Ognisko – pismo wydawane w Krakowie w latach 1889–1890.

Historia Propozycję wydawania miesięcznika jeszcze w 1888 roku rzucili Franciszek Henryk Nowicki i Gabriel Górski zaczynając zbierać na ten cel fundusze nie tylko w Krakowie, ale również w Warszawie. Założycielami pisma byli między innymi: Franciszek Nowicki, Ludwik Janikowski, Wojciech Szukiewicz, Artur Górski i Gabriel Górski. Byli oni związani z radykalną grupą młodzieży lwowskiej związaną z kółkiem Zachęty Naukowej działającym przy Politechnice Lwowskiej, która interesowała się działami Marksa, Engelsa i Kautsky'ego.

Pismo nie było organem Czytelni Akademickiej, ale uzyskało poparcie jego Wydziału. W marcu 1889 roku ukazał się prospekt, a w kwietniu pierwszy numer pisma. Jako redaktor odpowiedzialny został wymieniony Kazimierz Przerwa-Tetmajer (po konfiskacie pierwszego numeru pisma zrezygnował z tej funkcji). W prospekcie zachęcano do współpracy z pismem mającym być organem całej studiującej młodzieży w kraju i za granicą. Odnośnie treści zapowiadano publikację: artykułów programowych, rozpraw naukowych, utworów literackich, sprawozdań z działalności organizacji akademickich i korespondencji z ośrodków akademickich. Prospekt pisma był kolportowany podczas wiecu młodzieży akademickiej lwowskich wyższych zakładów naukowych zorganizowanego 9 i 10 marca 1889 roku.

Ponieważ rosły wpływy młodzieży skupionej wokół pisma w czerwcu i w lipcu 1889 roku policja przeprowadziła rewizję w lokalu redakcji i prywatnych mieszkaniach członków redakcji, ale nie znalazła żadnych kompromitujących materiałów.

25 października 1889 roku jeden z redaktorów Franciszek Nowicki został wybrany prezesem Czytelni, a do władz Wydziału weszli jego współpracownicy.

Na decyzją o zamknięciu pisma miały wpływ dwa wydarzenia, które miało miejsce w Czytelni: wykład, który wygłosił 11 października Ernest Breiter, oraz przemówienie wygłoszone podczas wieczoru wigilijnego przez Ludwika Kulczyckiego. Breiter w swoim odczycie postawił tezę, że polscy politycy powinni wspierać Rosję, w której szybciej dojdzie do rewolucji, zamiast Austrii i Niemiec, które to państwa dążą do wynarodowienia Polaków. Natomiast Kulczycki odżegnywał się od tradycji wieczoru wigilijnego, twierdząc, że dla niego chodzi w nim tylko o pielęgnowanie idei braterstw oraz koleżeństwa. Zebrani, dyskutując o kwestii ludowej, wznieśli toast na cześć Wysłoucha i wysłali do niego depeszę. Spowodowało to rozpoczęcie 10 stycznia 1890 roku śledztwa przeciwko członkom Wydziału Czytelni (i równocześnie redaktorom „Ogniska”) oraz relegowanie z uczelni na 4 semestry: Franciszka Nowickiego, Gabriela Górskiego i Ludwika Janikowskiego, a pozostałych poddano do końca studiów kontroli policyjnej.

Wyszło 7 numerów z których tylko 2 nie skonfiskowała cenzura. Ostatni numer ukazał się w styczniu 1890 roku.

Przypisy

Kategoria:Niewydawane czasopisma polskie Kategoria:Prasa w Krakowie (1846–1918)