Monety okolicznościowe 5 złotych (III RP)

Monety okolicznościowe o nominale 5 złotych – monety okolicznościowe emitowane przez Narodowy Bank Polski (NBP) od 2014 r., po zakończeniu emisji monet okolicznościowych o nominale 2 złotych. Informacje o emisji są publikowane w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Okolicznościowe monety pięciozłotowe, w przeciwieństwie do okolicznościowych dwuzłotowych, bite są standardzie obiegowymParametry techniczne są takie same jak monet obiegowych danego nominału. Pozwala to na używanie monet w powszechnym obiegu – można je stosować w automatach, a także są rozpoznawane przez urządzenia sortujące i liczarki, co znacznie obniża koszty obsługi bilonu. przez Mennicę Polską S.A. Wszystkie monety okolicznościowe wyemitowane przez NBP są prawnym środkiem płatniczym w Polsce. Ich siłę nabywczą określa nominał umieszczony na awersie. Niezależnie jednak od wysokości nominału, monety te mają swoją wartość kolekcjonerską, którą określa rynek numizmatyczny.

Monety są wprowadzane do obiegu kanałami dystrybucji gotówkiMonety są pakowane w zgrzewane foliowe worki zawierające 100 sztuk. W przypadku monet pięciozłotowych wartość worka wynosi 500 zł., z możliwością wymiany po wartości nominalnej w kasach NBPWymiana możliwa jest wyłącznie za gotówkę. W dniu emisji wymiana dla osób fizycznych może być ograniczona ilościowo. Mimo to część nakładu trafia do sprzedaży na rynku wtórnym po wyższej cenie. W konsekwencji monety są rzadko spotykane w obiegu gotówkowym. Wyjątkiem jest emisja z 2018 r.. NBP nie wydaje wersji kolekcjonerskichPodczas wymiany w kasie banku wydawane są foldery emisyjne. i nie prowadzi wymiany za pośrednictwem własnego sklepu internetowego „Kolekcjoner”.

Parametry techniczne i wygląd Dotychczas stosowano dwa podejścia projektowe:

Wykorzystanie projektu monety obiegowej o nominale 5 złotych z dodanym elementem okolicznościowym. Podejście to zastosowano przy emisji monety okolicznościowej w 2018 roku. Opracowanie indywidualnego projektu, przy zachowaniu parametrów technicznych monety obiegowej oraz modyfikacji rantu.

Parametry techniczne + Moneta okolicznościowa projektu indywidualnego Moneta okolicznościowa oparta na monecie obiegowej Stop bimetalicznypierścień: miedzionikiel (MN 25)rdzeń: brązal (CuAl6Ni2) Rant (bok) moletowany nieregularnie z wgłębną inskrypcjąOd 2015 r.bez inskrypcji Średnica całkowita: 24,00 mmrdzeń: 16,00 mm Masa 6,54 g Grubość brak oficjalnej informacjiNBP nie podaje tych informacji publicznie. Według internetowych katalogów grubość krążka wynosi ok. 1,91 mm dla monet obiegowych i ok. 2,00 mm dla monet okolicznościowych. Różnica może mieścić się w zakresie tolerancji. Stempel zwykłyorientacja Orientacja monety to wzajemne ustawienie wizerunków na awersie i rewersie pod względem ich pionowej pozycji. W numizmatyce wyróżnia się dwa podstawowe typy: orientację medalową (ang. medallic orientation lub medal alignment) oraz orientację monetową (ang. coin orientation lub coin alignment). Inne ustawienia mogą występować w przypadku monet z błędem, gdy któryś ze stempli został obrócony względem zamierzonej pozycji. W orientacji medalowej (medallic orientation) górne krawędzie awersu i rewersu znajdują się po tej samej stronie. Oznacza to, że gdy awers jest ustawiony prawidłowo, obrócenie monety w lewo lub w prawo powoduje, że rewers również pozostaje w prawidłowym położeniu. Nazwa tego typu orientacji nawiązuje do sposobu zawieszania medali na mundurach. W Wielkiej Brytanii określa się ją czasem jako „British turnover”. Orientację medalową stosuje się m.in. w monetach brytyjskich, większości monet krajów Wspólnoty (Commonwealth) oraz w monetach euro.

