thumb|150px|Ikona systemu Android
Google Mobile Services (GMS) – pakiet własnościowych aplikacji i usług Google przeznaczony dla urządzeń z systemem Android. Jest licencjonowany producentom sprzętu i zwykle dostarczany jako oprogramowanie preinstalowane na urządzeniach spełniających wymagania programu zgodności Androida oraz warunki licencyjne Google.
GMS nie jest częścią projektu AOSP () i nie jest udostępniany na licencji otwartego oprogramowania. Obejmuje m.in. Sklep Google Play () oraz komponenty usługowe (w tym Google Play services) dostarczające API i funkcje systemowe wykorzystywane przez aplikacje oraz usługi Google i podmiotów trzecich.
Zakres i skład GMS obejmuje zestaw aplikacji użytkowych oraz komponentów usługowych, których konfiguracja może zależeć od rodzaju urządzenia, regionu i uzgodnień licencyjnych z Google. Do najczęściej wymienianych elementów pakietu należą m.in.: aplikacje i usługi użytkowe (np. Sklep Google Play, wyszukiwarka Google, Chrome, YouTube, a także wybrane inne aplikacje Google dostarczane w ramach pakietów instalacyjnych lub umów dystrybucyjnych); Google Play services – komponent systemowy dostarczający mechanizmy bezpieczeństwa i niezawodności, funkcje urządzenia oraz zestaw API dla deweloperów, aktualizowany niezależnie od pełnych aktualizacji systemu operacyjnego.
GMS a Google Play services (rozróżnienie pojęć) GMS (Google Mobile Services) to kolekcja aplikacji i interfejsów API Google dla urządzeń z Androidem (m.in. wyszukiwarka Google, Chrome, YouTube, a także Sklep Google Play). Google Play services jest natomiast odrębnym komponentem usługowym („core system software”) dołączanym do Androida, który łączy aplikacje z innymi usługami Google i udostępnia część funkcji/API wykorzystywanych przez aplikacje. Pojęć tych nie należy stosować zamiennie.
Licencjonowanie i wymagania zgodności AOSP stanowi otwartą bazę systemu Android, która może być wykorzystywana przez producentów na zasadach licencji otwartego oprogramowania, natomiast dystrybucja GMS wymaga odrębnych umów licencyjnych i spełnienia wymogów zgodności (np. przejścia testów kompatybilności oraz spełnienia kryteriów programu zgodności Androida). W praktyce w ekosystemie Androida funkcjonowały i funkcjonują różne typy porozumień regulujących preinstalację i dystrybucję aplikacji Google, w tym umowy dotyczące dystrybucji aplikacji mobilnych, licencjonowania wybranych aplikacji oraz zobowiązań kompatybilności, opisywane m.in. w dokumentach publicznych i analizach regulatorów.
Zmiany modelu licencjonowania w Europejskim Obszarze Gospodarczym W odpowiedzi na decyzję Komisji Europejskiej dotyczącą praktyk związanych z Androidem Google ogłosiło w 2018 roku zmiany w warunkach licencjonowania aplikacji Google w EOG, w tym wprowadzenie odpłatnych opcji licencji dla pakietów obejmujących m.in. Sklep Google Play oraz rozdzielenie niektórych elementów (np. wyszukiwarki Google i przeglądarki Chrome) w ramach odrębnych licencji regionalnych.
Zalety i zastosowania Wskazuje się, że obecność GMS (w tym Google Play services) może: ułatwiać dostęp do ekosystemu aplikacji poprzez oficjalny sklep i mechanizmy dystrybucji aktualizacji aplikacji oraz komponentów usługowych; dostarczać funkcje bezpieczeństwa i ochrony (np. skanowanie aplikacji przez Play Protect), a także mechanizmy ograniczania nadużyć i oszustw w aplikacjach; zapewniać deweloperom zestaw API i bibliotek, które mogą upraszczać implementację wybranych funkcji (np. mapy, lokalizacja, integracje usług Google, komunikacja push), przy czym zakres tych API jest rozwijany i aktualizowany.
