czasu japońskiego) dwie torpedy i prawdopodobnie uszkadzając jedną z nich pancernik „Cesariewicz”. Według innych autorów, prawdopodobnie trafił pancernik „Retwizan”. Według niektórych autorów, „Shirakumo” został lekko uszkodzony ogniem rosyjskim.

Według części źródeł, w nocy z 9 na 10 marca „Shirakumo” wchodził w skład okrętów 1. dywizjonu niszczycieli (wraz z „Asashio”, „Akatsuki” i „Kasumi”) wysłanych na wypad pod Port Artur. Podczas wypadu doszło o 3:37 do prawie godzinnej bitwy z rosyjskim zespołem niszczycieli kmdr. Matusewicza w składzie „Wynosliwyj”, „Wnimatielnyj”, „Włastnyj” i „Biesstrasznyj”, w trakcie której niszczyciele japońskie odniosły uszkodzenia, z wyjątkiem „Shirakumo”.

W toku dalszych działań, „Shirakumo” w nocy z 23 na 24 czerwca 1904 roku atakował nieskutecznie torpedami zespół rosyjski, który zrezygnował z próby przedarcia się do Władywostoku i wracał do Port Artura. Został przy tym uszkodzony, doszło do pożaru i zginęło trzech członków załogi. Ponownie nieskutecznie atakował rosyjską flotę odchodzącą do Port Artura po bitwie na Morzu Żółtym 10/11 lipca 1904 roku.

„Shirakumo” wziął następnie udział w bitwie pod Cuszimą 27 maja 1905 roku, przydzielony do 4. dywizjonu niszczycieli kmdr. por. Suzuki, w składzie 2 Eskadry. Dowódcą okrętu był komandor ppor. Kamada.

28 sierpnia 1912 roku został przeklasyfikowany na niszczyciel 3. klasy. „Shirakumo” został wycofany ze służby 1 kwietnia 1922 roku. 21 lipca 1925 roku został zatopiony. Według innych źródeł został rozbrojony w Kure w 1923 roku i następnie złomowany.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

[Японский флот. Корабли русско-японской войны 1904-1905 гг.]

Kategoria:Japońskie okręty z okresu wojny rosyjsko-japońskiej Kategoria:Niszczyciele typu Shirakumo