Z kolei orientacja monetowa (coin orientation) występuje wtedy, gdy górne krawędzie wizerunków na awersie i rewersie są względem siebie odwrócone. Oznacza to, że po ustawieniu awersu prawidłowo, aby zobaczyć rewers we właściwej pozycji, monetę należy obrócić w pionie o 180°. Orientację monetową stosuje się m.in. w monetach Stanów Zjednoczonych. W Polsce stosuje się termin stempel zwykły dla orientacji medalowej i stempel odwrócony dla orientacji monetowej.

Orientację medalową oznacza się strzałkami skierowanymi w górę ↑↑, a orientację monetową strzałką w górę i dół ↑↓↑↑ Jakość wykonania obiegowa

Projekt oparty na monecie obiegowej

Awers alt=Mennica Warszawska - znak menniczy|mały|Przykład znaku menniczego Mennicy Polskiej na awersie monety – monogram składający się ze złączonych ze sobą pionowo liter m oraz w (skrót od: Mennica Warszawska) Bez zmian w stosunku do monety obiegowej. Na pierścieniu umieszczono nazwę państwa i rok emisji: ● RZECZPOSPOLITA POLSKA ● 2018. Na rdzeniu przedstawiono wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Pod prawą nogą orła znajduje się znak mennicy Mennicy Polskiej Powszechnie używanym zapisem w tekstach numizmatycznych jest m/w. Na awersie nie umieszcza się znaku menniczego autora projektu.

Rewers Rewers monety okolicznościowej został zmodyfikowany. Centralnie, na rdzeniu, umieszczono nominał „5” oraz — przeniesioną z pierścienia monety obiegowej — nazwę jednostki „ZŁOTYCH”. Po obu stronach nominału znajdują się pola z paskowaniem: pionowym (z lewej) i poziomym (z prawej). Gałązkę z monety obiegowej przesunięto na lewe pole, natomiast element gałązki z prawej strony został usunięty. Na pierścieniu umieszczono napis okolicznościowy: ● 100-LECIE ODZYSKANIA PRZEZ POLSKĘ NIEPODLEGŁOŚCI ● 2018. Rewers nie zawiera znaku projektanta.

Rant Moletowany nieregularnie, bez inskrypcji. +Obraz awersu monety okolicznościowej i obiegowejObraz rewersu monetyObraz rantu bez inskrypcjiawersrewers okolicznościowy rewers obiegowyrant bez inskrypcji

Projekt indywidualny

Awers Awers monet jest taki sam dla wszystkich emisji. Na pierścieniu znajduje się nazwa państwa, nominał i nazwa jednostki: ● RZECZPOSPOLITA POLSKA ● 5 ZŁOTYCH. Na rdzeniu umieszczono wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Pod prawą nogą orła znajduje się znak mennicy Mennicy Polskiej . Pod orłem umieszczono rok emisji. Na awersie nie umieszcza się znaku menniczego autora projektu.

Rewers Rewers projektowany jest dla konkretnego tematu emisji. Na niektórych monetach motyw znajduje się w obrębie rdzenia, w innych wychodzi także na pierścień. Integralną częścią jest nazwa emisji, a od 2019 r. także element zabezpieczający z efektem kątowym. Element zabezpieczający znajduje się na pierścieniu i w zależności od kąta patrzenia ujawnia akronim „NBP” lub rok emisji. Niektóre rewersy zawierają znak menniczy autora projektu.

RantMonety okolicznościowe emisji 2014 i emisji 2018 nie mają inskrypcji na rancie. Na nieregularnie moletowanym rancie znajduje się ośmiokrotnie powtórzony akronim „NBP”, co drugi odwrócony o 180°, rozdzielony gwiazdkami.

