„Pogodna Jesień” Artystyczny Zespół Estradowy Pieśni i Tańca Emerytów i Rencistów – amatorski zespół pieśni i tańca, złożony wyłącznie z emerytów i rencistów, działających społecznie.

Zespół w latach 1971–1995 dał niemal 3000 koncertów, głównie w domach spokojnej starości, sanatoriach i domach wczasowych, ale także w teatrach, filharmonii, czy muszlach koncertowych. Współpracował z uzdrowiskami: Busko-Zdrój i Solec oraz Krynica, Muszyna, Szczawnica i Żegiestów (dając w tych miejscach 525 i 378 koncertów do 1985 r.). W latach 1995–2011 Pogodna Jesień dała kolejne 400 występów w Krakowie i wyjazdowych, przy czym przez 41 lat działalności około 1/3 wszystkich występów przypadało na domy pomocy społecznej.

Współcześnie zespół propaguje kulturę również wśród najmłodszej widowni, w przedszkolach i szkołachDwutygodnik miejski Kraków.pl R. Grotowska „Przyjdź po młodość” str.14 https://www.krakow.pl/zalacznik/211448&ved=2ahUKEwiyyPL-4YqSAxVYU1UIHYJmFKsQFnoECBgQAQ&usg=AOvVaw2QwpMltheH5M60qnmd7Zd9.https://przedszkole42.krakow.pl/spotkanie-z-artystami-seniorami-z-zespolu-pogodna-jesien/..

Historia Zespół został założony jesienią 1970 r. w Krakowie z inicjatywy emerytowanego działacza kultury Władysława Sierpowskiego (dyrektor zespołu do śmierci) jako „Pogodna Jesień” Artystyczny Zespół Emerytów i Rencistów Spółdzielni Pracy przy Wojewódzkim Związku Spółdzielni Pracy. Pierwszy występ odbył się już 20 stycznia 1971 r. Od jesieni 1971 r. zespół zyskał stałe miejsce prób i przechowywania strojów przy Odzieżowej Spółdzielni Pracy Poldam. Zespół występował również w czasie stanu wojennego. W wyniku przemian 1989 r. likwidacji uległy struktury głównych mecenasów zespołu, co wymusiło ograniczenie działalności: zawieszenie działalności w 1990 r., przeniesienie prób do Krakowskiego Zakładu Armatur, ograniczenie wyjazdów wyłącznie do Buska i Solca. Od 1994 r. zespół funkcjonuje przy miejskim Centrum Kultury Solvay (oddział Centrum Kultury Podgórza).

Kierownikiem artystycznym została Krystyna Dalewska (wcześniej ZPiT Krakowiacy), kierownikiem muzycznym i choreografem – dr Helena Kubalska (od 1973 r.), a „ojcem chrzestnym” poeta, prozaik i publicysta Jalu Kurek. Na trzeci występ zaproszono media, Polskie Radio reprezentował Jalu Kurek (felietony radiowe o zespole), telewizję – Leszek Mazan, a prasę Leszek Konarski (Dziennik Polski). Recenzje o fenomenie żywiołowego, pogodnego widowiska w wykonaniu „staruszków” pojawiały się po występach w prasie lokalnej, ale także w tygodnikach: Polityka oraz Przekrój. Polskie Radio emitowało program zespołu, Telewizja – reportaże, a Wytwórnia Filmów Dokumentalnych nakręciła w 1979 r. dokumenthttps://www.filmpolski.pl/fp/index.php?film=422995., który był wyświetlany w kinach w całym kraju. Historię zespołu dokumentował oraz podsumowywał w okolicznościowych wydawnictwach działacz harcerski Wacław Wierzewski.

W Pogodnej Jesieni występowali od pierwszych programów przez kilkanaście lat m.in.: Emilia Pernal (śpiew, solistka, kompozytorka, m.in. melodii finałowej „Pogodna Jesień blaskiem lśni”), akompaniator Ludwik Nawara (gitara, śpiew, taniec, scenki), Aleksandra Nawara (konferansjerka, taniec, śpiew), Janina Muniak (śpiew), Janina Kubiszowska (taniec, przyśpiewki), Piotr Kubiszowski (akordeon), Anna Polańska (perkusja), Bronisław Polański (skrzypce), Janina Pater (konferansjerka, kierownik zespołu, członek zespołu przez rekordowe 38 lat), Julian Ławrowski (skrzypce). Specyfika zespołu emerytów i rencistów sprawia, że skład osobowy Pogodnej Jesieni często się zmienia, w sumie w latach 1971–2011 działało w nim 125 osób.

Krystyna Dalewska kierowała Pogodną Jesienią przez 20 lat, w latach 1970–1990, została odznaczona m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski na 50-lecie pracy i społecznej działalności w amatorskim ruchu artystycznym w 1976 r. Janina Pater, działająca w Pogodnej Jesieni od 1975 r., kierowała zespołem niemal do śmierci, w latach 1992–2011. Od 2011 r. do śmierci w 2023 r. kierownictwo przejęła Alicja Pater, córka Janiny, członek zespołu od 1992 r.https://www.ckpodgorza.pl/oferta/wydarzenie/jestesmy-dalej-mlodzi-51. Od 2024 r. kierownictwo zespołu sprawuje tancerz Zespołu Pieśni i Tańca Krakowiacy w Krakowie, instruktor tańca Kamil Łabuzhttps://www.ckpodgorza.pl/oferta/zajecie/artystyczny-zespol-estradowy-piesni-i-tanca-emerytow-i-rencistow-pogodna-jesien-1.. Zespół posługiwał się charakterystycznym logotypem z żółtą lub pomarańczową czcionką oraz grafiką jesiennego liścia/liści.

