mały|225px|W latach 1958–1962 był dowódcą ORP „Krakowiak”. Na zdjęciu Polskie okręty podwodne typu M mały|225px|W latach 1965–1970 był dowódcą okrętu wojennego ORP „Kondor” mały|225px|Od roku 1965 był dowódcą okrętu wojennego ORP „Kondor”. Zdj. W morzu ORP „Kondor” i ORP „Pelikan” (1967) mały|225px|W 1976 r. wziął udział w wyprawie połączonej z budową w Antarktyce Polskiej Stacji Polarnej. Zdj. PSP im. Henryka Arctowskiego mały|225px|W latach 1971–1986 był dowódcą okrętu hydrograficznego ORP „Kopernik” mały|225px|W roku 1986 zakończył zawodową służbę na ORP „Kopernik”. Zdj. ORP „Kopernik” po wycofaniu ze służby Franciszek Wróbel (ur. 4 kwietnia 1933 w Nowym Sączu, zm. 27 lipca 2022 tamże) – komandor Marynarki Wojennej; dowódca: ORP „Krakowiak” (1958–1962), ORP „Kondor” (1965–1970), ORP „Kopernik” (1971–1986). Autor podręczników z nawigacji i astronawigacji.

Życiorys Franciszek Wróbel urodził się 4 kwietnia 1933 r. w Nowym Sączu, gdzie ukończył dziewięć klas szkoły ogólnokształcącej i do roku 1949 zamieszkiwał w Starym Sączu. W wieku 17 lat dostał się na kurs kandydacki „pracy morskiej” w Kruszwicy (kurs eliminacyjny dla młodzieży ubiegającej się do Szkoły Jungów). W 1949 r. rozpoczął naukę w Szkole Jungów przy Państwowym Centrum Wychowania Morskiego w Gdyni, gdzie odbył na statkach SS „Beniowski” i „Darze Pomorza” rejsy szkolne.

W 1950 r. rozpoczął naukę w Państwowej Szkole Morskiej w Szczecinie, którą ukończył w 1953 r. W 1954 r. został powołany do odbycia przeszkolenia wojskowego w Dywizjonie Okrętów Podwodnych w Gdyni na stanowisko dublującego oficera nawigatora ORP „Żbik”. W czerwcu 1955 r. po złożeniu wniosku został powołany do służby zawodowej w Marynarce Wojennej. W 1957 r. ukończył WAK dla dowódców okrętów podwodnych Akademii Marynarki Wojennej w Leningradzie.

19 maja 1958 r. rozpoczął służbę na okręcie podwodnym ORP „Krakowiak” w 1 Brygadzie Okrętów Podwodnych na stanowisku dowódcy okrętu. Na koniec 1958 r. ORP „Krakowiak”, pod jego dowództwem, zdobył tytuł przodującego okrętu Marynarki Wojennej. W roku 1961 i 1962 jego ORP „Krakowiak” został wybrany najlepszym okrętem 1 Brygady Okrętów Podwodnych. W latach 1962–1965 pełnił funkcję flagowego nawigatora w sztabie 1 Brygady Okrętów Podwodnych, po czym wyznaczono go na stanowisko dowódcy ORP "Kondor", który został przez marynarkę Związku Radzieckiego wydzierżawiony polskiej Marynarce Wojennej, a następnie w tym samym roku został wykupiony. 14 czerwca 1965 r. ORP „Kondor” po raz pierwszy wyszedł w morze z polską załogą, z dowódcą kpt. mar. Franciszkiem Wróblem. Na pokładzie okrętu znalazł się w tym rejsie dowódca Marynarki Wojennej wiceadmirał Zdzisław Studziński oraz dowódca 1 Brygady Okrętów Podwodnych kmdr Henryk Pietraszkiewicz. Od 26 do 28 czerwca jego okręt ORP „Kondor” wziął udział w paradzie morskiej na redzie portu w Gdyni, wraz z jednostkami marynarek wojennych NRD i ZSRR, zorganizowanej z okazji XX-lecia marynarki wojennej PRL.

20 lipca 1967 r. ORP „Kondor”, pod jego dowództwem, będąc w składzie okrętów podwodnych 1 Brygady Okrętów Podwodnych, rozpoczął planowany wcześniej rejs na Atlantyk, którego celem było przebazowanie okrętów do Murmańska. W czasie przebazowania dowodząc ORP „Kondor” przeprowadził ćwiczenia: „Działania OP na liniach komunikacyjnych przeciwnika” oraz „Prowadzenie rozpoznania baz morskich przeciwnika”. 5 sierpnia tego roku okręt otrzymał rozkaz pokonania strzeżonej przez okręty radzieckiej Floty Północnej rubieży obronnej przeciw okrętom podwodnym, którą pokonał w zanurzeniu niewykryty przez radzieckie jednostki zwalczania okrętów podwodnych. 8 sierpnia 1967 r. okręt ORP „Kondor” pod jego dowództwem zakotwiczył na redzie Murmańska. W maju 1968 r. ORP „Kondor” także nie został wykryty przez radzieckie jednostki ZOP podczas ponownego rejsu do Murmańska. W kwietniu 1969 r. ORP „Kondor” został poddany remontowi w Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni. Od 9 do 18 października 1969 r. „Kondor” wziął udział w manewrach „Braterstwo Broni”, po zakończeniu których zawinął do Rostocku. 26 października 1969 r. kpt. mar. Franciszek Wróbel przekazał dowództwo okrętu dla kpt. mar. Jerzego Guckiego.