NBP ★ NBP ★ NBP ★ NBP ★ NBP ★ NBP ★ NBP ★ NBP ★Wersja zapisu stosowana, gdy obrócone napisy wyświetlają się nieprawidłowo lub wcale.NBP ★ (NBP↓) ★ NBP ★ (NBP↓) ★ NBP ★ (NBP↓) ★ NBP ★ (NBP↓) ★W HTML można użyć kodu:<div style="text-align: center;"> NBP ★ <span style="display:inline-block; transform:rotate(180deg);">NBP</span> ★ NBP ★ <span style="display:inline-block; transform:rotate(180deg);">NBP</span> ★ NBP ★ <span style="display:inline-block; transform:rotate(180deg);">NBP</span> ★ NBP ★ <span style="display:inline-block; transform:rotate(180deg);">NBP</span> ★ </div>

Destrukty Jak w każdym procesie produkcyjnym, również podczas wytwarzania monet powstają egzemplarze odbiegające od obowiązującego wzoru i specyfikacji. Monety takie powinny zostać wychwycone na etapie kontroli jakości i zniszczone, a w ich miejsce produkowane są egzemplarze zgodne z wymaganiami.

Egzemplarze niespełniające norm określa się jako destrukty mennicze. W zależności od przyczyny ich powstania wyróżnia się destrukty stempla, krążka menniczego oraz procesu biciaJerzy Chałupski, Specjalizowany katalog monet polskich XX i XXI w. część trzecia Rzeczpospolita Polska 1945–1952 Polska Rzeczpospolita Ludowa 1952–1989, 2010.. Uszkodzenia powstałe w trakcie obiegu lub w wyniku intencjonalnych działańCelowe niszczenie monet okolicznościowych (a także obiegowych i kolekcjonerskich) polega na mechanicznym lub chemicznym uszkadzaniu egzemplarzy w taki sposób, aby sprawiały wrażenie tzw. destruktów menniczych — monet powstałych w wyniku błędu produkcyjnego. Działania te mają na celu wprowadzenie do obrotu numizmatycznego przedmiotów, które mogą być sprzedawane po cenach wielokrotnie wyższych od wartości nominalnej lub kolekcjonerskiej.

Sprzedaż monet przedstawianych jako rzekome destrukty jest uznawana za działanie wprowadzające w błąd i może stanowić podstawę do odpowiedzialności cywilnej lub karnej (np. Art. 286. KK, Art. 546(1) KC), w zależności od obowiązujących przepisów. W środowisku numizmatycznym praktyka ta jest jednoznacznie potępiana, a eksperci zalecają ostrożność przy zakupie monet oferowanych jako destrukty, zwłaszcza na popularnych platformach handlowych. nie są destruktami menniczymi.

Serwisy aukcyjne i specjalistyczne sklepy numizmatyczne odnotowują występowanie destruktów menniczych wśród monet okolicznościowych o nominale 5 złotych. Nie jest możliwe określenie ich liczby ani typów uszkodzeń. Destrukty mennicze są przedmiotem zainteresowania kolekcjonerów i stanowią cenione uzupełnienie zbiorów numizmatycznych.

Przykłady

Awers i rewers monety 100-lecie odzyskania przez Polskę niepodległości (2018 r.), z przesuniętym i rozlanym rdzeniem. Awers i rewers monety 100-lecie odzyskania przez Polskę niepodległości (2018 r.), z rozlanym i zgrubionym rdzeniem. Awers i rewers monety Centralny Okręg Przemysłowy (2017 r.), z rozlanym rdzeniem. Awers i rewers monety Kopiec Wyzwolenia (2019 r.), z przesuniętym rdzeniem. Awers i rewers monety 25 lat wolności (2014 r.), z rozlanym rdzeniem i wypłynięciem metalu na stronie awersu. Awers i rewers monety 100-lecie odzyskania przez Polskę niepodległości (2018 r.), z ubytkiem materiału i niedobiciem litery „A” na awersie.

Serie

Od 2014 roku Narodowy Bank Polski emituje jedną serię monet okolicznościowych – Odkryj Polskę. Wyjątek stanowi rok 2018, kiedy seria ta nie została wydana. Monety są wydawane dwa razy w roku - w maju i listopadzie.

Emisje pojedyncze

22 maja 2018 roku, z okazji 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości, została wyemitowana moneta z napisem okolicznościowym na rewersie. Projekt oparty na monecie obiegowej.

Wykaz i charakterystyka emisji od 2014 r. +Rok LiczbaSeriaNazwa emisji