Melanoma pospolita (Melanomma pulvis-pyrius (Corda) Hern.-Restr., R.F. Castañeda & Gené) – gatunek grzybów z klasy wrzodniaków (Dothideomycetes). Grzyb mikroskopijny.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Pleotrichocladium, Melanommataceae, Pleosporales, Pleosporomycetidae, Dothideomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1801 r. Christiaan Hendrik Persoon, nadając mu nazwę Sphaeria pulvis-pyrius. Potem zaliczany był do różnych rodzajów. W 1870 r. Leopold Fuckel przeniósł go do rodzaju Melanomma. Ma ponad 30 synonimów. Niektóre z nich: Dichomera conglobata (Fr.) B. Sutton & Dyko 1989 Dinemasporium pulvis-pyrius (Sacc.) Shkarupa, 1980 Cucurbitaria conglobata (Fr.) Ces. & De Not. 1863 Rosellinia conglobata (Fr.) Sacc. 1882 Polską nazwę zarekomendowała w 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym.
Morfologia Owocniki Prawie kuliste, szeroko lub wąsko stożkowate, często spłaszczone bocznie, o wymiarach 215–471 × 260–440 μm. Występują gromadne na powierzchni martwego drewna. Mają czarną, szorstka i nieregularną powierzchnię, często z resztkami włókien drzewnych i krótki, brodawkowaty, często nieco pomarszczony lub bruzdowany wierzchołek. Cechy mikroskopowe Perydium o grubości 70–90 μm, u podstawy do 180 μm, skórzaste, dwuwarstwowe. Ektoperydium złożone z małych, silnie pigmentowanych, grubościennych, kanciastych komórek, komórki wierzchołkowe mniejsze ze ścianami o grubości do 6 μm. Endoperydium złożone z lekko pigmentowanych do bezbarwnych, cienkościennych, kanciastych komórek o średnicy 5–8 μm, ze ścianami o grubości 1,5–2 μm, miejscami z komórkami pryzmatycznymi. Hamatecjum gęste, nitkowate, o szerokości 1-2 (-2,5) μm, rozgałęzione, rzadko zespolone, septowane. Worki 98–123 × 6,5–7,5 (–9) μm, 8-zarodnikowe, z krótką, rozwidloną szypułką, o długości do 25 μm, bitunikowe, cylindryczne do wrzecionowatych. Askospory 14–17,5 (–19) × 4,5–6,5 μm, ukośnie jednorzędowe i częściowo zachodzące na siebie, szeroko wrzecionowate do wrzecionowatych z szerokimi zaokrąglonymi końcami, proste lub lekko zakrzywione, gładkie, lekko pigmentowane, czterokomórkowe, lekko zwężone przy przegrodach, druga komórka od góry nieco szersza niż pozostałe, bez osłonki.
Występowanie i siedlisko Występuje na wszystkich kontynentach poza Ameryką Południową. Najwięcej stanowisk podano w Europie.
Grzyb nadrzewny, saprotrof występujący na wielu gatunkach drzew liściastych, a także na owocnikach gruzaczki leszczynowo-bukowej (Diatrypella favacea). Również w Polsce podano wiele jego stanowisk.
Przypisy
Kategoria:Melanommataceae Kategoria:Mykobiota Polski