5 pułk artylerii polowej (5 pap) – oddział artylerii polowej Wojska Polskiego we Wschodniej Rosji, będącego częścią Armii Polskiej we Francji.

Historia Zalążkiem przyszłego pułku był pluton artylerii, zorganizowany w sierpniu 1918 w Czelabińsku przez kapitana Ludwika Jurkiewicza. Do końca września 1918 w Bugurusłanie została zorganizowana 1 bateria 5 pułku artylerii polowej, posiadajaca dwa działa polowe. 10 października tego roku bateria ewakuowała się z Bugurusłania do Ufy. 1 listopada 1918 bateria w składzie grupy ppłk. Kazimierza Rumszy wyruszyła z Ufy na front ufimski. Przez dwa miesiące bateria walczy w ciężkich warunkach atmosferycznych (mrozy dochodzące do 40 stopni Celsjusza). Między innymi wzięła udział w walkach pod Belebej (3 grudnia) i Konstantynówką (6 grudnia), gdzie wyróżnił się dowódca dywizjonu, kapitan Jurkiewicz. W końcu kwietnia 1919 bateria przybyła koleją do Nowonikołajewska.

W grudniu 1918 w Nowonikołajewsku pułkownik Karol Skirgiełło-Jacewicz organizuje 5 pułku artylerii polowej. W styczniu 1919 Ludwik Jurkiewicz, awansowany na majora, sformował dywizjon w składzie trzech kompletnych baterii a 4 działa każda.

Pułk wchodził skład 5 Dywizji Strzelców Polskich. Liczył sześć baterii a cztery działa. Pierwsza bateria posiadała działa rosyjskie, a pozostałe baterie dopiero w lipcu 1919 otrzymały działa francuskie. Po przybyciu z frontu do Nikołajewska 1. bateria została przezbrojona w francuskie 75 mm armaty, przystosowane do amunicji rosyjskiej (3 calowej).

30 kwietnia 1919 pułk liczył 56 oficerów, 5 lekarzy, 2 urzędników, 66 podoficerów (47 frontowych i 19 poza frontem), 579 szeregowców (494 frontowych i 85 poza frontem) oraz 234 koni. Sześciu oficerów ukończyło kursy wyższe instruktorów artylerii, zorganizowane przez misję francuską w Krasnojarsku (między innymi ppor. ppor. Erwin Kamieński i Kazimierz Róźycki). Dwumiesięczne kursy szkoły oficerów artylerii przy Dowództwie Wojska Polskiego na Syberii ukończyło 30 oficerów.

Po kapitulacji 5 Dywizji Strzelców Polskich (10 stycznia 1920) major Jurkiewicz odmówił złożenia broni i na czele grupy oficerów, podoficerów oraz artylerzystów dotarł do Harbina, skąd na statku „Jarosław” przybył w czerwcu 1920 do Gdańska. 1 sierpnia 1920 zorganizował I dywizjon syberyjskiego pułku artylerii polowej, na czele którego walczył na wojnie z bolszewikami.

Kadra pułku dowódca pułku – płk Karol Skirgiełło-Jacewicz dowódca dywizjonu – mjr Ludwik Jurkiewicz dowódca 1 baterii – por. Adam Rzepecki ps. „Zawisza” (do I 1919) dowódca 1 baterii – kpt. Michał Wołczaski (od I 1919) starszy oficer baterii – chor. Zenon Ziółkowski oficer wywiadowczy – chor. Piotr Jungraf ps. „Wojnowicz” (do I 1919) chor. / ppor. Erwin Kamieński ps. „Kawecki” ppor. Stefan Nejberg †23 XII 1919 Tajga dowódca I plutonu – chor. / ppor. Kazimierz Różycki dowódca II plutonu – chor. / ppor. Włodzimierz Spirydowicz plutonowy II plutonu – ogn. Stefan Łukasiewicz (od 1919) działonowy 4 działa – ogn. Jarzembowski szef baterii – sierż. Perchorowicz (do I 1919) szef baterii – ogn. Franciszek Dąbrowski (od I 1919) podoficer gospodarczy – chor. Franciszek Siudyło dowódca 2 baterii – kpt. Stanisław Kierażyński starszy oficer 2 baterii – por. Mikołaj Woroniec działonowy – ogn. Aleksander Mirgałowski dowódca 3 baterii – por. Wereszczyński młodszy oficer 3 baterii – ppor. Stanisław Dworzak naczelny lekarz pułku – kpt. lek. Kazimierz Mończuński młodszy lekarz – Wacław Czajkowski młodszy lekarz – Paweł Filipowicz młodszy lekarz – por. lek. Michał Misiewicz

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Oddziały 5 Dywizji Strzelców Polskich (WP na Wschodzie)