Wacław Cywiński (ur. w majątku Łotowiany, zm. 31 maja 1973 we Wrocławiu) – polski działacz niepodległościowy, prawnik, oficer i kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Syn Hieronima Hipolita (1852–1914), inżyniera komunikacji, i Karoliny Heleny z Okuliczów (ur. 1871), urodzony 12 lipca 1897 w majątku Łotowiany, należącym do rodziców matki, położonym w ówczesnym powiecie wiłkomierskim guberni kowieńskiej (parafia Traszkuny). Był przyrodnim bratem Bohdana (1885–1971), inżyniera. Lata młodzieńcze spędził w Rosji, gdzie jego ojciec pracował na kolei. Wakacje spędzał w Mitowie, majątku ojca w ówczesnym powiecie jezioroskim guberni kowieńskiej. W 1916 ukończył prywatne rosyjskie gimnazjum Strachowa w Moskwie. W tym samym roku rozpoczął studia na Uniwersytecie Moskiewskim.

8 listopada 1916 został wcielony do armii rosyjskiej. 1 kwietnia 1917 ukończył 3 Szkołę Chorążych w Tyflisie, został mianowany chorążym i przydzielony do 261 achulgińskiego pułku piechoty. Walczył na froncie kaukaskim. 19 stycznia 1918 wstąpił do Polskiej Oddzielnej Brygady na Kaukazie i został przydzielony do jej sztabu. Po likwidacji brygady wrócił na Litwę. W styczniu 1919 został zmobilizowany do armii litewskiej i wcielony do 1 pułku piechoty. Od 29 maja 1919 równocześnie działał w Okręgu Kowieńskim Polskiej Organizacji Wojskowej. 2 października 1919 został aresztowany za przynależność do POW, lecz zdołał uciec z aresztu i sześć dni później przybył do Wilna.

Po przyjęciu do Wojska Polskiego został przydzielony do Oddziału II Sztabu Frontu Litewsko-Białoruskiego, a następnie 7 Armii. Od 13 lipca 1920 walczył w szeregach grupy majora Mariana Kościałkowskiego i 201 pułku piechoty, a następnie 6 harcerskiego pułku strzelców i Sztabie 2 Dywizji Wojska Litwy Środkowej. Wyróżnił się 14 lipca w obronie Wilna i 24 lipca w obronie Kuźnicy oraz 15 sierpnia 1920 pod Cieksynem. W lutym 1922 został zdemobilizowany i przydzielony w rezerwie do 41 pułku piechoty w Suwałkach. 8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu porucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 6057. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty. 29 stycznia 1932 prezydent RP nadał mu stopień kapitana z dniem z 2 stycznia 1932 i 100. lokatą w korpusie oficerów rezerwowych piechoty. Później został przydzielony w rezerwie do 5 pułku piechoty Legionów w Wilnie.

Po zwolnieniu z wojska podjął pracę na kolei. W 1926 ukończył studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. 7 września 1926 został mianowany aplikantem w okręgu Sądu Apelacyjnego w Wilnie.. Później został asesorem sądowym. 13 marca 1929 został mianowany sędzią grodzkim w Wilnie. Od 24 września 1930 do 12 stycznia 1932 pełnił obowiązki zastępcy przewodniczącego Sądu Pracy w Wilnie, po czym wrócił na stanowisko sędziego grodzkiego w Wilnie... 17 marca 1935 został wybrany sekretarzem Zarządu Oddziału Wileńskiego Zrzeszenia Sędziów i Prokuratorów RP. 14 listopada 1936 został mianowany wiceprokuratorem apelacyjnym w Sądzie Apelacyjnym w Wilnie.. 19 marca 1938 został mianowany wiceprezesem Sądu Okręgowego w Wilnie, a 25 kwietnia tego roku wyznaczony przewodniczącym Wydziału Zamiejscowego w Lidzie..

W czasie II wojny światowej był członkiem Wojskowego Sądu Specjalnego w Wilnie. Po wojnie był adwokatem we Wrocławiu. Tam zmarł 31 maja 1973 i został pochowany na Cmentarzu Grabiszyńskim.

Był żonaty z Jadwigą Rudzką (1898–1991), z którą miał córkę Marię (1923–2006) i dwóch synów: Jerzego (1928–1986) i Tomasza (1930–2012).

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5863 – 20 listopada 1922 Krzyż Niepodległości – 10 października 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Walecznych dwukrotnie Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej – 3 marca 1926

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie Kategoria:Cywińscy herbu Puchała Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Członkowie Zrzeszenia Sędziów i Prokuratorów Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Kapitanowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie związani z Lidą Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zasługi Wojsk Litwy Środkowej Kategoria:Oficerowie 5 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Oficerowie 41 Suwalskiego Pułku Piechoty Kategoria:Oficerowie wywiadu i kontrwywiadu II Rzeczypospolitej Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Grabiszyńskim we Wrocławiu Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Kategoria:Polscy adwokaci Kategoria:Sędziowie sądów grodzkich II Rzeczypospolitej Kategoria:Sędziowie sądów okręgowych II Rzeczypospolitej Kategoria:Sędziowie Wojskowego Sądu Specjalnego Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Wiceprokuratorzy II Rzeczypospolitej Kategoria:Wojskowi Litwy Środkowej Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze Dywizji Ochotniczej (wojna polsko-bolszewicka)