Wady, ryzyka i zagrożenia W dyskusjach dotyczących GMS wskazuje się m.in. na: zależność od własnościowych komponentów – część funkcji i API jest dostarczana przez zamknięte oprogramowanie Google, co może ograniczać możliwość niezależnego rozwoju alternatywnych dystrybucji Androida oraz utrudniać pełną kompatybilność aplikacji na urządzeniach bez GMS; kwestie prywatności i przetwarzania danych – Google opisuje, że Google Play services zbiera dane niezbędne do realizacji funkcji urządzenia, a zakres zbierania może się różnić w zależności od konfiguracji; tematyka łączenia danych i przejrzystości polityk prywatności Google była także przedmiotem krytyki i działań organów ochrony danych osobowych w Europie; ryzyko ograniczeń funkcjonalnych na urządzeniach niecertyfikowanych – część mechanizmów (np. weryfikacja integralności urządzenia wykorzystywana przez niektóre aplikacje) może odwoływać się do kryterium „urządzenia certyfikowanego” i sygnałów integralności, co bywa wskazywane jako czynnik wpływający na dostępność usług lub działanie wybranych aplikacji na urządzeniach bez GMS lub z nieoficjalnym oprogramowaniem; potencjalne skutki dla konkurencji – regulatorzy antymonopolowi analizowali umowy i warunki wiązane z preinstalacją aplikacji Google oraz ograniczeniami dla producentów i dystrybutorów, wskazując możliwe negatywne skutki dla konkurencyjnych usług (np. wyszukiwarek, przeglądarek lub sklepów z aplikacjami).
Kontrowersje i działania regulacyjne Unia Europejska W 2018 roku Komisja Europejska nałożyła na Google karę za praktyki uznane za nadużycie pozycji dominującej związane m.in. z warunkami licencjonowania i dystrybucji aplikacji Google na urządzeniach z Androidem. W 2022 roku Sąd Unii Europejskiej w dużej części utrzymał ustalenia Komisji, obniżając jednak wysokość kary; sprawa była następnie przedmiotem dalszych etapów postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości UE, w tym opinii rzecznika generalnego z 2025 roku.
Indie W 2022 roku Competition Commission of India (CCI) wydała decyzję dotyczącą praktyk związanych z Androidem, wskazując m.in. na warunki preinstalacji pakietu aplikacji Google (GMS) i powiązanych zobowiązań producentów urządzeń.
Brazylia W 2025 roku brazylijski organ ochrony konkurencji CADE informował o zawarciu porozumienia z Google w postępowaniu dotyczącym praktyk związanych z systemem Android, na warunkach określonych w porozumieniu typu cease and desist (termo de compromisso).
Dostępność i alternatywy Obecność GMS na urządzeniu z Androidem zależy od decyzji producenta o licencjonowaniu pakietu oraz od spełnienia wymagań programu zgodności (w tym uzyskania statusu certyfikacji Play Protect). Urządzenia bez certyfikacji (np. część urządzeń zmodyfikowanych) mogą nie mieć dostępu do aplikacji Google, w tym do Sklepu Google Play, a także mogą napotykać ograniczenia w działaniu wybranych aplikacji korzystających z mechanizmów weryfikacji integralności.
Uwarunkowania regionalne i rynkowe Na części rynków (np. w Chinach kontynentalnych) usługi Google bywają niedostępne, przez co urządzenia przeznaczone na ten rynek często korzystają z alternatywnych sklepów z aplikacjami i ekosystemów usług zamiast GMS. Przyczyną braku GMS mogą być też ograniczenia handlowe i regulacyjne dotyczące wybranych producentów, co bywało wskazywane jako impuls do rozwoju alternatywnych ekosystemów usług mobilnych (np. Huawei Mobile Services).
Alternatywne ekosystemy i sklepy z aplikacjami W przypadku urządzeń bez GMS (lub użytkowników, którzy nie chcą korzystać z usług Google) stosowane są różne alternatywy dotyczące dystrybucji aplikacji i usług: HUAWEI Mobile Services (HMS) i AppGallery – własnościowy pakiet usług i API rozwijany przez Huawei oraz powiązana platforma dystrybucji aplikacji, wykorzystywane na urządzeniach tej marki jako element ekosystemu zastępującego część funkcji kojarzonych z GMS; Galaxy Store – sklep z aplikacjami i treściami cyfrowymi dostarczany przez Samsung na urządzeniach Galaxy, funkcjonujący obok Sklepu Google Play; F-Droid – społecznościowy katalog i repozytorium aplikacji wolnego i otwartego oprogramowania (FOSS) dla Androida; Aurora Store – nieoficjalny, otwartoźródłowy klient umożliwiający pobieranie aplikacji ze Sklepu Google Play, opisywany jako rozwiązanie działające także na urządzeniach bez Google Play services (lub z jego zamiennikami, np. microG); Amazon Appstore – zewnętrzny sklep z aplikacjami utrzymywany przez Amazon; Amazon informuje, że od 20 sierpnia 2025 roku Appstore nie będzie już wspierany na standardowych urządzeniach z Androidem, przy jednoczesnym utrzymaniu go jako domyślnej platformy m.in. dla Fire OS (np. Fire TV i Fire Tablets).
