Tytus karlik (Tytthus pygmaeus) – gatunek pluskwiaka z podrzędu różnoskrzydłych, rodziny tasznikowatych i podrodziny Phylinae. Zamieszkuje palearktyczną Eurazję i nearktyczną Amerykę Północną.
Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1838 roku przez Johana Wilhelma Zetterstedta pod nazwą Capsus pygmaeus. Miejscem typowym jest Lycksele w szwedzkiej prowincji Västerbotten. Opisany w 1852 roku przez Carla Henrika Bohemana na podstawie samicy ze Sztokholmu Capsus pellucens, zsynonimizowany został z omawianym taksonem w 1869 roku przez Johana Reinholda Sahlberga.
Morfologia Samce osiągają od 2,4 do 2,9 mm, a samice od 2,7 do 3,2 mm długości ciała. Samica jest w zarysie owalna, samiec zaś smuklejszy i delikatniej zbudowany.
Krótka, niepunktowana, lśniąca, ciemnobrązowa do czarnej z dwoma jaśniejszymi plamkami na ciemieniu głowa ma niewielkie oczy barwy czarniawej lub ciemnorudobrązowej. Na ciemieniu i czole licznie wyrastają długie, sterczące do półwzniesionych szczecinki. Czułki mają człon pierwszy o długości u samca wynoszącej 0,85 szerokości ciemienia, a u samicy 0,75 szerokości ciemienia, czarny, niekiedy rozjaśniony na szczycie. Pozostałe człony czułków są całe ciemne. Kłujka sięga ku tyłowi do końca bioder środkowych lub przednich brzegów bioder tylnych.
Przedplecze jest trapezowate z niemal zaokrąglonymi przednimi kątami, prostymi krawędziami bocznymi i prawie prostą do lekko falistej krawędzią tylną. Bywa ono od jasnego z zaczernionymi samymi tylnymi kątami przez jasne w przedniej połowie i czarne w tylnej po całkiem czarne. Mająca kształt równobocznego trójkąta tarczka również wykazuje pewną zmienność ubarwienia, będąc od lekko przyciemnionej do prawie całkiem czarnej. Półpokrywy są przezroczyste, bladożółtawe do bladozielonkawych, o jasnym użyłkowaniu. U samicy półpokrywy dochodzą do szczytu odwłoka lub kończą się wcześniej, u samca natomiast sięgają daleko poza koniec odwłoka. Odnóża są jasnożółte, pozbawione jakichkolwiek ciemnych elementów. Stopy mają drugi człon znacznie krótszy niż następny.
Samcze genitalia cechują się lewą paramerą o długiej, szerokiej i na szczycie stępionej gałęzi prawej oraz krótkiej i na szczycie zaostrzonej gałęzi lewej, prawą paramerą zaś podługowato-owalną. Falloteka jest smukła i na wierzchołku spiczasta, endosoma natomiast mocno C-kształtnie wygięta i na wierzchołku tępa.
Biologia i ekologia Owad ten zamieszkuje siedliska wilgotne i podmokłe, w tym torfowiska, mokradła, podmokłe łąki, wilgotne lasy i zarośla. Jest drapieżnikiem wyspecjalizowanym w wysysaniu jaj piewików z rodziny szydlakowatych, składanych wyłącznie do pędów roślin z rodzin sitowatych, turzycowatych i pałkowatych.
Pluskwiak ten wyprowadza na świat jedno pokolenie w ciągu roku. Osobniki dorosłe obserwuje się od czerwca lub lipca do sierpnia lub września. Zimowanie ma miejsce w stadium jaja. Larwy zwykle lęgną się w maju.
Rozprzestrzenienie Gatunek holarktyczny.
W Europie znany jest z Wielkiej Brytanii, Francji, Holandii, Luksemburga, Niemiec, Austrii, Danii, Szwecji, Norwegii, Finlandii, Estonii, Łotwy, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Białorusi, Mołdawii, Serbii oraz europejskiej części Rosji, a w Azji z syberyjskiej i dalekowschodniej części Rosji oraz Kirgistanu.
W Polsce jest jedynym przedstawicielem rodzaju i owadem rzadko spotykanym, znanym z rozproszonych stanowisk na wschodzie, południu i skrajnym zachodzie kraju.
W nearktycznej Ameryce Północnej znany jest z Alberty, Jukonu, Kolumbii Brytyjskiej, Labradoru, Nowej Fundlandii, Ontario i Saskatchewanu w Kanadzie oraz Wyoming, Kolorado i Nowego Meksyku w Stanach Zjednoczonych.
Przypisy
Kategoria:Tasznikowate Kategoria:Pluskwiaki Ameryki Północnej Kategoria:Pluskwiaki Azji Kategoria:Pluskwiaki Europy Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1838 roku Kategoria:Taksony opisane przez Johana Wilhelma Zetterstedta