W 1970 r. otrzymał przydział służbowy do Zabezpieczenia Hydrograficznego Marynarki Wojennej, gdzie decyzją dowódcy Marynarki Wojennej wiceadmirała Ludwika Janczyszyna banderę okrętu ORP "Kopernik" otrzymał kmdr por. Franciszek Wróbel, a proporzec przejął kmdr por. Henryk Grzybek, kierownik maszyn na tym okręcie, którego budowę nadzorowali od momentu położenia stępki. W 1971 r. wziął udział jako dowódca ORP „Kopernik” w wyprawie nad Morze Śródziemne, która obejmowała badania hydrograficzne z udziałem naukowców z Uniwersytetu Gdańskiego pod kierownictwem profesora Kazimierza Łomniewskiego. W roku 1974 przeprowadził ORP „Kopernik” na południowe koło podbiegunowe na Pacyfiku około 700 Mm od przylądka Horn, równoleżnik 80°N. W okresie kilkunastu lat odbył wiele rejsów wykonując zadania o znaczeniu badawczym, naukowym i gospodarczym. W roku 1975 r. na ORP „Kopernik” wykonywał badania geofizyczne dna południowej części Morza Bałtyckiego, wspólnie z Przedsiębiorstwem Geofizyki Morskiej i Lądowej Górnictwa Naftowego w Toruniu, badania geofizyczne dna południowej części Morza Bałtyckiego, które doprowadziły do odkrycia złóż ropy naftowej i gazu ziemnego w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej.

W 1976 r. został powołany przez Instytut Ekologii Polskiej Akademii Nauk na stanowisko głównego specjalisty, gdzie od grudnia 1976 r. wraz ze specjalistami Marynarki Wojennej, wziął udział w wyprawie polarnej połączonej z budową w Antarktyce Polskiej Stacji Polarnej im. Henryka Arctowskiego. W wyprawie wzięły także udział dwa statki – MT „Dalmor” i MS „Zabrze”, łącznie w wyprawie wzięło udział 165 osób. W 1976 r. ORP „Kopernik” pod jego dowództwem brał udział w akcji ratowniczej w rejonie Wyspy Niedźwiedziej w Arktyce podczas której udzielono pomocy i zabrano na pokład załogę jachtu „Otago”. W tym samym roku uratowano rybaka z dalekomorskiego statku rybackiego łowiącego na morzu Barentsa. W roku 1976 i 1978 dowodził ORP „Kopernik”, gdzie wraz z ekipą naukową Polskiej Akademii Naukowej odbył wyprawy na Spitsbergen. W wyprawach tych brali także udział naukowcy z Niemiec (Uniwersytet w Hamburgu), Norwegii (Uniwersytet w Bergen) i USA (Uniwersytet w Saint Louis).

1 grudnia 1979 rozpoczął wyprawę polarną na Antarktydę. 17 grudnia 1979 r. podczas tej wyprawy jako pierwszy dowódca okrętu w historii polskiej Marynarki Wojennej przeprowadził okręt ORP „Kopernik” przez równik. Wyprawa polarna na Antarktydę trwała do 4 kwietnia 1980 r. i była zorganizowana wraz z pracownikami naukowymi z Instytutu Geofizyki Polskiej Akademii Nauk, Instytutu Geofizyki Akademii Górniczo-Hutniczej z Krakowa i z Przedsiębiorstwa „Geofizyki Morskiej i Lądowej” z Torunia. W czasie tej wyprawy dołączyli naukowcy z Argentyny. Zadanie polegało na wykonaniu prac sejsmicznych dna morskiego w rejonie Wyspy Króla Jerzego i w Cieśninie Bransfielda, w rejonie Szetlandów Południowych, w Cieśninie Drake’a, w okolicach Półwyspu Antarktycznego, w Cieśninie Gerlache’a, w rejonie Archipelagu Palmera. ORP Kopernik powrócił do Gdyni po 125 dniach rejsu, w którym przebył 23 157 mil morskich.

