Wiedźmin: Gra przygodowa (ang. The Witcher Adventure Game) – polska gra planszowa osadzona w uniwersum Wiedźmina, wydana w 2014 roku przez CD Projekt Red we współpracy z Fantasy Flight Games. Jej projektantem był Ignacy Trzewiczek. Gra przeznaczona jest dla 2–4 graczy, którzy wcielając się w jedną z czterech postaci znanych z uniwersum (Geralta, Triss Merigold, Jaskra lub Yarpena Zigrina), rywalizują o zdobycie największej liczby punktów zwycięstwa poprzez wykonywanie zadań i pokonywanie potworów.
W tym samym roku ukazała się również wersja elektroniczna gry, stanowiąca wierną cyfrową adaptację edycji planszowej, wydana na platformy Microsoft Windows, Android i iOS.
Gra spotkała się z mieszanym odbiorem recenzentów, którzy chwalili przede wszystkim klimat i nawiązania do świata Wiedźmina, jednocześnie wskazując na ograniczoną interakcję między graczami, losowość oraz powtarzalność rozgrywki.
Świat przedstawiony
Gra osadzona jest w uniwersum Wiedźmina stworzonym przez Andrzeja Sapkowskiego. Akcja rozgrywa się w fikcyjnym świecie inspirowanym średniowieczną Europą, zamieszkanym przez ludzi oraz liczne istoty nieludzkie, takie jak elfy, krasnoludy i potwory wywodzące się z wierzeń słowiańskich i europejskiego folkloru. Uniwersum charakteryzuje się moralną niejednoznacznością, konfliktem rasowym oraz obecnością magii jako elementu codziennego życia. W grze wykorzystano znane z cyklu lokacje, postacie i motywy fabularne, a gracze wcielają się w bohaterów funkcjonujących na marginesie porządku społecznego, wykonujących niebezpieczne zadania w zamian za wynagrodzenie i sławę.
Zawartość Fizyczna zawartość gry obejmuje planszę przedstawiającą mapę świata Wiedźmina, podzieloną na połączone lokacje, po których gracze poruszają się w trakcie rozgrywki. W pudełku znajdują się również cztery niepomalowane plastikowe figurki bohaterów, odpowiadające grywalnym postaciom, oraz zestaw sześciennych kości (K6) z unikatową ikonografią, wykorzystywanych m.in. do rozstrzygania walk i testów losowych.
Istotnym elementem zawartości są karty, podzielone na różne typy, takie jak karty zadań, karty potworów i karty zdarzeń losowych. Te ostatnie nadają rozgrywce fabularny charakter i wprowadzają zmienność sytuacji na planszy. W skład gry dodatkowo wchodzą liczne żetony służące do oznaczania stanu postaci (np. ran czy zmęczenia), postępu w zadaniach i aktualnych efektów rozgrywki.
W pudełku znajduje się także instrukcja, która szczegółowo opisuje zasady gry, przebieg tury oraz działanie poszczególnych mechanik i elementów gry.
Mechanika rozgrywki Gra jest przeznaczona dla 2–4 graczy. Każdy z nich wciela się w jedną z czterech asymetrycznych postaci: Geralta, Triss Merigold, Jaskra lub Yarpena Zigrina, które różnią się zdolnościami specjalnymi, stylem rozgrywki i preferowanymi sposobami zdobywania punktów zwycięstwa.
Każda z czterech grywalnych postaci posiada unikatowe zdolności specjalne i odmienny sposób zdobywania punktów zwycięstwa, co nadaje rozgrywce asymetryczny charakter: Geralt sporządza eliksiry i koncentruje się przede wszystkim na walce z potworami (w czym jest najlepszy spośród bohaterów); Triss Merigold wykorzystuje magię, przygotowując zaklęcia, oraz posiada zdolności wpływające na karty i przebieg zadań, a w późniejszej fazie gry staje się także potężna w walce; Jaskier unika walki, łatwo zdobywa pieniądze poprzez akcję śpiewania oraz opiera swoją strategię na interakcjach pośrednich i zdobywaniu punktów poprzez wydarzenia fabularne (potrafi zdobywać punkty, gdy zdobywają je inne postacie w jego pobliżu); Yarpen Zigrin skupia się na dowodzeniu swoimi kompanami, zarządzaniu zasobami i rozwoju ekonomicznym postaci. Różnice te sprawiają, że gracze realizują odmienne strategie, mimo korzystania ze wspólnego zestawu podstawowych akcji.
Rozgrywka przebiega w turach. Gracz w każdej turze wykonuje dwie akcje z dostępnych możliwości, takich jak podróż między lokacjami, prowadzenie śledztwa, rozwój postaci, odpoczynek lub wykorzystanie unikatowych zdolności bohatera. Dostępne opcje są ograniczone wspólną pulą zasobów oraz systemem zmęczenia i ran, co wymusza planowanie kolejności działań oraz okresowe przerwy na regenerację.