Program artystyczny Credo zespołu głosi „...Udowadniamy ludziom starszym, że mogą być pożyteczni, że są potrzebni, (..), że młodość zależy od nas samych. (..) Przekazujemy ludziom piękno słowa, piosenkę, muzykę i taniec – po prostu niesiemy ludziom radość życia, bo nasza młodość trwa”.

Pogodna Jesień prezentowała dwugodzinne występy, złożone z piosenek, tańców, utworów instrumentalnych, przyśpiewek, skeczy i monologów, łączonych konferansjerką. Początkowo we własnych strojach wizytowych, wkrótce przebierano się do każdego „numeru”. Zespół używał strojów ludowych do tańców (m.in. krakowski, żywiecki, sądecki, rzeszowski, śląski, kurpiowski, wielkopolski, łowicki, lubelski, opoczyński) oraz strojów do scenek charakterystycznych, głównie folkloru krakowskiego (pochód Lajkonika, kapela podwórkowa, Antki i Kantki). W pierwszych 10 latach działalności zespół prezentował 12 takich programów, m.in. „Któż wypowie twoje piękno Krakowie prastary”, „Busko”, „Piękna nasza Polska cała” czy „Dla każdego coś miłego”.

W 2015 r. zespół wziął udział w projekcie artystycznym „Wszystkie imiona, kompozycja na chór dwudziestu osób i magazyny galerii”, który miał miejsce w Galerii Bunkier Sztuki w Krakowiehttps://www.zorkawollny.net/?portfolio=all-the-names., a na 50-lecie występów w 2021 r. przygotował specjalny program „Minęło 51 lat… jesteśmy młodzi, bo potrzebni!”, który był kilkakrotnie prezentowanyhttps://www.ckpodgorza.pl/oferta/wydarzenie/jestesmy-dalej-mlodzi-51..

Współcześnie charakter występu dostosowany jest do okoliczności i wieku publiczności, np. program „Kolędnicy dla Jezuska”https://podgorze.pl/kolejne-podgorskie-koledowanie-za-rok/., program na Dzień Niepodległości, na festyn dzielnicowy, a na scenie pojawia się około 10 osób łącznie z akompaniatorami.

Upamiętnienie Jubileusz zespołu został upamiętniony na 79 konkursie szopek krakowskich w 2021 r. (napis „50 lat występów zespołu emerytów i rencistów Pogodna Jesień”, liść klonu oraz postaci krakowskiej kwiaciarki, konferansjerki i akompaniatora) w szopce krakowskiej nr 7 w kategorii rodzinnejS.65 „79. Konkurs Szopek Krakowskich. Katalog wystawy pokonkursowej” ISBN 978-83-66334-76-2..

W 2009 r. Renata Gabryjelska nakręciła półgodzinny, nagrodzony dokument „Pogodna” o Janinie i Alicji Pater, w którym zespół „Pogodna Jesień” stanowi tło codziennego życia matki i córkihttps://wajdaschool.pl/pl/filmy/pogodna/..

Odznaczenia Odznaka „Honoris Gratia” (2011)Zarządzenie nr 775/2011 Prezydenta miasta Krakowa z dnia 29.04.2011 r. Złota odznaka „Za pracę społeczną dla miasta Krakowa” Złota odznaka „Za zasługi dla ziemi krakowskiej” Złota odznaka zasłużonego działacza ruchu spółdzielczego Złota odznaka Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej Odznaka honorowa Związku Inwalidów Wojennych PRL Złota odznaka Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów Złota odznaka krakowskiej rady związków zawodowych za osiągnięcia artystyczne Złota odznaka Polskiego Towarzystwa Walki z Kalectwem

Przypisy

Bibliografia Wierzewski Wacław, Pogodna Jesień Artystyczny Zespół Estradowy Emerytów i Rencistów Spółdzielczości Pracy w Krakowie Śpiewa-gra-tańczy już 10 lat, 1980, Drukarnia Wydawnicza Zam. 2441/80. Wierzewski Wacław, Pogodna Jesień Artystyczny Zespół Estradowy Emerytów i Rencistów Spółdzielczości Pracy w Krakowie Śpiewa-gra-tańczy już 15 lat, 1985, Drukarnia Wydawnicza im. W.L.Anczyca Kraków. Zam. 5888/85 Wierzewski Wacław, Pogodna Jesień Artystyczny Zespół Estradowy Emerytów i Rencistów Śpiewa-gra-tańczy-recytuje już 25 lat, 1996 Pater Alicja, Wierzewski Wacław, Pogodna Jesień Artystyczny Zespół Estradowy Pieśni i Tańca Emerytów i Rencistów Śpiewa-gra-tańczy-recytuje już 41 lat, 2011, ISBN 83-60391-11-4.

Linki zewnętrzne https://www.ckpodgorza.pl/oferta/zajecie/artystyczny-zespol-estradowy-piesni-i-tanca-emerytow-i-rencistow-pogodna-jesien

Kategoria:Polskie zespoły pieśni i tańca Kategoria:Odznaczeni odznaką „Honoris Gratia”