W latach 1975–1986 ORP „Kopernik” pod dowództwem Franciszka Wróbla prowadził systematycznie poszukiwania złóż ropy naftowej i gazu w polskiej strefie ekonomicznej oraz na szelfie niemieckim od strony Rugii przy wschodnich wybrzeżach. W latach 1971–1986 ORP „Kopernik” pod dowództwem kmdr por. Franciszka Wróbla przebywał w stacjach polarnych, na wyspach i kontynentach, w tym: Spitsbergen, Wyspy Niedźwiedzie, Wyspy Kanaryjskie, Wyspa Króla Jerzego; stacje: Polarna Polskiej Akademii Nauk im. H. Arctowskiego, Primavera, Decepción, Admirante Brown oraz w wielu portach m.in.: Acapulco, Balboa, Manzanillo, Murmańsk, Sewastopol, Warna, Konstanca, Split, Sandefjord, Longyearbyen, Longyearbyen, Dakar, Casablanca, Buenos Aires, Wismar, Norrköping, Sztokholm, Haakonsvern.

Z dniem 2 czerwca 1986 r. po piętnastu latach zawodowej służbę na ORP „Kopernik” odszedł w wieku 53 lat do rezerwy w stopniu kmdr por.. Pełnił najdłuższą w historii Marynarki Wojennej służbę na stanowisku dowódcy okrętu, przez blisko 30 latCzasopismo Marynarki Wojennej BANDERA Nr 3 marzec 2011 str. 14. Był wykładowcą w szkole morskiej. Honorowy członek Bractwa Okrętów Podwodnych. Pełnił służbę na stanowisku dowódcy okrętu podwodnego (ORP „Kondor”) przez 14 lat. Dowodząc ORP „Kondor” m.in. pływał na Morzu Barentsa, gdzie jego okręt podwodny przebywał pod wodą na głębokości do 200 m w okresie nawet do 20 dni. Jako pierwszy w historii Marynarki Wojennej, po położeniu okrętu na dnie, na głębokości 50 m, wykonał podniesienie 15 członków załogi na pokład jednostki ratowniczej za pomocą dzwonu ratowniczego. Jeden z lodowców na Wyspie Króla Jerzego na jego cześć nazwano jego imieniem. Miejsce to nazywane jest także Doliną Wróbla (Wrobel Valley) ze względu na stopniowe zanikanie lodowca.

Był autorem podręczników z nawigacji i astronawigacji, wydawanych od roku 1968 do 2022: Nawigacja morska. Zadania z objaśnieniami, Vademecum oficera wachtowego, Nawigacja morska Zadania z objaśnieniami, tom I, Nawigacja morska Zadania z objaśnieniami tom II, Poradnik oficera wachtowego, Vademecum nawigatora (była wznawiana kilkanaście razy i jest lekturą obowiązkową adeptów rzemiosła morskiegoCzasopismo Marynarki Wojennej BANDERA Nr 3 marzec 2011 str. 14).

Franciszek Wróbel po przejściu na emeryturę zamieszkał w rodzinnym Starym Sączu. 5 listopada 2010 r. wiceadmirał Maciej Węglewski i dyrektor generalny MON Jacek Olbrycht wręczyli mu nominację na stopień komandora w stanie spoczynku. Zmarł 27 lipca 2022 r. w wieku 89 lat. Ceremonia pogrzebowa odbyła się 30 lipca 2022 r. w kościele św. Elżbiety Węgierskiej w Starym Sączu.

Życie prywatne Był żonaty z Heleną, z którą miał córkę Mirę. Miał wnuczkę. Był pasjonatem morza i pracy naukowej.

Awanse 45px podporucznik marynarki – 1955 45px porucznik marynarki – 1958 45px kapitan marynarki – 1963 45px komandor podporucznik – 1966 45px komandor porucznik – 1970 45px komandor – 2010

Ordery, odznaczenia i wyróżnienia Franciszek Wróbel był odznaczony m.in.: Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1977) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1967) Złota odznaka Wzorowy Dowódca Kordzik Honorowy Marynarki Wojennej Złota Odznaka „Zasłużony Pracownik Morza” (1973) Srebrna Odznaka „Zasłużony Pracownik Morza” (1972) Zasłużony dla Górnictwa Naftowego i Gazownictwa (1975) Zasłużony dla Górnictwa Naftowego (1980) Zasłużony dla Ziemi Gdańskiej (1979) Trzykrotny tytuł najlepszego nawigatora Marynarki Wojennej w klasie dowódców Odznaka „Zasłużony dla Sanoka” (po 1981) (2019) i inne

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Franciszek Wróbel (2019), fotografia (1) Franciszek Wróbel (2019), youtube (2)

Kategoria:Urodzeni w 1933 Kategoria:Ludzie urodzeni w Starym Sączu Kategoria:Oficerowie Marynarki Wojennej PRL Kategoria:Komandorowie porucznicy Marynarki Wojennej PRL Kategoria:Komandorowie Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Ludzie związani ze Starym Sączem Kategoria:Honorowi obywatele Starego Sącza Kategoria:Zmarli w 2022 Kategoria:Pochowani w Starym Sączu