Zamienniki usług Google na urządzeniach bez GMS W praktyce alternatywy dotyczą nie tylko sklepu z aplikacjami, ale również warstwy usługowej, z której korzystają aplikacje. Przykładem jest microG – wolne oprogramowanie stanowiące reimplementację części API Google Play services, projektowane w celu uruchamiania aplikacji zależnych od usług Google na systemach i dystrybucjach Androida, gdzie komponenty Google nie są dostępne. Niezależnie od powyższego, część projektów systemowych akcentuje możliwość instalowania aplikacji Google w modelu ograniczającym ich integrację z systemem (np. w postaci „sandboxed Google Play”), co bywa przedstawiane jako podejście pośrednie między pełnym brakiem GMS a standardową dystrybucją usług Google.
Instalacja aplikacji spoza sklepów Android umożliwia instalację aplikacji także poza oficjalnymi sklepami (np. przez ręczne instalowanie plików APK), jednak Google wskazuje na ryzyko bezpieczeństwa związane z taką dystrybucją i podkreśla rolę mechanizmów ochronnych, takich jak Google Play Protect. W 2025 roku Google ogłosiło plan wdrożenia dodatkowych wymogów weryfikacji tożsamości deweloperów dystrybuujących aplikacje poza Sklepem Google Play, z etapem early access uruchamianym w 2025 roku i wdrożeniem od 2026 roku (początkowo w wybranych krajach).
Usuwanie lub ograniczanie działania GMS Sformułowanie „usunięcie GMS” bywa używane w dwóch znaczeniach: ograniczenie lub usunięcie wybranych aplikacji Google wchodzących w skład GMS (np. Sklep Google Play i inne aplikacje preinstalowane, o ile producent na to pozwala); ograniczenie lub usunięcie komponentów usługowych powiązanych z ekosystemem Google, z których kluczowym jest Google Play services, stanowiący odrębny element systemu.
Google wskazuje, że Google Play services nie można zmusić do zatrzymania ani odinstalować standardowymi metodami dostępnymi w systemie. Informacja ta nie dotyczy automatycznie wszystkich elementów pakietu GMS, ponieważ GMS obejmuje także aplikacje użytkowe, których możliwość wyłączenia lub usunięcia może zależeć od producenta i konfiguracji urządzenia.
W dyskusjach o prywatności w systemie Android podnosi się kwestię zakresu danych przetwarzanych przez komponenty ekosystemu Google, w szczególności przez Google Play services. Według opisu Google usługa ta na certyfikowanych urządzeniach zbiera dane w celu zapewnienia funkcji systemowych i usług; wskazano m.in. że zbieranie ograniczonych podstawowych informacji (np. adresu IP) jest potrzebne do dostarczania treści, a producenci urządzeń zapewniają Google Play services uprawnienia dostępu do określonych danych (np. lokalizacji i kontaktów) dla realizacji funkcji.
„Odinstalowanie dla użytkownika” i narzędzia ADB W warstwie administracyjnej Androida istnieją polecenia pozwalające odinstalować pakiet jedynie dla wskazanego użytkownika systemu. Dokumentacja AOSP opisuje m.in. polecenie adb uninstall --user <userId>, które odinstalowuje pakiet dla określonego użytkownika, odróżniając je od odinstalowania bez flagi --user (dla wszystkich użytkowników). Rozwiązanie tego typu jest czasem wskazywane jako metoda ograniczenia obecności wybranych komponentów w profilu użytkownika, jednak nie musi oznaczać usunięcia ich z partycji systemowej i może wiązać się z utratą funkcji zależnych od elementów GMS lub Google Play services.
Zmiana oprogramowania systemowego i podejścia „bez GMS”