Lajwe (Lewi) Wołkowicz (ur. 5 listopada 1902 w Dąbiu, zm. ?) – żydowski działacz społeczny i syjonistyczny, autor relacji pt „Dąbie” złożonej w Archiwum Ringelbluma.
Życiorys Pochodził z rodziny kupieckiej. Syn Chaima Wołkowicza i Rojzy z d. Kaliskiej. Miał 4 siostry i 3 braci. W okresie międzywojennym wraz z braćmi Jakobem Wolfem i Jojnem był działaczem syjonistycznym w Dąbiu, bracia angażowali się w działalność Żydowskiej Biblioteki i Czytelni Społecznej.
Podczas II wojny światowej przebywał w Dąbiu. Na ochotnika zgłosił się do bycia posłańcem Judenratu w dąbskim getcie do Koła, gdzie w grudniu 1941 roku był świadkiem likwidacji tamtejszego getta. 14 grudnia 1941 roku uciekł z Dąbia i udał się do Grabowa. Podczas ucieczki był świadkiem transportów Romów z obozu cygańskiego w getcie łódzkim do obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem. Następnie, najprawdopodobniej podczas próby przekroczenia granicy Kraju Warty z Generalnym Gubernatorstwem, został aresztowany i osadzony w więzieniu w Łowiczu. Z Łowicza przesłał do getta warszawskiego kartkę pocztową, w której opisał swoje przeżycia, opisał także polskiego przewodnika, „Marka”, którego oskarżał o denuncjację.
W lutym 1942 roku przedostał się do Warszawy. Około 26 lutego 1942 roku przedstawiciel grupy Oneg Szabat (prawdopodobnie Hersz Wasser) przeprowadził z nim wywiad, zatytułowany później „Dąbie”. W relacji Wołkowicz opisuje sytuację Żydów w Dąbiu od początku okupacji do likwidacji getta, likwidację innych gett w powiecie kolskim oraz wywózki do obozu zagłady w Chełmnie. Informuje także, że Judenrat w Dąbiu wysyłał również innych posłańców w okolice obozu w Chełmnie, jednym z nich był jego znajomy, chrześcijanin Brunon Blachowski, który poinformował Wołkowicza o zamkniętych samochodach wjeżdżających do lasu rzuchowskiego i krzykach z nich dochodzących. Na podstawie relacji Wołkowicza, Szlamy Bera Winera i Uszera Taubego sporządzono raport „Wypadki chełmińskie”.
Dalsze losy Wołkowicza nie są znane, prawdopodobnie zginął podczas wielkiej akcji likwidacyjnej.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Działacze społeczni II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie związani z Grabowem Kategoria:Ludzie związani z Kołem Kategoria:Ludzie związani z Łowiczem Kategoria:Ludzie związani z organizacją Oneg Szabat Kategoria:Ludzie urodzeni w Dąbiu Kategoria:Mieszkańcy getta warszawskiego Kategoria:Mieszkańcy gett żydowskich w Kraju Warty Kategoria:Polscy działacze społeczności żydowskiej Kategoria:Polscy Żydzi zamordowani podczas Zagłady Kategoria:Syjoniści Kategoria:Urodzeni w 1902 Kategoria:Zmarli w XX wieku