Pułk Marszałka Nadwornego Litewskiego – oddział jazdy wojska I Rzeczypospolitej.
Formowania i zmiany organizacyjne W końcu XVI wieku w Rzeczypospolitej zaczęto organizować pułki jazdy. Grupowały one w sobie kilka (kilkanaście) chorągwi husarskich i pancernych. Początkowo były tworzone jedynie na czas wojny i sprawowały funkcję większej jednostki taktycznej. W drugiej połowie XVII wieku pułki istniały też w okresie pokoju.
W wyniku silnego wyczerpania kraju długoletnią wojną z Turcją, w 1690 sejm warszawski obniżył komput wojska koronnego i ustalił liczbę husarii na 2810 koni, pancernych na 8500 koni a lekkich na 2500 koni. Zgodnie z tym etatem pułk podczaszego litewskiego posiadał 1 chorągiew husarską, 4 pancerne i 1 lekką. Łącznie 540 koni.
W 1699 sejm zwyczajny pacyfikacyjny uchwalił przejście wojska na stopę pokojową. Jazda polska liczyła: 1360 husarzy, 4828 pancernych, 650 wołochów i 900 arkebuzerów. Zgodnie z nowym komputem pułk marszałka nadwornego litewskiego posiadał wtedy: 1 chorągiew husarską, 3 chorągwie pancerne; razem 240 koni.
Struktura organizacyjna W 1690 (pułk podczaszego)
Husaria jedna chorągiew – 100 koni Pancerni jedna chorągiew – 120 koni jedna chorągiew – 100 koni dwie chorągwie po 80 koni Jazda lekka jedna chorągiew – 60 koni Razem w pułku: 6 chorągwi; 540 koni
W 1699 (pułk marszałka)
Husaria jedna chorągiew – 60 koni Pancerni trzy chorągwie po 60 koni Razem w pułku: 4 chorągwie; 240 koni
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Pułki koronne w dobie wojny północnej Kategoria:Oddziały jazdy ciężkiej I Rzeczypospolitej Kategoria:Pułki autoramentu narodowego Kategoria:Oddziały wojskowe Wiśniowieckich herbu Korybut