Olga San Juan (ur. 16 marca 1927 w Brooklynie, zm. 3 stycznia 2009 w Burbank) – amerykańska aktorka filmowa i teatralna, piosenkarka, tancerka i aktorka komediowa pochodzenia portorykańskiego. Znana z występów w musicalach hollywoodzkich lat 40. oraz roli w broadwayowskim musicalu Paint Your Wagon (1951). Współpracowała z takimi gwiazdami jak Fred Astaire i Bing Crosby.
Wczesne lata
Olga San Juan urodziła się 16 marca 1927 roku w Brooklynie jako córka portorykańskich imigrantów. Gdy miała trzy lata, jej rodzina przeniosła się do Portoryko, gdzie zamieszkali w mieście Santurce. Po trzech latach pobytu w Portoryko rodzina powróciła do Nowego Jorku i osiedliła się w dzielnicy Spanish Harlem.
Rozpoczęła naukę tańca w wieku czterech lat. W wieku siedmiu lat dołączyła do zespołu tanecznego „Infantile Ballet Valencia” , z którym zatańczyła fandango dla prezydenta Franklina Delano Roosevelta w Białym Domu. Jako nastolatka została zaangażowana przez słynnego perkusistę jazzowego Tito Puente do występów w jego zespole w klubach nocnych. Karierę rozpoczęła w Nowym Jorku w teatrze i radiu, występując również w prestiżowych klubach nocnych, takich jak El Morocco i Copacabana na Manhattanie. Stworzyła własny kabaretowy numer zatytułowany „Olga San Juan and Her Rumba Band”, który przyciągnął uwagę łowców talentów z Paramount Pictures.
Kariera filmowa
Lata 40.
W 1943 roku San Juan podpisała pięcioletni kontrakt z Paramount Pictures. Była znana z przydomku „Puerto Rican Pepperpot” - w Hollywood symbolizował on jej niewielki wzrost i żywiołowy temperament.
San Juan zadebiutowała w krótkometrażowym musicalu Caribbean Romance (1943). Jej drugi film krótkometrażowy, Bombalera (1945), w którym występowała jako „Kubański Cyklon”, otrzymał nominację do Oscara w kategorii najlepszy film krótkometrażowy. W trzecim filmie krótkometrażowym, The Little Witch (1945), zagrała główną rolę piosenkarki klubowej.
Pełnometrażowy debiut aktorski San Juan nastąpił w filmie Rainbow Island (1944) z udziałem Dorothy Lamour. Największym sukcesem w jej karierze była rola w musicalu Blue Skies (1946) u boku Binga Crosby'ego i Freda Astaire'a z muzyką Irvinga Berlina. W tym filmie zaśpiewała utwór „You'd Be Surprised”, wykonała w duecie z Crosbym piosenkę „I'll See You in C-U-B-A” oraz zaśpiewała fragment „Heat Wave” przed słynną solówką taneczną Astaire'a. Jej rola w filmie miała charakter komediowy.
W filmie Variety Girl (1947) San Juan zagrała rolę Amber La Vonne, aspirującej aktorki pragnącej zrobić karierę w Hollywood. Jej numer „He Can Waltz” był kulminacyjnym punktem tego filmu. Zagrała również w obu wersjach (radiowej i filmowej) produkcji Duffy’s Tavern (film).
Po zakończeniu współpracy z Paramount Pictures San Juan przeszła do studia Universal Pictures. Zagrała główną rolę u boku Donalda O'Connora w musicalu Are You with It? (1948). W filmie One Touch of Venus (1948) zagrała u boku Avy Gardner i Eve Arden, wykonując wspólnie trzyosobowy utwór „That's Him”. Film oparty na sztuce Kurta Weilla i Ogden Nasha został poddany znacznym cięciom i zmianom. W tym samym roku zagrała w komedii The Countess of Monte Cristo z łyżwiarką figurową Sonja Henie, gdzie zagrała filmową statystkę podającą się za arystokratkę. Ostatnim znaczącym filmem San Juan w latach 40. była komedia westernowa The Beautiful Blonde from Bashful Bend (1949) w reżyserii Preston Sturgesa, w którym zagrała u boku Betty Grable jako jej przyjaciółka.
