Mukagali Sulejmenuły Makatajew (; ur. 9 lutego 1931 w Karasazie, zm. 27 marca 1976 w Ałmaty) – kazachski poeta, pisarz i tłumacz. Uważany jest za jednego z najwybitniejszych twórców literatury kazachskiej XX wieku, stawiany obok Abaja i Muchtara Auezowa. Za życia nie zdobył szerokiego rozgłosu. Pełne uznanie przyszło dopiero po jego śmierci. Pozostawił po sobie obszerny dorobek poetycki, mocno zakorzeniony w tradycji i kulturze narodowej Kazachstanu.
Życiorys i twórczość Urodził się we wsi Karasaz w obwodzie ałmackim. Początkowo otrzymał imię Muchametkali, jednak matka zdecydowała o zmianie imienia na Mukagali. Ojciec, Sülejmen, pracował na roli, a w 1940 roku został przewodniczącym kołchozu. Po wybuchu II wojny światowej trafił na front i poległ, przez co dziesięcioletni Makatajew stał się głową rodziny.
Po ukończeniu szkoły pracował jako sekretarz rady wiejskiej, instruktor w strukturach komsomołu oraz współpracownik lokalnej gazety. W latach 1952–1969 był m.in. nauczycielem języka rosyjskiego w szkole średniej, spikerem Kazachskiego Radia, sekretarzem redakcyjnym dziennika „Sowiettyk szekara” oraz współpracował z gazetami „Socyalistyk Kazakstan” i „Mädenijet żäne Turmys”, a także z czasopismem „Żułdyz”. W 1970 roku został członkiem Związku Pisarzy Kazachstanu, a w latach 1973–1974 odbył studia w Moskiewskim Instytucie Sztuki i Literatury.
Pierwsze utwory poetyckie publikował od 1948 roku. Rozgłos przyniosły mu poematy Appassionata (1962), Lenin (1964) i Mawr (1970). Najważniejsze tomiki poezji to m.in.: Armysyngdar dostar (1966), Karłygaszym keldyng be? (1968), Dariga żürek (1972), Akkułar ujyktaganda (1974), Szuagym menyng (1975), Ömyr-dastan (1976), Ömyr-özen (1978), Żyrłajdy żürek (cz. 1–2, 1982) i Szołpan (1984). W 1988 roku ukazał się zbiór prozy Kos karłygasz. Wiele jego utworów zostało opracowanych muzycznie.
Makatajew tłumaczył także na język kazachski m.in. sonety Williama Shakespeare’a, utwory Walta Whitmana oraz Boską komedię Dantego Alighieri.
Śmierć i upamiętnienie Zmarł 27 marca 1976 roku w Ałmaty w wieku 45 lat. W 1999 roku pośmiertnie uhonorowano go Państwową Nagrodą Republiki Kazachstanu za tom poezji Amanat.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Instytutu Literackiego im. M. Gorkiego w Moskwie Kategoria:Kazachscy poeci Kategoria:Kazachscy prozaicy Kategoria:Kazachscy tłumacze Kategoria:Osoby przedstawione na znaczkach pocztowych Kategoria:Pisarze związani z Ałmaty Kategoria:Poeci XX wieku Kategoria:Prozaicy XX wieku Kategoria:Tłumacze literatury Kategoria:Urodzeni w 1931 Kategoria:Zmarli w 1976