Naga zdobycz (org. The Naked Prey) – amerykański film przygodowy, thriller survivalowy z 1965 roku w reż. Cornela Wilde'a.
Fabuła Afryka połowy XIX w. Grupa myśliwych pod kierunkiem doświadczonego przewodnika wybiera się na polowanie na słonie celem zdobycia kości słoniowej. Wbrew zaleceniom ich przewodnika odmawiają oni złożenia podarków wodzowi lokalnego plemienia przed wkroczeniem na jego ziemie. Wywołuje to gniew wodza i w rezultacie atak tubylców na obozowisko białych. Po krwawej walce biali myśliwi wraz z ich przewodnikiem zostają wzięci do niewoli. Myśliwi z rozkazu wodza plemienia giną w okrutnych męczarniach. Jednak ich przewodnik zostaje puszczony wolno jako zwierzyna łowna na którą poluje grupa czołowych myśliwych plemienia. Dzięki swojemu sprytowi białemu uciekinierowi udaje się ujść pościgowi i dotrzeć bezpiecznie do fortu białych ludzi.
Obsada aktorska Cornel Wilde – przewodnik Gert van den Bergh – biały myśliwy Ken Gampu – wódz plemienia Patrick Mynhardt – biały myśliwy Bella Randels – dziewczynka pomagająca uciekającemu przewodnikowi Patrick Mynhardt – nadzorca/handlarz niewolników/żołnierz irlandzki Sandy Nkomo, Eric Mcanyana, John Marcus, Richard Mashiya, Franklyn Mdhluli, Fusi Zazayokwe, Joe Dlamini, Jose Sithole i Horace Gilman – wojownicy ścigający przewodnika i in.
Produkcja Naga zdobycz był jednym z ośmiu filmów wyreżyserowanych przez Cornela Wilde – hollywoodzkiego aktora-amanta, który w 1955 roku założył własną wytwórnię filmową ("Theodora"). Wilde zgrał w nim również główną rolę i był jego producentem. Inspiracją dla scenariusza filmu miała być autentyczna historia z życia XIX-wiecznego podróżnika po Ameryce Północnej Johna Coltera . Napisy początkowe filmu są ilustrowane pracami malarskimi lokalnego artysty Andrew Motjuoaditiego. Światowa premiera filmu miała miejsce podczas MFF w San Sebastian 3 czerwca 1965 roku.
Plenery Naga zdobycz była filmowana w Transwalu (RPA), w tym w Parku Narodowym Krugera; w Botswanie; w Mozambiku i Rodezji (dzisiejsze Zimbabwe). W napisach końcowych autorzy filmu wyrażają podziękowanie National Parks Board of South Africa i rządowi RPA za współpracę okazaną podczas realizacji filmu.
Oceny Pełne afrykańskich pejzaży zdjęcia, położenie głównego akcentu w akcji filmu na brutalny i pełen zwrotów akcji pościg, a nie sam jego efekt, wyróżniało obraz Wilda spośród klasycznych filmów przygodowych i było powodem na ogół życzliwego przyjęcia przez krytyków. Ich recenzje były entuzjastyczne. Time określił go jako najlepszy film przygodowy o tematyce afrykańskiej od czasu Tradera Horna z 1931. Chwalił jego prostotę, a jednocześnie nie szablonowość ("tubylcy nie są zwykłymi bezosobowymi czarnymi, ale ludźmi"). Tygodnik Variety chwalił aktorstwo, w tym czarnoskórego Kena Gampu. O wiele bardziej krytyczni byli: Robert Alden z The New York Times i Roger Ebert z Chicago Sun-Times. Ten pierwszy odrzucał go jako "słabą i pozbawioną smaku rozrywkę filmową, przesyconą prymitywnym brutalizmem". Ebert z kolei w ironicznym artykule z czerwca 1967 roku krytykował film za jego nierealność, uznając go za czystą fantazję opartą na stereotypie postrzegania Afryki z perspektywy "białego myśliwego"Strona autorska Rogera Eberta.
Chociaż film z czasem uległ zapomnieniu, z biegiem lat jego reputacja wzrastała. W rankingu popularnego, filmowego serwisu internetowego Rotten Tomatoes film posiada obecnie (2025) wysoką, 86-procentową, pozytywną ocenę "czerwonych pomidorów". W 2014 British Film Institute umieścił go w pierwszej dziesiątce najlepszych tzw. "filmów pościgu" (gatunku nie zdefiniowanego w Polsce). W 2025 roku The Hollywood Reporter uznał go za najlepszy film z efektami kaskaderskimi w roku 1966.
Jak twierdzi amerykański krytyk filmowy Michael Atkinson, film miał najmniejszy dialog ze wszystkich hollywoodzkich filmów czasów współczesnych (scenariusz liczył zaledwie 9 stron). Mimo to został nominowany do nagrody Oscara w kategorii najlepszy scenariusz oryginalny w roku 1967Oficjalna strona kapituły nagrody.
Soundtrack Ścieżka dźwiękowa do filmu składa się z afrykańskich pieśni plemiennych ludu Nguni, nagranych specjalnie na potrzeby filmu. Zostały one wydane na płycie winylowej w roku 1966oraz na CD w roku 2004. W 2008 roku film został wydany na DVD.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańskie dreszczowce Kategoria:Amerykańskie filmy przygodowe Kategoria:Amerykańskie filmy z 1965 roku Kategoria:Filmy kręcone w Botswanie Kategoria:Filmy kręcone w Mozambiku Kategoria:Filmy kręcone w Południowej Afryce Kategoria:Filmy kręcone w Zimbabwe