Podstawowym celem gry jest zdobycie jak największej liczby punktów zwycięstwa, uzyskiwanych głównie przez wykonywanie zadań fabularnych i pokonywanie potworów. Zadania mają charakter wieloetapowy oraz są powiązane z eksploracją planszy i losowymi zdarzeniami, reprezentowanymi przez karty przygód. Walka z potworami rozstrzygana jest przy użyciu kości i kart modyfikujących wynik. Chociaż wprowadza to element losowości, gracze mogą częściowo kontrolować ryzyko poprzez rozwój umiejętności i odpowiednie przygotowanie.
Gra kończy się w momencie, gdy jeden z graczy ukończy trzecie zadanie główne, po czym pozostali gracze rozgrywają ostatnią turę, a zwycięzcą zostaje osoba z największą liczbą punktów zwycięstwa. Mechanika gry kładzie nacisk na równoległe realizowanie celów przez graczy, przy stosunkowo ograniczonej bezpośredniej interakcji, co sprawia, że rozgrywka ma charakter wyścigu z elementami rywalizacji pośredniej. Produkcja i wydanie Gra została zaprojektowana przez Ignacego Trzewiczka, zilustrowana przez Damiena Mammolitiego i wydana przez CD Projekt RED oraz Fantasy Flight Games. W tym samym roku wydana została również wersja elektroniczna tej gry (na platformy Microsoft Windows, Android i iOS), opracowana przez CD Projekt Red we współpracy ze studiem Can Explode. Obie gry miały premierę w zbliżonych terminach: gra planszowa ukazała się 26 listopada, a gra komputerowa – dzień później, czyli 27 listopada.
Wersja elektroniczna
Wersja elektroniczna w wersjach językowych angielskiej i polskiej, oparta na silniku Unity, została wydana na komputery osobiste i urządzenia mobilne. Zachowano wspólny zestaw zasad i mechanik, dostosowując interfejs do specyfiki poszczególnych platform. Wersja elektroniczna stanowi wierną adaptację mechaniki znanej z edycji planszowej, automatyzując obsługę zasad, rozstrzyganie walk, przydzielanie efektów kart i liczenie punktów zwycięstwa, co ogranicza konieczność ręcznego śledzenia stanu gry przez graczy. Interfejs użytkownika przedstawia trójwymiarową planszę i animowane elementy rozgrywki, a przebieg partii wspierają samouczki wprowadzające w zasady gry.
Znaczące zmiany w stosunku do wersji planszowej obejmują przede wszystkim możliwość rozgrywki jednoosobowej (solowej) z postaciami sterowanymi przez komputer i tryb wieloosobowy z innymi graczami, nie tylko w trybie „gorącego krzesła”, ale także poprzez Internet. Wersja elektroniczna dodatkowo oficjalnie umożliwia dostosowanie długości rozgrywki poprzez wybór liczby głównych zadań (od jednego do pięciu), co pozwala na jej skrócenie lub wydłużenie względem standardowego wariantu planszowego.
Odbiór Gra spotkała się z szerokim zainteresowaniem recenzentów zarówno w prasie planszówkowej, jak i na portalach zajmujących się grami komputerowymi oraz mobilnymi. Wynikało to z rozpoznawalności marki Wiedźmin oraz równoczesnej premiery wersji planszowej i elektronicznej. Wersja planszowa doczekała się recenzji m.in. w Board Times, , Derp Storm, GamesFanatic, Nerdheim i Polter; podobnie wiele recenzji otrzymała również jej wersja elektroniczna. Wśród mediów, które oceniły grę, znalazły się „CD-Action”, CGMagonline, Eurogamer, Filmweb, Game Exe, GRY-Online.pl, Hardcore Droid, Hardcore Gamer, IGN, Interia, Oblicza Kultury, , PPE, Rock, Paper, Shotgun, Softpedia, i .
Oceny punktowe i odbiór ogólny Większość recenzentów oceniła grę jako przeciętną lub umiarkowanie udaną; pojawiały się zarówno wyraźnie pozytywne, jak i wyraźnie krytyczne głosy. Wersja planszowa otrzymywała najczęściej oceny w przedziale 6–7/10 (Board Times, GamesFanatic, Nerdheim, Derp Storm), przy czym recenzent Poltera przyznał wyraźnie ocenę wyższą (8,5/10), a recenzent Board Times ocenił grę znacznie surowiej w przypadku graczy zaawansowanych. Gra w serwisie BoardGameGeek ma ocenę 6,3 (z 2783 głosów).
