Jołka (ros. Ёлка) – rosyjski przechwytujący bezzałogowy statek powietrzny, przeznaczony do zwalczania wrogich dronów metodą kinetyczną. Użyty przez Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej podczas agresji na Ukrainę. System ten stanowi wyspecjalizowany środek taktycznej obrony krótkiego zasięgu i bywa określany w rosyjskich źródłach jako „kieszonkowa” bezzałogowa obrona przeciwlotnicza.
Historia Prace nad dronem przechwytującym Jołka rozpoczęto w odpowiedzi na gwałtowny wzrost zagrożenia ze strony małych i średnich bezzałogowych statków powietrznych, w szczególności dronów rozpoznawczych, uderzeniowych FPV oraz ciężkich wielowirnikowców wykorzystywanych przez Siły Zbrojne Ukrainy do przenoszenia ładunków bojowych. Założeniem konstrukcyjnym było opracowanie środka możliwie prostego w obsłudze, mobilnego i zdolnego do samodzielnego przechwytywania celu bez konieczności ciągłego naprowadzania przez operatora.
Pierwsze informacje o bojowym użyciu systemu pojawiły się w 2025 r. Według rosyjskich źródeł wojskowych drony Jołka były wykorzystywane przez pododdziały liniowe, w tym jednostki piechoty morskiej, do zwalczania bezzałogowych statków powietrznych przeciwnika w strefie działań bojowych. W 2025 r. system był również widoczny podczas wydarzeń państwowych, m.in. podczas Parady Zwycięstwa w Moskwie.
Konstrukcja Jołka jest bezzałogowym statkiem powietrznym o stałopłatowej konfiguracji aerodynamicznej, działa według zasady „przechwyć cel – wystrzelił – zapomnij”, analogicznie do przenośnych przeciwlotniczych zestawów rakietowych, jednak bez użycia materiałów wybuchowych.
Dron jest wystrzeliwany z ręcznej wyrzutni o uchwycie pistoletowym. Konstrukcja drona oparta jest na centralnie umieszczonym kadłubie oraz dwóch zespołach sztywno zamocowanych powierzchni nośnych w układzie krzyżowym (X). Wszystkie płaszczyzny aerodynamiczne są nieruchome, a sterowanie odbywa się poprzez różnicowanie ciągu czterech elektrycznych silników. Takie rozwiązanie zapewnia wysoką manewrowość, stabilność przy dużych prędkościach oraz zdolność do gwałtownych manewrów w końcowej fazie przechwycenia celu.
System naprowadzania oparty jest na optoelektronicznej głowicy obserwacyjnej zintegrowanej z algorytmami sztucznej inteligencji. Po wstępnym naprowadzeniu przez operatora dron samodzielnie wykrywa, śledzi i atakuje cel, wybierając najbardziej wrażliwe elementy konstrukcyjne, takie jak układ napędowy lub usterzenie.
Szacowana prędkość maksymalna drona wynosi ok. 250 km/h, zasięg operacyjny wynosi do 3 km, a pułap skutecznego przechwycenia sięga 2000 m. Parametry te umożliwiają zwalczanie zarówno wolniejszych dronów wielowirnikowych, jak i szybszych bezzałogowców o konfiguracji samolotowej.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Rosyjskie bezzałogowe statki powietrzne