Agabus (Gaurodytes) – podrodzaj wodnych chrząszczy z rodziny pływakowatych i podrodziny Agabinae. Obejmuje 69 opisanych gatunków.
Morfologia Głowa ma wzdłuż przedniej krawędzi nadustka bruzdowate zagłębienie pozbawione szerokiej przerwy pośrodkowej. Przedplecze ma obrzeżenie przedniej krawędzi szeroko przerwane pośrodku. Pokrywy cechują się podgięciami zaopatrzonymi w szereg delikatnych szczecinek, wąskimi w tylnej połowie. Przedpiersie ma wyrostek międzybiodrowy o obrzeżeniu bocznym za przednimi biodrami nierozdętym. Rozstaw bioder środkowej pary jest mniejszy niż u kryniczków. Tylne odnóża mają w tylno-zewnętrznych kątach ud w pełni rozwiniętą, liniowatą grupę szczecinek. Genitalia samca charakteryzują się sztyletowatymi paramerami oraz brakiem brzusznego kolca przynasadowego na środkowym płacie edeagusa (prąciu).
Rozprzestrzenienie Przedstawiciele podrodzaju występują w krainie palearktycznej i w nearktycznej Ameryce Północnej. Zdecydowana większość gatunków (56) zamieszkuje Palearktykę. Z Polski wykazano ich 12.
Taksonomia Takson ten wprowadzony został w 1859 roku przez Carla Gustafa Thomsona jako odrębny rodzaj. Gatunkiem typowym wyznaczony został Dytiscus bipustulatus. Do rangi podrodzaju w obrębie rodzaju ruczajnik obniżony został po raz pierwszy w 1887 roku przez Georga K.M. Seidlitza. Współczesną definicję otrzymał za sprawą Andersa Nilssona w 2000 roku. Autor ów zsynonimizował z omawianym taksonem podrodzaje: Agabinectes, Dichonectes, Gabinectes, Metronectes i Xanthodytes.
Do podrodzaju należy 69 opisanych gatunków, sklasyfikowanych w 12 grupach: grupa adpressus Agabus adpressus Aubé, 1837 Agabus udege Nilsson, 1994 grupa affinis Agabus affinis (Paykull, 1798) Agabus biguttulus (Thomson, 1867) Agabus kholini Nilsson, 1994 Agabus semipunctatus (Kirby, 1837) Agabus sikhotealinensis (Lafer, 1988) Agabus unguicularis (Thomson, 1867) Agabus velox Leech, 1939 Agabus yakutiae Nilsson & Larson, 1990 grupa ambiguus Agabus ambiguus (Say, 1823) Agabus austinii Sharp, 1882 Agabus erytropterus (Say, 1823) Agabus klamathensis Larson & Leech, 1989 Agabus strigulosus (Crotch, 1873) grupa aubei Agabus aubei Perris, 1869 grupa brunneus Agabus brunneus (Fabricius, 1798) Agabus didymus (Olivier, 1795) Agabus ramblae Millán & Ribera, 2001 Agabus rufulus Fairmaire, 1859 grupa guttatus Agabus africanus Pederzani & Schizzerotto, 1998 Agabus alexandrae Ribera, Hernando & Aguilera, 2001 Agabus basalis (Gebler, 1830) Agabus biguttatus (Olivier, 1795) Agabus binotatus Aubé, 1837 Agabus blatta Jakovlev, 1897 Agabus brandti Harold, 1880 Agabus caraboides Sharp, 1882 Agabus cephalotes Reiche, 1861 Agabus dilatatus (Brullé, 1832) Agabus faldermanni Zaitzev, 1927 Agabus freudei Guéorguiev, 1975 Agabus glacialis Hochhuth, 1846 Agabus glazunovi (Zaitzev, 1953) Agabus guttatus (Paykull, 1798) – ruczajnik źródliskowy Agabus heydeni Wehncke, 1872 Agabus lobonyx Guignot, 1952 Agabus longissimus Régimbart, 1899 Agabus maderensis Wollaston, 1854 Agabus ommani Zaitzev, 1909 Agabus picotae Foster & Bilton, 1997 Agabus svenhedini (Falkenström, 1932) Agabus winkleri (Gschwendtner, 1923) grupa nebulosus Agabus conspersus (Marsham, 1802) Agabus dichrous Sharp, 1878 Agabus friedrichi (Falkenström, 1936) Agabus godmanni Crotch, 1867 Agabus kunlunus C.-K. Yang, 1996 Agabus nebulosus (Forster, 1771) – ruczajnik dyskoplamek Agabus safei Abdul-Karim & Ali, 1986 grupa paludosus Agabus alinae (Lafer, 1988) Agabus paludosus (Fabricius, 1801) grupa ragazzii Agabus abessinicus (Zimmermann, 1928) Agabus crypticoides Régimbart, 1895 Agabus galamensis Nilsson, 1992 Agabus perssoni Nilsson, 1992 Agabus ragazzii Régimbart, 1887 grupa striolatus Agabus striolatus (Gyllenhal, 1808) grupa taiwanensis Agabus taiwanensis Nilsson & Wewalka, 1994 grupa tristis Agabus adustus Guignot, 1954 Agabus bipustulatus Linnaeus, 1767 – ruczajnik pospolity Agabus debilipes Régimbart, 1899 Agabus leptapsis (LeConte, 1878) Agabus melanarius Aubé, 1837 Agabus nevadensis Lindberg, 1939 Agabus solskii Jakovlev, 1897 Agabus tristis Aubé, 1838 Agabus wollastoni Sharp, 1882
Przypisy
Kategoria:Pływakowate Kategoria:Rodzaje i podrodzaje zwierząt nazwane w 1859 roku