mały|Drogowskaz do miejsca zatrzymania usług ride-hailing na lotnisku Changi w Singapurze Ride-hailing – model usługi przewozu osób „na żądanie", w którym pasażer zamawia przejazd (najczęściej przez aplikację), a kierowca przyjmuje zlecenie i realizuje przewóz do wskazanego celu. W raporcie Instytutu Jagiellońskiego termin ten jest ujmowany jako forma pośrednictwa w przewozach osobowych, powiązana z rozwojem platform cyfrowych w usługach.
Ride-hailing jest zwykle kojarzony z platformami (aplikacjami) pośredniczącymi między pasażerem a kierowcą, wykorzystującymi m.in. geolokalizację i nawigację (GPS) oraz płatności elektroniczne. W takim modelu typowe jest: uproszczenie procesu zamówienia przejazdu, możliwość oszacowania trasy i ceny przed rozpoczęciem kursu oraz rozliczenia bezgotówkowe, co wpływa na przewidywalność i poczucie bezpieczeństwa transakcji. Typowy model monetyzacji platform opiera się na prowizji pobieranej od realizowanych przejazdów (w zakresie 20–25%), uzupełnianej m.in. subskrypcjami lub powierzchniami reklamowymi.
W dyskusjach terminologicznych rozróżnia się ride-hailing i ridesharing. Ride-hailing oznacza przewóz realizowany po przyjęciu zlecenia (najczęściej w aplikacji), natomiast ridesharing dotyczy współdzielenia przejazdu przez osoby podróżujące we wspólnym kierunku (np. model kojarzony z platformami przejazdów dalekodystansowych).
Rynek i rozwój mały|Samochód oznaczony Free Now mały|Samochód oznaczony Uber Rozwój ride-hailingu wiązany jest z upowszechnieniem smartfonów, mobilnego internetu, nawigacji GPS i płatności bezgotówkowych oraz z efektem skali platform, które zwiększyły dostępność usług przewozowych w miastach. Do najpopularniejszych platform ride-hailingowych działających w Polsce należą Uber, Bolt i Free Now.
W Polsce w 2022 roku za pośrednictwem platform ride-hailingowych zrealizowano około 112 mln przejazdów, liczba aktywnych użytkowników aplikacji wyniosła 18,6 mln, a wartość rynku oszacowano na 2,5 mld zł. Prognozowano, że w 2025 roku wartość usług „przewozów aplikacyjnych" może wynieść ok. 4,7 mld zł, a przychody platform pośredniczących przekroczyć 886,5 mln zł.
Regulacje i debata w Polsce Debatę regulacyjną osadzono m.in. w kontekście wyroku TSUE w sprawie Uber Systems Spain, po którym stało się jasne, że regulacja pośrednictwa w przewozach na poziomie krajowym jest kwestią czasu. W Polsce pośrednictwo w przewozach osobowych zostało objęte regulacją od 2019 roku, a następnie w 2023 roku kontynuowano prace legislacyjne, koncentrując się przede wszystkim na bezpieczeństwie i większej kontroli nad kierowcami wykonującymi przewozy.
Spór o zakres regulacji stanowi przykład napięcia między szybkim tempem zmian w modelach biznesowych platform a wolniejszą adaptacją przepisów. Wskazuje się również na wątki bezpieczeństwa pasażerów (w szczególności kobiet) oraz presję tradycyjnego sektora przewozów na „wyrównanie zasad" rynku.
Bezpieczeństwo i mechanizmy kontroli Wraz z rozwojem sektora rośnie znaczenie standardów bezpieczeństwa oraz mechanizmów weryfikacji. Projektowane rozwiązania obejmują m.in. obowiązek dwustopniowej weryfikacji kierowców (przed rozpoczęciem współpracy oraz w trakcie realizacji zlecenia), zaostrzenie wymogów uzyskania licencji na przewóz oraz umożliwienie wymiany danych o kierowcach pomiędzy platformami; jako przykład rozwiązania wskazuje się weryfikację w trakcie kursu typu „selfie check". Platformy wdrażają również własne narzędzia i procedury weryfikacyjne, m.in. w zakresie oznakowania pojazdów i kontroli dokumentów kierowców.
Zobacz też Taksówka Car-sharing Ekonomia współdzielenia
Przypisy
Kategoria:Transport drogowy Kategoria:Usługi Kategoria:Transport alternatywny