Wersja elektroniczna była oceniana podobnie, z wynikami mieszczącymi się najczęściej w przedziale 3,5/5 i 6–7/10 (CD-Action, CGMagazine, Filmweb, Game Exe, Hardcore Droid, IGN, Pocket Gamer, Softpedia, TouchArcade), przy rzadszych ocenach wyższych (GRYOnline, Interia, PPE); w serwisie Metacritic uzyskała wynik 65–68/100 (w zależności od platformy).
Klimat i wykorzystanie uniwersum Wiedźmina Do najczęściej chwalonych elementów gry należały klimat i liczne nawiązania do świata Wiedźmina. Wielu recenzentów chwaliło osadzenie gry w realiach Wiedźmina, wskazując na rozpoznawalne postacie i elementy świata (Novigrad, Rivia, Kaer Morhen itp.), a także fabularny charakter kart zadań i zdarzeń (Board Times, CD-Action, Derp Storm, GamesFanatic, Polter, Interia, GRYOnline, PPE, Softpedia). Jednocześnie część recenzentów wskazywała, że mechaniki rozgrywki są słabo powiązane z uniwersum i mogłyby funkcjonować równie dobrze jako generyczna gra przygodowa w dowolnym innym świecie fantasy (The Dice Tower, Filmweb, Hardcore Gamer, Rock Paper Shotgun).
Mechanika i znaczenie decyzji gracza Recenzenci w większości zgodnie oceniali mechanikę gry jako poprawną, lecz mało oryginalną. Krytykowali oni powtarzalność działań, schematyczność zadań i ograniczoną liczbę decyzji strategicznych (Board Times, GamesFanatic, Nerdheim, The Dice Tower, Filmweb, Game Exe, IGN, Hardcore Gamer, TouchArcade). Część recenzentów pozytywnie wyróżniała za to system ekonomii akcji i mechanikę ran jako elementy wymuszające planowanie i kompromisy (GRYOnline, CGMagazine, Softpedia, Hardcore Droid, Filmweb).
Interakcja między graczami Ograniczona interakcja między graczami była jedną z najczęściej powtarzających się uwag krytycznych; recenzenci w znacznej większości podkreślali, że gracze w dużej mierze realizują swoje cele niezależnie od siebie, a bezpośrednia rywalizacja jest niewielka (Board Times, GamesFanatic, Nerdheim, Polter, The Dice Tower, Eurogamer, Filmweb, Game Exe, IGN, Hardcore Gamer, GRYOnline). Według jednego z recenzentów gra mogłaby lepiej funkcjonować w trybie pełnej kooperacji (GRYOnline).
Losowość Losowość (rzuty kośćmi, dobór kart i zdarzeń) była oceniana niejednoznacznie: część recenzentów uznawała ją za typowy i akceptowalny element gry przygodowej (Derp Storm, Polter, Oblicza Kultury), inni krytykowali jej duży wpływ na wynik i poczucie kontroli gracza (The Dice Tower, GamesFanatic, Softpedia, Hardcore Gamer, TouchArcade, Pocket Gamer).
Zróżnicowanie i balans postaci Recenzenci w większości zauważali zróżnicowanie postaci, jednak oceny jego jakości były podzielone. Zróżnicowane umiejętności bohaterów prowadzące do różnorodnych stylów gry były chwalone (Board Times, GamesFanatic, Polter, GRYOnline, TechRaptor, Hardcore Droid). Jednocześnie część recenzentów wskazywała na problemy z balansem rozgrywki, zwłaszcza przewagę Geralta oraz Yarpena (Nerdheim, Filmweb, Softpedia, TouchArcade), a także bardziej skomplikowane zasady gry słabszymi postaciami Jaskra i Triss (GamesFanatic, Polter, TouchArcade); przy czym niektórzy recenzenci mieli inne preferencje – np. recenzentka CD-Action uznała Triss za swoją ulubioną postać (równocześnie zgadzając się, że gra Jaskrem jest najbardziej ryzykowna), a recenzent Board Times uznał Jaskra za najciekawszą postać, jednak raczej najsłabszą lub najtrudniejszą do grania.
Czas rozgrywki, „downtime” i regrywalność Zbyt długie partie, przestoje w oczekiwaniu na swoją kolejkę („downtime”) oraz ograniczona regrywalność wynikająca z powtarzalności akcji i strategii były często krytykowane (Board Times, GamesFanatic, Nerdheim, Game Exe, CGMagazine, IGN, Hardcore Gamer); aczkolwiek zdarzały się wyjątki – recenzentka CD-Action specyficznie chwaliła długie rozgrywki. W wersji komputerowej możliwość regulowania czasu gry drogą elektroniczną była doceniona przez wielu recenzentów, m.in. GRYOnline, Interia, Softpedia oraz TechRaptor.
Tryb dwuosobowy i skalowanie liczby graczy