Era informacji (także era informacyjna, wiek informacji; ) – umowne określenie okresu przemian cywilizacyjnych, w którym informacja i wiedza stają się strategicznym zasobem społecznym i gospodarczym, a kluczową rolę odgrywają technologie informacyjno-komunikacyjne (, ICT) oraz sieci cyfrowe.

Pojęcie jest powiązane z terminami społeczeństwa informacyjnego i gospodarki cyfrowej; w literaturze podkreśla się brak jednej, powszechnie przyjętej granicy początku tego etapu.

Terminologia i definicje W ujęciu instytucjonalnym społeczeństwo informacyjne opisuje się jako takie, w którym informacja ma wartość ekonomiczną, a technologie cyfrowe są powszechnie wykorzystywane do jej gromadzenia i przetwarzania. W analizach NASK wskazuje się, że w warunkach „cyfrowej rewolucji” wiedza staje się zasobem strategicznym, a cyfryzacja oddziałuje na liczne dziedziny życia, kształtując nową formację społeczną.

W dyskursie naukowym pojęcia te bywają wiązane z koncepcjami społeczeństwa postindustrialnego oraz społeczeństwa sieci.

Ujęcia periodyzacyjne W uproszczonych ujęciach rozwoju cywilizacyjnego „era informacyjna” bywa przedstawiana jako etap następujący po gospodarce agrarnej i przemysłowej, oparty na technologii komputerowej i transmisji danych, a informacja jest w nim zasobem szczególnie pożądanym. W popularnej periodyzacji Alvina Tofflera odpowiada jej „trzecia fala” przemian cywilizacyjnych.

W literaturze wskazuje się jednak, że początek ery społeczeństwa informacyjnego (a tym samym „ery informacji” jako nazwy etapu) nie jest jednoznacznie określony i bywa łączony m.in. z rozwojem komputeryzacji, Internetu lub przewagą sektora usług w gospodarce.

Cechy i zjawiska charakterystyczne Technologie i infrastruktura Do zjawisk kojarzonych z erą informacji zalicza się upowszechnienie sieci cyfrowych, mobilnego dostępu do usług, przetwarzania dużych zbiorów danych oraz rozwiązań takich jak Internet rzeczy i sztuczna inteligencja, opisywanych m.in. w kontekście „czwartej rewolucji przemysłowej”.

Gospodarka i rynek pracy W erze informacji rośnie znaczenie sektorów i zawodów związanych z ICT, a kompetencje cyfrowe są traktowane jako istotny warunek uczestnictwa w rynku pracy i życiu społecznym.

Komunikacja i kultura Informacje dostarczane przez Internet w czasie rzeczywistym wpływają na kształtowanie postaw i światopoglądu, a profilowanie treści może prowadzić do zjawiska „bańki informacyjnej” oraz sprzyjać rozprzestrzenianiu dezinformacji.

Administracja i usługi publiczne Rozwój usług cyfrowych w administracji publicznej i gospodarce bywa opisywany oraz monitorowany w ramach wskaźników i porównań międzynarodowych (m.in. ) prezentowanych w publikacjach Ministerstwa Cyfryzacji.

Wyzwania i krytyka Wśród problemów łączonych z erą informacji wymienia się m.in. wykluczenie cyfrowe oraz nierówności kompetencyjne, a także ryzyka związane z cyberbezpieczeństwem i wiarygodnością informacji w obiegu sieciowym.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Społeczeństwo informacyjne