Wiesław Józef Wiśniewski (od 1946 roku: Wiesław Józef Wiśniewski-Kowalski) pseud. Murzyn (ur. 28 kwietnia 1921 w Warszawie, zm. 3 listopada 1991 tamże) – żołnierz Związku Walki Zbrojnej-Armii Krajowej, dowódca plutonu w powstaniu warszawskim, więzień polityczny po wojnie, socjolog, profesor doktor habilitowany, wieloletni (1958–1991) pracownik wydziałów filozoficznych i socjologicznych Uniwersytetu Warszawskiego.

Życiorys Wiesław Wiśniewski w dzieciństwie mieszkał w Zgierzu. Po śmierci ojca w1928 roku powrócił z matką do Warszawy, gdzie uczył się m.in. w Gimnazjum im. Mikołaja Reja. Uzyskał maturę w 1939 roku, egzamin ten zdawał jako ekstern przed Komisją Kuratorium Okręgu Szkolnego Warszawskiego ze względu na trudną sytuację materialną jego rodziny.

W czasie okupacji pracował zarobkowo, ale już w 1940 roku rozpoczął służbę w Związku Walki Zbrojnej, a później w Armii Krajowej. Awansował od rangi szeregowca, poprzez dowódcę oddziału działającego w ramach Kedywu, do dowodzącego plutonem w powstaniu warszawskim. W powstaniu był ciężko ranny. W ramach służby w Kedywie był dowódcą oddziału wykonującego wyroki na kolaborantach. Po powstaniu wyszedł z Warszawy z ludnością cywilną.

Pierwszy rok po wojnie spędził w Gdyni, gdzie pracował m.in. w Morskiej Grupie Operacyjnej, będąc jej powiernikiem zabezpieczającym tam polską własność. Po powrocie do Warszawy został aresztowany i spędził 8 miesięcy w więzieniach.

Rozpoczął studia na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Warszawskiego w 1948 roku. Uzyskał tamże tytuł magistra filozofii z zakresu socjologii w 1952 roku, prezentując pracę magisterską pt. Pamiętniki robotników jako materiał socjologiczny, której opiekunem był prof. Stanisław Ossowski. Poszukując pracy udało mu się przez kilka miesięcy pracować na stanowisku redaktora w Państwowym Wydawnictwie Naukowym na przełomie lat 1951/1952. Po ukończeniu studiów znalazł pracę w Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie jego dyrektor prof. Włodzimierz Zonn zatrudnił go na etacie asystenta technicznego. Pracował tam przez 5 lat (do 1957 roku), awansując na stanowisko Sekretarza Zespołu Budowy Centralnego Obserwatorium Astronomicznego. Starania astronomów w pierwszej połowie lat 50. o wybudowanie tego obserwatorium oraz poszukiwania optymalnej jego lokalizacji opisał w pracy „Centralne Obserwatorium Astronomiczne”.

Od 1957 roku do 1968 roku pracował jako starszy asystent (do 1963 roku) i adiunkt na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego. W 1964 roku uzyskał tam stopień doktora na podstawie pracy Podstawy tolerancji – korelaty i uwarunkowania, którą pisał pod kierunkiem prof. Ossowskiego, a której promotorką (po śmierci profesora) była prof. Maria Ossowska. Od 1969 roku pracował jako docent, a następnie profesor (od 1979 roku) i Kierownik Zakładu Socjologii Oświaty i Wychowania (w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, Wydział Filozofii i Socjologii) oraz Kierownik Międzyuczelnianego Zespołu Badań Socjologicznych nad Problemami Oświaty. Jego praca habilitacyjna dotyczyła tematyki Problemy przystosowania studentów do środowiska uczelnianego. Należał do tzw. Kręgu Stanisława Ossowskiego.

Pracował na uczelni do przejścia na emeryturę w czerwcu 1991 roku.

Zajmował się przede wszystkim problemami: tolerancji społeczno-politycznej przystosowania do nasilających się przemian w ruchliwości społecznej dynamiki przemian społeczeństwa polskiego w zakresie aspiracji, potrzeb i wartości satysfakcji zawodowej i życiowej społeczeństwa, ze szczególnym uwzględnieniem nauczycieli.

Był promotorem ponad 10 rozpraw doktorskich bronionych na Uniwersytecie Warszawskim i w Polskiej Akademii Nauk. Był autorem 9 książek i redaktorem jednej.

Odznaczenia i nagrody Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami Krzyż Walecznych (dwukrotnie) Złoty Krzyż Zasługi (sierpień 1976) Nagroda III stopnia Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego (1969) Nagroda I stopnia Rektora Uniwersytetu Warszawskiego za osiągnięcia w pracy zawodowej i społecznej (1979) grób Wiesława Wiśniewskiego został wpisany do ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski.

Życie prywatne Wiesław Wiśniewski był synem Czesława, robotnika (szczotkarza), i Bronisławy z domu Bukowskiej, ekspedientki. W dniu 21 września 1946 roku ożenił się z Hanną Rościszewską. Po jej śmierci w 1970 roku ożenił się ponownie 17 kwietnia 1971 roku z Zofią Seniów. Brak informacji o potomstwie.

Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A DOD, rząd 1, miejsce 69).

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci XI Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Reja w Warszawie Kategoria:Absolwenci Wydziału Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Ludzie związani z Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami Kategoria:Osoby, których groby uznano za groby weteranów walk o wolność i niepodległość Polski Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy socjolodzy Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Urodzeni w 1921 Kategoria:Więźniowie polityczni w Polsce Ludowej 1944–1956 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Zmarli w 1991