Stormont – zespół architektoniczno-parkowy w Irlandii Północnej (Wielka Brytania), na wschodnim obrzeżu Belfastu, w hrabstwie Down.
Swoje siedziby mają tu organy administracji rządowej, w tym Zgromadzenie Irlandii Północnej (w gmachu ) oraz wraz z urzędem pierwszego ministra oraz jego zastępcy (w ). Potocznie nazwa „Stormont” jest często stosowana w odniesieniu do Zgromadzenia Irlandii Północnej, jak i zajmowanego przez nie gmachu.
Kompleks zajmuje powierzchnię około 165 ha, większa część (ok. 106 ha) wpisana jest do jako obiekt klasy A. Teren parkowy jest publicznie dostępny.
Historia Pod koniec XVIII wieku w miejscu tym znajdowała się względnie skromna rezydencja o nazwie Storm Mount należąca do rodziny Jackson. Nowi właściciele posiadłości, z rodu Cleland, wznieśli około 1830 roku nową rezydencję, po 1858 roku gruntownie przebudowaną w stylu , której nadali nazwę . Po śmierci w 1893 roku głowy rodu, Johna Clelanda posiadłość wynajmował przez pewien czas dyrektor belfasckiej stoczni , po czym została opuszczona.
W 1921 roku wraz z , wówczas wchodzącej w skład Zjednoczonego Królestwa, na część północną i południową, posiadłość została zakupiona przez nowo powołany rząd północnoirlandzki. Stormont Castle stał się siedzibą i oficjalnym miejscem zamieszkania kolejnych . Faktycznym miejscem zamieszkania wielu z nich był wybudowany w 1926 roku Stormont House (początkowo znany jako Speaker’s House), w którym według pierwotnych założeń miał zamieszkiwać urzędujący spiker (przewodniczący) .
W latach 1927–1932 wybudowany został gmach parlamentu, , za projekt którego odpowiadał , największa budowla w obrębie kompleksu (fasada o szerokości 111 m). Budynek w stylu neoklasycznym, wykonany jest z wapienia portlandzkiego. Liczy sześć kondygnacji i sześć kolumn w portyku, co miało symbolizować sześć hrabstw tworzących Irlandię Północną. Prowadzi do niego reprezentacyjna aleja wysadzona lipami, o długości ponad 1 km. Według pierwotnych planów (niezrealizowanych) miał być to jeden z trzech przylegających do siebie budynków (pozostałe dwa przeznaczone dla organów władzy sądowniczej i wykonawczej), stąd oficjalna nazwa budynku ma liczbę mnogą (Parliament Buildings – „budynki parlamentu”). W uroczystości otwarcia uczestniczył następca tronu, Edward, książę Walii, zbojkotowały ją natomiast frakcje nacjonalistyczne. Sam budynek postrzegany był wówczas jako symbol dominacji w życiu politycznym kraju.
Począwszy od lat 30. XX wieku w południowo-wschodniej części posiadłości wybudowano liczne biurowce rządowe, w tym modernistyczny gmach Dundonald House (1963), w którym mieściło się ministerstwo rolnictwa.
W obrębie posiadłości znajduje się pomnik prominentnego polityka i prawnika Edwarda Carsona (odsłonięty w 1933), a także grobowiec pierwszego premiera Irlandii Północnej, (zm. 1940).
Wraz z zawieszeniem w 1972 roku działalności parlamentu regionalnego, w związku z narastającym konfliktem w Irlandii Północnej, i przejęciem bezpośredniej władzy przez rząd brytyjski (tzw. ) Stormont Castle stał siedzibą Sekretarza Stanu ds. Irlandii Północnej, a Stormont House – podlegającego mu urzędu (mieścił się tam do 2022 roku). Po podpisaniu w 1998 roku porozumienia wielkopiątkowego Stormont ponownie stał się siedzibą odtworzonych organów władz regionalnych – parlamentu (Zgromadzenie Irlandii Północnej) oraz egzekutywy.
Galeria
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Belfast Kategoria:Zabytki Irlandii Północnej Kategoria:Zabytkowe parki i ogrody w Wielkiej Brytanii Kategoria:Polityka Irlandii Północnej