mały|Ilustracja Charlesa H. Bennetta (1857). Mrówka i konik polny (także Mrówka i żuk) – jedna z bajek Ezopa.
Treść Mrówka przez całe lato ciężko pracowała gromadząc zapasy na zimę. Konik polny tymczasem próżnuje i spędza lato na zabawie, wyśmiewając zapobiegliwość mrówki. Gdy nastała zima, konik polny cierpiał głód i zmuszony był prosić mrówkę o podzielenie się zapasami.
W antycznej wersji zamiast konika polnego występuje cykada, a przekładach również żuk i świerszcz.
Wersje i przekłady Utwór znany jest w literaturach europejskich przede wszystkim z francuskiej wersji Jeana La Fontaine’a (fr. La Cigale et la Fourmi)Jacques Offenbach skomponował muzykę do tego tekstu. Utwór w cyklu: Six fables de la Fontaine. i jej przekładów na inne języki. Między innymi na rosyjski Iwana Kryłowa (ros. Стрекоза и Муравей). Najbardziej znany polski przekład bajki La Fontaine'a, mający tytuł: Konik polny i mrówka, jest autorstwa Władysława Noskowskiego (1876 rok)Konik polny i mrówka (Noskowski) - Niepomny jutra, płochy i swawolny, Przez cało lato śpiewał Konik polny. Lecz przyszła zima, śniegi, zawieruchy, Gorzko zapłakał biedaczek. «Gdybyż choć jaki robaczek, Gdyby choć skrzydełko muchy Wpadło mi w łapki... miałbym bal nielada!» To myśląc, głodny, zbiera sił ostatki, Idzie do Mrówki sąsiadki I tak powiada: «Pożycz mi, proszę, kilka ziarn żyta; Da Bóg doczekać przyszłego zbioru, Oddam z procentem: słowo honoru!» Lecz Mrówka skąpa i nieużyta (Jest to najmniejsza jej wada) Pyta sąsiada: «Cóżeś porabiał przez lato, Gdy żebrzesz w zimowej porze? — Śpiewałem sobie. — Więc za to, Tańcujże teraz, nieboże!».
Inne wersje polskojęzyczne Biernat z Lublina: Kto lecie proznuje, zimie poczuje (ok. 1522) Marcin Błażewski: Polny konik a mrówki (1608, w zbiorze: Setnik przypowieści uciesznych) Krzysztof Niemirycz: Swierszcz i mrówka (1699, w zbiorze: Baiki Æzopowe Wierszem Wolnym) Franciszek Dionizy Kniaźnin: Mrówki i konik polny (1776, w zbiorze: Bayki) Franciszek Dzierżykraj Morawski: Konik polny i mrówka (1860, w zbiorze: Bajki) Julian Ejsmond: Konik polny i mrówka (trawestacja) (1912, w zbiorze: Bajki i prawdy) Horacy Safrin: Konik polny i mrówka (trawestacja) (1960, w zbiorze: Mucha na cokole)
Ekranizacje Konik polny i mrówka (ros. Стрекоза и муравей) – film animowany (1913, reż. Władysław Starewicz) Konik polny i mrówki (ang. The Grasshopper and the ant) – film animowany (1934, reż. Wilfred Jackson) Przypisy
Kategoria:Bajki Ezopa Kategoria:Utwory literackie o owadach