Broadway
Po wysłuchaniu San Juan śpiewającej na prywatnym przyjęciu, Alan Jay Lerner zaproponował jej główną rolę w musicalu Paint Your Wagon z muzyką Fredericka Loewe'a i tekstami Lernera. W roli Jennifer Rumson, córki poszukiwacza złota Bena Rumsona (granego przez Jamesa Bartona), San Juan zaśpiewała dwa ważne numery: „What's Going On Here?” i „How Can I Wait?”.
Premiera spektaklu odbyła się 12 listopada 1951 roku, a grano go do 19 lipca 1952 roku; San Juan występowała w nim do 29 marca 1952 roku. Jej występ spotkał się z uznaniem krytyków. Brooks Atkinson z The New York Times nazwał ją „najświeższym zjawiskiem, jakie pojawiło się na scenie Broadwayu w tym sezonie”. Za swoją kreację San Juan otrzymała nagrodę Donaldson Award za najlepszy debiut aktorski. Opuściła obsadę przed zakończeniem przedstawień, gdy zaszła w ciążę po raz drugi.
Zakończenie kariery
Po występie na Broadwayu San Juan zdecydowała się wycofać z kariery aktorskiej i poświęcić rodzinie. W 1952 roku zagrała w radiowym programie „Musical Comedy Theater” w produkcji The Kissing Bandit u boku aktora Johna Conte. W późniejszych latach sporadycznie pojawiała się w programach telewizyjnych, w tym w „The Rosemary Clooney Show” (1957) i „The Lux Show” (1958). Powróciła na ekran w niewielkich rolach w dwóch filmach swojego męża. Pierwszym był The Barefoot Contessa (1954), za rolę w którym jej mąż otrzymał Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego. Ostatnim filmem San Juan był thriller The 3rd Voice (1960) w reżyserii Huberta Cornfielda, w którym zagrała niewielką rolę.
Życie prywatne
W 1948 roku San Juan poznała aktora Edmonda O'Briena na imprezie promocyjnej filmu The Beautiful Blonde from Bashful Bend i poślubiła go w tym samym roku. Mieli troje dzieci, z których wszystkie znalazły się w branży rozrywkowej. Maria O'Brien (ur. 14 sierpnia 1950) i Brendan O'Brien (ur. 9 maja 1962) zostali aktorami, natomiast Bridget O'Brien Adelman została producentką telewizyjną. Małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1976 roku.
San Juan zmarła 3 stycznia 2009 roku po długiej chorobie w wieku 81 lat i została pochowana na cmentarzu San Fernando Mission w Los Angeles. W późniejszych latach została uhonorowana za swój wkład w dziedzictwo artystyczne Latynosów w amerykańskiej branży rozrywkowej, otrzymując SAG/AFTRA Heritage Award.
Nagrody i wyróżnienia
Nagroda Donaldson Award za najlepszy debiut aktorski (1951) SAG/AFTRA Heritage Award
Filmografia
Rok Tytuł Rola Uwagi1943Caribbean Romance1944Rainbow IslandMiki1945BombaleraRose „La Bomba”nominacja filmu do Oscara w kategorii najlepszego filmu krótkometrażowego1945Out of This Worldczłonkini Glamourette1945Duffy’s TavernGloriaWersja radiowa i filmowa1945Hollywood Victory Caravanona sama1945The Little WitchGuadalupe1946Cross My Hearttancerka1946Blue SkiesNita Nova1947Variety GirlAmber La Vonne1948Are You with It?Vivian Reilly1948One Touch of VenusGloria1948The Countess of Monte CristoJenny Johnsen1949The Beautiful Blonde from Bashful BendConchita1954The Barefoot Contessaniewielka rola1957The Rosemary Clooney Showona samawystęp gościnny w telewizji1958The Lux Showona samawystęp gościnny w telewizji1960The 3rd Voiceniewielka rola
Zobacz też Carmen Miranda Rita Moreno Tito Puente
Przypisy
Kategoria:Amerykańskie aktorki filmowe Kategoria:Amerykańskie aktorki teatralne Kategoria:Amerykańskie tancerki Kategoria:Amerykanie pochodzenia portorykańskiego Kategoria:Urodzeni w 1927 Kategoria:Zmarli w 2009 Kategoria:Ludzie urodzeni w Brooklynie