Genowefa Nowak (ur. 30 października 1927 w Terliczce, zm. 8 czerwca 1981 w Krakowie) – polska rzeźbiarka i nauczycielka. Życiorys mały|Popiersie Mikołaja Kopernika we Fromborku, 1971 Urodziła się w ubogiej rodzinie w miejscowości Terliczka w powiecie rzeszowskim. Z powodu trudnej sytuacji materialnej nie mogła uczęszczać systematycznie do szkoły, do wybuchu wojny w 1939 ukończyła z trudem tylko 4 klasy szkoły powszechnej. Podczas wojny przez rok uczyła się na tajnych kompletach w sąsiedniej miejscowości Łukawiec. W czasie wojny straciła oboje rodziców. Po wojnie przez pewien czas przebywała w domu dziecka w Rzeszowie. Następnie ukończyła Liceum Plastyczne w Krakowie oraz, w 1957 roku, Akademię Sztuk Pięknych im. Jana Matejki, pobierając nauki w pracowni profesorów Jacka Pugeta i Jerzego Bandury. Podczas studiów dodatkowo uczęszczała na lekcje grafiki u prof. Ludwika Gardowskiego i malarstwa u prof. Jerzego Fedkowicza. W następnym roku, 1958, ukończyła dodatkowo Studium Pedagogiczne na krakowskiej ASP. W tym też roku podjęła pracę jako nauczyciel rzeźby i plastyki w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych w Nowym Wiśniczu, pracując w szkole przez 19 lat, do przejścia na rentę zdrowotną w 1977 roku.
Uzupełnieniem działalności dydaktycznej była jej działalność harcerska. W 1960 w PLSP stworzyła drużynę harcerską, która rozrosła się do szczepu. Z harcerzami wyjeżdżała między innymi przez kilka lat do Fromborka, prowadząc tam obozy plastyczne w ramach Operacji Frombork 1001. Akcja ta miała na celu odbudowę miasta oraz przygotowanie go do obchodów 500-lecia urodzin Mikołaja Kopernika. Najbardziej spektakularnym dziełem było popiersie Mikołaja Kopernika, wykonane podczas operacji w 1971 roku przez harcerzy pod jej kierunkiem. Popiersie Mikołaja Kopernika zostało wykonane z wypalanej gliny. Zostało ono uroczyście odsłonięte 22 lipca 1971 roku. Pomnik ten – choć w 1996 zniszczony i w 2010 przeniesiony na dziedziniec Szkoły Podstawowej – pozostaje nadal ozdobą miasta.
W harcerstwie osiągnęła stopień harcmistrza40-lecie PLSP w Nowym Wiśniczu [w:] Gazeta Krakowska, nr 240 (12034), 14 października 1987, s. 3.
Jako artystka tworzyła głównie rzeźby. Brała udział w licznych wystawach krajowych i zagranicznych. Otrzymała wiele nagród i odznaczeń. W 1968 rzeźba jej autorstwa „Rażeni napalmem” zdobyła tytuł Rzeźby Roku w Krakowie.
Zmarła 8 czerwca 1981 roku. Pochowana została na krakowskim Cmentarzu Salwatorskim (sektor 10, rząd 7, nr 42).
W 2022 został wydany album poświęcony rzeźbiarce pt. Gena Nowak (1927–1981). (Nie)pokorna wśród artystów autorstwa Krystyny Suchodolskiej-Olchawy.
Wyróżnienia i odznaczenia
1960 – Wyróżnienie MKiS – Rysunek i grafika 1960 (wystawa w COPSA, Warszawa, ul. Senatorska) 1968 – Pierwsza Nagroda „Rzeźba Roku 1968” Krakowskiego Okręgu ZPAP za rzeźbę „Rażeni napalmem”, drewno, 75 cm 1970 – Honorowy Obywatel Fromborka 1971 – złota odznaka honorowa „Zasłużony dla Warmii i Mazur” 1972 – Srebrny medal za zasługi dla Ziemi Krakowskiej 1973 – Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” 1973 – Srebrny Krzyż Zasługi 1973 – Krzyż „Za Zasługi dla ZHP” 1973 – Pamiątkowy medal Kopernikowski 1975 – Nagroda Ministra Oświaty i Wychowania I stopnia 1977 – Złoty Krzyż Zasługi 2016 – Honorowy Obywatel Wiśnicza
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie Kategoria:Harcmistrzowie Polski Ludowej Kategoria:Honorowi obywatele Fromborka Kategoria:Honorowi obywatele Nowego Wiśnicza Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Za Zasługi dla ZHP Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Salwatorskim w Krakowie Kategoria:Polscy nauczyciele plastyki Kategoria:Polscy rzeźbiarze współcześni Kategoria:Urodzeni w 1927 Kategoria:Zmarli w 1981